II CSK 283/13

Sąd Najwyższy2013-12-13
SNCywilneprawo rodzinne i opiekuńczeŚrednianajwyższy
wspólność majątkowarozszerzenie wspólnościumowa majątkowa małżeńskasukcesja uniwersalnaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo rodzinne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki oczywistej zasadności ani istotnego zagadnienia prawnego.

Uczestnik postępowania złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P., kwestionując uznanie przez sąd II instancji, że umowa majątkowa małżeńska rozszerzająca wspólność majątkową prowadzi do sukcesji uniwersalnej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności ani istotnego zagadnienia prawnego, a kwestia sukcesji uniwersalnej była już przedmiotem rozważań judykatury i doktryny.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania M. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które dotyczyło wpisu własności na rzecz małżonków P. K.-S. i M. K. na zasadzie wspólności majątkowej rozszerzonej. Skarżący zarzucił sądowi II instancji błędne uznanie, że zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności majątkowej prowadzi do sukcesji uniwersalnej, argumentując, że sukcesja taka jest dopuszczalna tylko w przypadkach przewidzianych ustawą. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdzono, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, która wymaga kwalifikowanego naruszenia prawa widocznego prima facie. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że skarżący jednocześnie powoływał się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność skargi, co jest wzajemnie wykluczające się. Kwestia sukcesji uniwersalnej między małżonkami była już przedmiotem wypowiedzi doktryny i judykatury, a skarżący nie przedstawił przekonujących powodów do podważenia wcześniejszych stanowisk. Sąd Najwyższy nie dostrzegł również z urzędu uchybień skutkujących nieważnością postępowania. W konsekwencji, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a uczestnik postępowania został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby taka interpretacja była błędna w stopniu uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestia sukcesji uniwersalnej w kontekście rozszerzenia wspólności majątkowej była już przedmiotem rozważań judykatury i doktryny, a skarżący nie przedstawił przekonujących argumentów podważających dotychczasowe stanowiska. Ponadto, skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi ani istotnego zagadnienia prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

P. K. - S.

Strony

NazwaTypRola
P. K. - S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
M. K.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 13 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 8 pkt 5

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Brak istotnego zagadnienia prawnego. Kwestia sukcesji uniwersalnej w kontekście rozszerzenia wspólności majątkowej była już rozstrzygnięta w orzecznictwie i doktrynie. Niespójność argumentacji skarżącego (jednoczesne powoływanie się na istotne zagadnienie prawne i oczywistą zasadność skargi).

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o błędnym uznaniu przez Sąd II instancji, że umowa majątkowa małżeńska o rozszerzeniu wspólności majątkowej prowadzi do sukcesji uniwersalnej.

Godne uwagi sformułowania

oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla przeciętnego prawnika jest widoczne, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oraz istotne zagadnienie prawne wywodzone z tych samych przepisów prawa i okoliczności, co do zasady wzajemnie się wykluczają.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego, zwłaszcza w sprawach dotyczących ustrojów majątkowych małżeńskich i sukcesji uniwersalnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury przedsądu skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii sukcesji uniwersalnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy procedury kasacyjnej i nie wnosi nowych, przełomowych interpretacji prawa, choć porusza interesującą kwestię sukcesji uniwersalnej w kontekście majątkowym małżonków.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 283/13
POSTANOWIENIE
Dnia 13 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z wniosku P. K. - S.
‎
przy uczestnictwie M. K.
‎
o wpis własności na rzecz małżonków P. K. - S. i M. K.
na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej rozszerzonej,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 13 grudnia 2013 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt II Ca […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2) zasądza od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Uczestnik postępowania M. K. złożył do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 listopada 2012 r. Zawarty w skardze wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania został oparty na przesłance oczywistej zasadności skargi oraz na występowaniu w skardze istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do ustalenia czy zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności majątkowej może prowadzić do sukcesji uniwersalnej w wyniku której wszystkie - z rodzajowo określonymi wyjątkami - prawa majątkowe przechodzą z majątków osobistych do majątku objętego wspólnością ustawową.
Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżący wywodził z tego, że Sąd II instancji uznał, iż zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej o rozszerzeniu wspólności majątkowej prowadzi do sukcesji uniwersalnej, mimo iż sukcesja uniwersalna dopuszczalna jest tylko w przypadkach w ustawie przewidzianych, a za swojego życia człowiek nie może rozporządzić całym swoim majątkiem.
W odpowiedzi na skargę wnioskodawczyni P. S. - K. domagała się wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania, względnie o oddalenie skargi kasacyjnej, a w każdym przypadku o obciążenie uczestnika postępowania kosztami tego postępowania w całości w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Według a
rt. 398
9
§ 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że
oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce jedynie wówczas, gdy bez dokonania głębszej analizy dla  przeciętnego prawnika jest widoczne, że podstawy skargi zasługują na uwzględnienie, a zatem ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna
prima facie
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i  przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in.
postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2013 r.,
III CSK 143/13, niepubl.). Tak rozumianej oczywistości złożonej przez siebie skargi kasacyjnej przejawiającej się kwalifikowanym naruszeniem prawa przez Sąd odwoławczy uczestnik nie wykazał.
Należy też zwrócić uwagę na fakt, że skarżący w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z jednej strony wskazywał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, zaś z drugiej strony te  same okoliczności i przepisy kreował jako podstawę oczywistej zasadności skargi. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oraz istotne zagadnienie prawne wywodzone z tych samych przepisów prawa i okoliczności, co do zasady wzajemnie się wykluczają. Jak podkreśla się w orzecznictwie już z samej istoty ustawowych przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wynika, że co do zasady nie mogą one występować jednocześnie. Jeżeli bowiem w sprawie rzeczywiście występuje istotne zagadnienie prawne, od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie prawidłowego orzeczenia co do istoty sprawy, to  z natury rzeczy ewentualny błąd orzeczniczy popełniony przez sąd drugiej  instancji nie może mieć charakteru oczywistego i podstawowego (por.
postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2013 r.,
III CSK 67/13, niepubl.).
Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne było przedmiotem wypowiedzi doktryny, zagadnienie sukcesji uniwersalnej między małżonkami znalazło też wyraz w judykaturze (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., I CSK 361/09, niepubl., uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1995 r., III CZP 32/95, publ. w OSNC 1995/6/98, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2009 r., III CZP 67/09, niepubl.).
Skarżący nie podał istotnych i przekonywujących powodów pozwalających poddać w wątpliwość wcześniej wyrażone w judykaturze i piśmiennictwie.
Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania.
Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 4 k.p.c.
a contrario
w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
oraz art. 13 § 2 k.p.c. i art.
520 § 2 k.p.c. oraz § 13 ust. 4 pkt 2 i § 8 pkt 5
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 28 września 2002 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
(tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., Nr 461)
zasądzając od uczestnika na rzecz wnioskodawczyni postępowania kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI