II CSK 282/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanej na rzecz powódki kwotę ponad 100 tys. zł z odsetkami i kosztami. Sąd Okręgowy, opierając się na art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie uwzględnił zarzutu przedawnienia roszczenia, wskazując na istnienie hipoteki kaucyjnej zabezpieczającej wierzytelności do kwoty 285 000 zł. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca zasadnie zarzuca naruszenie przepisów dotyczących hipoteki kaucyjnej i przedawnienia. Wskazał, że hipoteka kaucyjna zabezpiecza roszczenia do określonej w księdze wieczystej sumy, a przedawnienie roszczenia wobec dłużnika osobistego nie pozbawia wierzyciela hipotecznego prawa do zaspokojenia z nieruchomości, ale tylko w granicach tej sumy. Sądy niższych instancji nie uwzględniły tego ograniczenia, co mogło prowadzić do sytuacji, w której powódka uzyskałaby zaspokojenie w kwocie przekraczającej sumę hipoteki. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących hipoteki kaucyjnej w kontekście przedawnienia roszczeń i ograniczenia sumy hipotecznej.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, ale zasady dotyczące hipoteki kaucyjnej pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie roszczenia o odsetki ze stosunku obligacyjnego narusza uprawnienie wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką kaucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedawnienie roszczenia wobec dłużnika osobistego o odsetki ustawowe za opóźnienie, zabezpieczone przez hipotekę kaucyjną, nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej, ale tylko do wysokości sumy wpisanej do księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że hipoteka kaucyjna zabezpiecza roszczenia do określonej sumy. Przedawnienie roszczenia wobec dłużnika osobistego nie wyłącza możliwości zaspokojenia z nieruchomości, ale jest ono ograniczone do wysokości sumy hipotecznej. Sądy niższych instancji nie uwzględniły tego ograniczenia.
Czy art. 104 u.k.w.h. (w wersji sprzed nowelizacji) wyłączał zastosowanie art. 77 zd. 2 u.k.w.h. (w wersji sprzed nowelizacji) w odniesieniu do hipoteki kaucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 104 u.k.w.h. jako przepis szczególny odnoszący się do hipoteki kaucyjnej, wyłączał w tym zakresie zastosowanie art. 77 zd. 2 u.k.w.h., odnoszącego się do hipoteki w ogólności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na specyfikę hipoteki kaucyjnej i jej odrębne regulacje, które miały pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami dotyczącymi hipoteki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "Ceramika P." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Przedsiębiorstwo Handlowe "Y." J. i E. K. Spółka Jawna | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.k.w.h. art. 104
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Hipoteka kaucyjna w granicach najwyższej sumy określonej we wpisie zabezpieczała także roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie i koszty postępowania bez potrzeby dokonywania wpisu w księdze wieczystej, chyba że strony zastrzegły odsetki za opóźnienie w wysokości przewyższającej wysokość odsetek ustawowych.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przedawnienie roszczenia o odsetki ze stosunku obligacyjnego nie narusza uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką kaucyjną, ale tylko do wysokości sumy wpisanej do księgi wieczystej.
k.c. art. 123
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 1025 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie miał zastosowania do zabezpieczonych przez hipotekę kaucyjną odsetek i kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 77, 102, 104 u.k.w.h., art. 123 k.c., art. 319 k.p.c. przez nieuwzględnienie ograniczeń hipoteki kaucyjnej w kontekście przedawnienia roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
Jak długo hipoteka kaucyjna figuruje w księdze wieczystej, wierzyciel może liczyć na ich zaspokojenie z nieruchomości. • Roszczenia powyżej tej sumy nie wchodzą już w skład zabezpieczenia hipotecznego, czyli że ustanowiona hipoteka odnośnie do tych roszczeń nie ochrania wierzyciela przeciwko skutkom przedawnienia.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących hipoteki kaucyjnej w kontekście przedawnienia roszczeń i ograniczenia sumy hipotecznej."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów, ale zasady dotyczące hipoteki kaucyjnej pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla wierzycieli hipotecznych i dłużników – relacji między hipoteką a przedawnieniem roszczeń, z praktycznymi konsekwencjami dla możliwości zaspokojenia.
“Czy przedawnione długi można odzyskać z hipoteki? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zabezpieczenia.”
Dane finansowe
WPS: 100 043,33 PLN
zapłata: 100 043,33 PLN
koszty sądowe: 1251 PLN
zastępstwo procesowe: 3617 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.