Orzeczenie · 2014-02-14

II CSK 281/13

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-02-14
SNCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
prawo autorskiedobra osobistetytuł czasopismawydawcaproducentochrona prawnaSąd Najwyższyorzecznictwo

Powódka, Gmina D., wystąpiła z powództwem o ochronę dóbr osobistych przeciwko M. C., domagając się zaprzestania używania przez pozwaną nazwy "E." w tytule czasopisma, które pozwana zarejestrowała na siebie jako wydawcę. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny, przychyliły się do stanowiska powódki, uznając, że przysługuje jej prawo do tytułu czasopisma, które było wydawane przez gminę od lat 90. XX wieku. Ochrona została udzielona na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych (art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 43 k.c.), opierając się na domniemaniu z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które przyznaje producentowi lub wydawcy prawo do tytułu utworu zbiorowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uznał jednak, że wykładnia przepisów dokonana przez sądy niższych instancji była błędna. Sąd Najwyższy stwierdził, że domniemanie z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczy wyłącznie majątkowych praw do tytułu, a nie osobistych praw autorskich. Zgodnie z podstawową zasadą prawa autorskiego (art. 8 ust. 1 u.p.a.p.p.), autorskie prawa osobiste, jako niezbywalne i związane z twórcą jako osobą fizyczną, przysługują wyłącznie twórcy. W związku z tym, producent lub wydawca, który nie jest twórcą, nie może nabyć osobistych praw autorskich do tytułu. W konsekwencji, powódka nie mogła domagać się ochrony prawnej na podstawie przepisów o dobrach osobistych w zakresie tytułu czasopisma. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując jednocześnie, że gmina może dochodzić ochrony nazwy własnej jako dobra osobistego, jeśli zostanie ona bezprawnie naruszona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie praw do tytułu czasopisma oraz możliwość ochrony nazwy gminy jako dobra osobistego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wydawcy i twórcy tytułu czasopisma oraz ochrony nazw własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo do tytułu utworu zbiorowego, wynikające z domniemania art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, obejmuje autorskie prawa osobiste, czy jedynie majątkowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo do tytułu utworu zbiorowego, wynikające z domniemania art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, obejmuje wyłącznie majątkowe prawa do tytułu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie, że autorskie prawa osobiste przysługują wyłącznie twórcom (osobom fizycznym) i są niezbywalne. Przepis art. 11 u.p.a.p.p. przyznaje producentowi lub wydawcy prawo do tytułu, ale nie rozszerza tego prawa na dobra osobiste, które są ściśle związane z twórcą. Wobec tego, ochrona prawna tytułu czasopisma na podstawie przepisów o dobrach osobistych nie jest możliwa dla wydawcy, jeśli nie jest on jednocześnie twórcą.

Czy gmina może dochodzić ochrony prawnej na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych w zakresie nazwy własnej gminy użytej w tytule czasopisma?

Odpowiedź sądu

Tak, gmina może domagać się ochrony nazwy własnej jako dobra osobistego w razie jej bezprawnego naruszenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy zaznaczył, że niezależnie od kwestii praw autorskich do tytułu czasopisma, gmina jako osoba prawna może dochodzić ochrony swojej nazwy własnej jako dobra osobistego, jeśli zostanie ona bezprawnie naruszona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Gmina D.instytucjapowódka
M. C.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (9)

Główne

u.p.a.p.p. art. 11

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Domniemanie prawa do tytułu utworu zbiorowego obejmuje wyłącznie majątkowe prawa do tytułu.

k.c. art. 43

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych osób prawnych.

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Ochrona dóbr osobistych człowieka.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Środki ochrony dóbr osobistych.

Pomocnicze

u.p.a.p.p. art. 8 § 1

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Podstawowa zasada, że autorskie prawo powstaje w sposób pierwotny na rzecz twórcy (osoby fizycznej).

u.p.a.p.p. art. 16

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Autorskim dobrem osobistym jest więź twórcy z utworem.

k.p.c. art. 398 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.

k.p.c. art. 108 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o zwykłym postępowaniu apelacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do tytułu czasopisma wynikające z art. 11 u.p.a.p.p. przysługuje jedynie jako prawo majątkowe, a nie osobiste. • Autorskie prawa osobiste przysługują wyłącznie twórcom (osobom fizycznym) i są niezbywalne.

Odrzucone argumenty

Powódce jako wydawcy przysługuje autorskie prawo osobiste do tytułu czasopisma, podlegające ochronie na podstawie przepisów o dobrach osobistych.

Godne uwagi sformułowania

domniemanie prawa do tytułu utworu zbiorowego obejmuje wyłącznie majątkowe prawo do tytułu • autorskie prawa osobiste – jako niezbywalne – zachowuje twórca, czyli osoba fizyczna

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Hubert Wrzeszcz

sprawozdawca

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie praw do tytułu czasopisma oraz możliwość ochrony nazwy gminy jako dobra osobistego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wydawcy i twórcy tytułu czasopisma oraz ochrony nazw własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego praw do tytułów prasowych i ich ochrony, co jest istotne dla branży mediów i prawników zajmujących się prawem autorskim. Pokazuje też, jak można chronić nazwę jednostki samorządu terytorialnego.

Czy tytuł gazety to dobro osobiste? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa autorskiego.

Sektor

media

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst