II CSK 281/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Gmina D., wystąpiła z powództwem o ochronę dóbr osobistych przeciwko M. C., domagając się zaprzestania używania przez pozwaną nazwy "E." w tytule czasopisma, które pozwana zarejestrowała na siebie jako wydawcę. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny, przychyliły się do stanowiska powódki, uznając, że przysługuje jej prawo do tytułu czasopisma, które było wydawane przez gminę od lat 90. XX wieku. Ochrona została udzielona na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o ochronie dóbr osobistych (art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 43 k.c.), opierając się na domniemaniu z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które przyznaje producentowi lub wydawcy prawo do tytułu utworu zbiorowego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uznał jednak, że wykładnia przepisów dokonana przez sądy niższych instancji była błędna. Sąd Najwyższy stwierdził, że domniemanie z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczy wyłącznie majątkowych praw do tytułu, a nie osobistych praw autorskich. Zgodnie z podstawową zasadą prawa autorskiego (art. 8 ust. 1 u.p.a.p.p.), autorskie prawa osobiste, jako niezbywalne i związane z twórcą jako osobą fizyczną, przysługują wyłącznie twórcy. W związku z tym, producent lub wydawca, który nie jest twórcą, nie może nabyć osobistych praw autorskich do tytułu. W konsekwencji, powódka nie mogła domagać się ochrony prawnej na podstawie przepisów o dobrach osobistych w zakresie tytułu czasopisma. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, wskazując jednocześnie, że gmina może dochodzić ochrony nazwy własnej jako dobra osobistego, jeśli zostanie ona bezprawnie naruszona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie praw do tytułu czasopisma oraz możliwość ochrony nazwy gminy jako dobra osobistego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wydawcy i twórcy tytułu czasopisma oraz ochrony nazw własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do tytułu utworu zbiorowego, wynikające z domniemania art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, obejmuje autorskie prawa osobiste, czy jedynie majątkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do tytułu utworu zbiorowego, wynikające z domniemania art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, obejmuje wyłącznie majątkowe prawa do tytułu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na zasadzie, że autorskie prawa osobiste przysługują wyłącznie twórcom (osobom fizycznym) i są niezbywalne. Przepis art. 11 u.p.a.p.p. przyznaje producentowi lub wydawcy prawo do tytułu, ale nie rozszerza tego prawa na dobra osobiste, które są ściśle związane z twórcą. Wobec tego, ochrona prawna tytułu czasopisma na podstawie przepisów o dobrach osobistych nie jest możliwa dla wydawcy, jeśli nie jest on jednocześnie twórcą.
Czy gmina może dochodzić ochrony prawnej na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych w zakresie nazwy własnej gminy użytej w tytule czasopisma?
Odpowiedź sądu
Tak, gmina może domagać się ochrony nazwy własnej jako dobra osobistego w razie jej bezprawnego naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zaznaczył, że niezależnie od kwestii praw autorskich do tytułu czasopisma, gmina jako osoba prawna może dochodzić ochrony swojej nazwy własnej jako dobra osobistego, jeśli zostanie ona bezprawnie naruszona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina D. | instytucja | powódka |
| M. C. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (9)
Główne
u.p.a.p.p. art. 11
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Domniemanie prawa do tytułu utworu zbiorowego obejmuje wyłącznie majątkowe prawa do tytułu.
k.c. art. 43
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych osób prawnych.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Ochrona dóbr osobistych człowieka.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych.
Pomocnicze
u.p.a.p.p. art. 8 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Podstawowa zasada, że autorskie prawo powstaje w sposób pierwotny na rzecz twórcy (osoby fizycznej).
u.p.a.p.p. art. 16
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Autorskim dobrem osobistym jest więź twórcy z utworem.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o zwykłym postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do tytułu czasopisma wynikające z art. 11 u.p.a.p.p. przysługuje jedynie jako prawo majątkowe, a nie osobiste. • Autorskie prawa osobiste przysługują wyłącznie twórcom (osobom fizycznym) i są niezbywalne.
Odrzucone argumenty
Powódce jako wydawcy przysługuje autorskie prawo osobiste do tytułu czasopisma, podlegające ochronie na podstawie przepisów o dobrach osobistych.
Godne uwagi sformułowania
domniemanie prawa do tytułu utworu zbiorowego obejmuje wyłącznie majątkowe prawo do tytułu • autorskie prawa osobiste – jako niezbywalne – zachowuje twórca, czyli osoba fizyczna
Skład orzekający
Józef Frąckowiak
przewodniczący
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w zakresie praw do tytułu czasopisma oraz możliwość ochrony nazwy gminy jako dobra osobistego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wydawcy i twórcy tytułu czasopisma oraz ochrony nazw własnych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego praw do tytułów prasowych i ich ochrony, co jest istotne dla branży mediów i prawników zajmujących się prawem autorskim. Pokazuje też, jak można chronić nazwę jednostki samorządu terytorialnego.
“Czy tytuł gazety to dobro osobiste? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa autorskiego.”
Sektor
media
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.