II CSK 279/21

Sąd Najwyższy2021-11-10
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawo wodnenastępstwo prawnekoszty postępowaniapostępowanie niejawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów, oddalając wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego Państwowego Gospodarstwa Wodnego „W.” od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Pozwany powołał się na istotne zagadnienie prawne dotyczące następstwa prawnego W. w świetle Prawa wodnego. Sąd Najwyższy uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, nie przedstawiła skonkretyzowanego zagadnienia prawnego ani argumentacji, a kwestia następstwa prawnego została już wyczerpująco omówiona w uchwale SN. W związku z tym odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądzono koszty od pozwanego.

Sąd Najwyższy w składzie sędziowskim zajął się skargą kasacyjną wniesioną przez Państwowe Gospodarstwo Wodne „W.” od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Podstawą odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania był brak spełnienia przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Pozwany argumentował, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące zakresu następstwa prawnego W. w świetle art. 534 Prawa wodnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga nie przedstawiła skonkretyzowanego problemu prawnego, a jedynie ogólnikową wątpliwość, która zmierzała do weryfikacji prawidłowości poglądu sądu niższej instancji, a nie do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego o szerszym znaczeniu. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że kwestia następstwa prawnego W. w zakresie umów i postępowań została już wyczerpująco omówiona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 r., III CZP 57/19. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 4050 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego, oddalając jednocześnie wniosek pozwanego Województwa o zasądzenie kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów.

Uzasadnienie

Pozwany nie sformułował skonkretyzowanego zagadnienia prawnego, a jedynie ogólnikową wątpliwość co do wykładni przepisu, która zmierzała do weryfikacji poglądu sądu niższej instancji. Kwestia następstwa prawnego została już wyczerpująco omówiona w uchwale Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

M. R.

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznapowódka
Województwo [...]organ_państwowypozwany
Państwowe Gospodarstwo [...]organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

pr. wodn. art. 534 § ust. 1 pkt 3

Ustawa - Prawo wodne

W. wstępują w prawa i obowiązki wynikające m.in. z umów i porozumień w zakresie utrzymywania wód oraz prowadzenia inwestycji w gospodarce wodnej, zawartych przez marszałków województw lub ich jednostki organizacyjne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

pr. wodn. art. 534 § ust. 5

Ustawa - Prawo wodne

Dotyczy kwestii następstwa procesowego W. w toczących się postępowaniach.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania w postępowaniu apelacyjnym, stosowana odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

u. z 18.07.2001 r. - Pr. wodn. art. 75 § ust. 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Określa zadania zlecone marszałkom województw w zakresie gospodarki wodnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Pozwany nie sformułował skonkretyzowanego zagadnienia prawnego. Kwestia następstwa prawnego została już wyczerpująco omówiona w uchwale Sądu Najwyższego. Wyrok Sądu Okręgowego stał się prawomocny w odniesieniu do Województwa [...], a postępowanie kasacyjne dotyczyło wyłącznie sporu z Państwowym Gospodarstwem [...].

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego zakresu następstwa prawnego W. w świetle art. 534 Prawa wodnego.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna, będąca nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie tyle do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego [...] co do zweryfikowania przez Sąd Najwyższy prawidłowości poglądu wyrażonego przez Sąd Apelacyjny

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyjmowania skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi dotyczące istnienia istotnego zagadnienia prawnego oraz interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących następstwa prawnego podmiotów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji następstwa prawnego w kontekście Prawa wodnego i nie stanowi przełomowej wykładni dla ogólnych zasad postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i kryteriów jej przyjęcia przez Sąd Najwyższy. Zawiera również istotne odniesienie do wykładni przepisów Prawa wodnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne i pułapki.

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 4050 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CSK 279/21
POSTANOWIENIE
Dnia 10 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
w sprawie z powództwa M. R.
‎
przeciwko Województwu […] z siedzibą w […] i Państwowemu Gospodarstwu […] z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 listopada 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I AGa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego Państwowego Gospodarstwa […] w W. na rzecz powódki kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt 00/100) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego;
3. oddala wniosek pozwanego Województwa […] o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398
4
§ 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
W uzupełnionym wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany Państwowe Gospodarstwo Wodne „W.” w W. (W.) powołał się na istotne zagadnienie prawne, dotyczące zakresu następstwa prawnego W. w świetle art. 534 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz. 624), w szczególności w aspekcie, czy wskazanie w tym przepisie „umów, koncesji i zezwoleń” oraz „toczących się postępowań”, których dotyczyć ma następstwo prawne, może prowadzić do wniosku, jaki wywiodły Sądy
meriti
w niniejszej sprawie.
Przyczyna kasacyjna w postaci istotnego zagadnienia prawnego (art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma  on znaczenie dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Problem ten powinien odnosić się do konkretnych, powołanych we wniosku przepisów prawa, zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą. Konieczne  jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen i możliwych kierunków interpretacyjnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, niepubl., z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, niepubl., z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl., z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.).
Wywody wniosku nie czyniły zadość tym wymaganiom. Skarżący nie sformułował w istocie żadnego skonkretyzowanego zagadnienia prawnego, lecz jedynie ogólnikową wątpliwość co do wykładni art. 534 pr. wodn., która  w istocie zmierzała nie tyle do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego w  rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., lecz do zweryfikowania przez Sąd Najwyższy prawidłowości poglądu wyrażonego przez Sąd Apelacyjny w  rozpatrywanej sprawie. We wniosku nie przytoczono również alternatywnych dróg rozstrzygnięcia „zagadnienia prawnego” ani też przemawiającej na ich rzecz argumentacji.
Niezależnie od tego należało zauważyć, że z art. 534 ust. 1 pkt 3 pr. wodn. wynika wprost, że z dniem wejścia w życie ustawy - Prawo wodne W. wstępują w prawa i obowiązki wynikające m.in. z umów i porozumień w zakresie
utrzymywania wód oraz prowadzenia inwestycji w gospodarce wodnej, zawartych przez marszałków województw lub wojewódzkie samorządowe jednostki organizacyjne wykonujące zadania marszałków województw, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 oraz w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (jedn. tekst: Dz. U. z 2017 r
., poz. 1121, obecnie uchylona). W.  są zatem sukcesorem tych praw i obowiązków, przy czym powołany przepis nie zawiera  żadnych obostrzeń, związanych z chwilą zawarcia umowy, czasem jej obowiązywania, charakterem dochodzonych roszczeń lub chwilą ich wymagalności. Sądy
meriti
uznały, że umowa, z której powódka wywodziła roszczenie, mieściła się w kategorii umów określonych w art. 534 ust. 1 pkt 3 pr. wodn. i została zawarta przez Województwo (…), działające przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Ł., w ramach realizacji zadań zleconych określonych w art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. We wniosku nie przedstawiono żadnych racji podważających to stanowisko. To, czy Sąd Apelacyjny trafnie zakwalifikował sukcesję wynikającą z art. 534 ust. 1 pr. wodn. jako „generalną”, miało w tej sytuacji jedynie wtórne znaczenie.p
Kwestia następstwa procesowego W. w toczących się postępowaniach w kontekście nieprecyzyjnego brzmienia art. 534 ust. 5 pr. wodn. została wyczerpująco przedstawiona w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 r., III CZP 57/19, OSNC 2020, nr 11, poz. 91. Skarżący nie wykazał, aby w tym zakresie zachodziła potrzeba kolejnej wypowiedzi ze strony Sądu Najwyższego.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypominając, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie wyłącznie przyczyny kasacyjne, nie wnikając w zasadność zarzutów kasacyjnych.
Z tych względów, na podstawie art. 398
9
§ 2 w związku z art. 98, art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Województwa (…) oddalono, ponieważ z materiału sprawy wynikało, że powódka zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego z dnia 9 listopada 2018 r. jedynie co do pozwanego W.. W konsekwencji w odniesieniu do pozwanego Województwa (…) wyrok ten stał się prawomocny, a zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego oraz postępowanie kasacyjne zainicjowane skargą kasacyjną od tego wyroku odnosiło się wyłącznie do sporu w relacji między powódką a pozwanym W..
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI