IV CSK 40/14

Sąd Najwyższy2014-09-09
SNCywilneochrona dóbr osobistychŚrednianajwyższy
zadośćuczynieniedobra osobistewięź rodzinnaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyart. 448 k.c.art. 24 k.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przepisy dotyczące zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu naruszenia więzi rodzinnej nie budzą wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie.

Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną, argumentując potrzebę wykładni przepisów art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. z powodu rzekomych rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze uchwały, stwierdził, że kwestie te zostały już wyjaśnione i orzecznictwo jest jednolite. W związku z tym odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w przedmiocie zapłaty. Pozwany domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni przepisów art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. oraz na rzekome rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych w tym zakresie. Sąd Najwyższy, stosując art. 398^9 § 1 k.p.c., ocenił, czy wskazane przez skarżącego okoliczności uzasadniają przyjęcie skargi. Sąd stwierdził, że przepisy te, w zakresie objętym uzasadnieniem wniosku, nie budzą poważnych wątpliwości ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie. Powołano się na uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r. (III CZP 76/10) i z dnia 13 lipca 2011 r. (III CZP 32/11), które wyjaśniły, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą z naruszenia więzi rodzinnej, nawet jeśli śmierć nastąpiła przed 3 sierpnia 2008 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że jego stanowisko jest ustabilizowane i przyjęte przez sądy powszechne, a jednostkowe odmienne orzeczenia nie świadczą o potrzebie kolejnej wypowiedzi. W związku z brakiem podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawie nie występuje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości ani wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy dotyczące zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu naruszenia więzi rodzinnej (art. 448 w zw. z art. 24 k.c.) zostały już jednoznacznie zinterpretowane w jego wcześniejszych uchwałach, a orzecznictwo jest w tym zakresie ustabilizowane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

P. […] Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
T. L.osoba_fizycznapowód
P. […] Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Przepis ten, w związku z art. 24 k.c., przyznaje zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnej.

k.c. art. 24 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi podstawę ochrony dóbr osobistych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa skutek odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu naruszenia więzi rodzinnej nie budzą wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie. Stanowisko Sądu Najwyższego w tej kwestii jest ustabilizowane.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. z powodu rozbieżności w orzecznictwie.

Godne uwagi sformułowania

prawidłowe zastosowanie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy, wymaga wykładni w/w przepisów prawnych wykładnia tych przepisów wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania albo skarga jest oczywiście uzasadniona nie budzą obecnie, w zakresie objętym tym uzasadnieniem, poważnych wątpliwości ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymagających kolejnej wypowiedzi Sąd Najwyższego Istniejące wcześniej wątpliwości zostały wyjaśnione w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Mirosława Wysocka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnych zagadnień prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie, zwłaszcza w kontekście zadośćuczynienia za krzywdę z tytułu naruszenia więzi rodzinnej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie procedury kasacyjnej i potwierdza utrwalone stanowisko SN w kwestii zadośćuczynienia, nie wprowadzając nowych zasad.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przyjęciem skargi kasacyjnej, a nie meritum sprawy. Choć porusza ważną materię zadośćuczynienia, jego wartość informacyjna dla szerszego grona odbiorców jest ograniczona.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 40/14
POSTANOWIENIE
Dnia 9 września 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Mirosława Wysocka
w sprawie z powództwa T. L.
‎
przeciwko P. […] Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 9 września 2014 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I ACa […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 11 września 2013 r. pozwany P.
[…]
w  W. na uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał potrzebę wykładni przepisów albowiem „prawidłowe zastosowanie art. 448 k.c. w  związku z art. 24 k.c. w ustalonym stanie faktycznym tej sprawy, wymaga wykładni w/w przepisów prawnych”; skarżący twierdził, że wykładnia tych przepisów wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych.
Stosownie do art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania albo skarga jest oczywiście uzasadniona. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje na podstawie oceny, czy powołane przez skarżącego okoliczności stanowią przyczyny kasacyjne wymienione w powołanym przepisie.
Wbrew twierdzeniu skarżącego, wymienione w uzasadnieniu wniosku przepisy nie budzą obecnie, w zakresie objętym tym uzasadnieniem, poważnych wątpliwości ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymagających kolejnej wypowiedzi Sąd Najwyższego.
W uchwałach z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 (OSNC-ZD nr B, poz. 42) i z dnia 13 lipca 2011 r., III CZP 32/11 (OSNC 2012, nr 1, poz. 10) Sąd Najwyższy orzekł, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę spowodowaną naruszeniem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej ją ze zmarłym, także wtedy, gdy śmierć wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. W  uzasadnieniu uchwał Sąd Najwyższy dokonał wykładni wymienionych przepisów, odnosząc się także do kwestii podnoszonych obecnie przez skarżącego.
Istniejące wcześniej wątpliwości zostały wyjaśnione w jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego, a stanowisko przyjęte w uchwałach zostało przyjęte jako miarodajne w dalszych orzeczeniach Sądu Najwyższego, jak również zasadniczo w orzecznictwie sądów powszechnych. Wskazane przez skarżącego jednostkowe orzeczenia, w których sąd powszechny wyraził odmienny pogląd, nie świadczą o potrzebie kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego, którego stanowisko jest ustabilizowane. Dał temu też wyraz Sąd Najwyższy w postanowieniu składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2014 r., III CZP 2/14 (dotychczas niepublikowane), odmawiając podjęcia uchwały i udzielenia odpowiedzi na pytanie, z którym wystąpił Rzecznik Ubezpieczonych „czy osobie najbliższej przysługuje z  tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę wynikającą z naruszenia jej dobra osobistego w postaci szczególnej więzi emocjonalnej przed dniem 3 sierpnia 2008 r.”. Podstawę tego postanowienia stanowiło stwierdzenie braku rozbieżności w orzecznictwie i potrzeby rozstrzygania tych kwestii w kolejnym orzeczeniu Sądu Najwyższego.
Z tych względów nie było podstaw do uznania, ze w sprawie zachodzi powołana przez skarżącego przyczyna kasacyjna, co uzasadniało odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, stosownie do art. 398
9
§ 2 k.p.c.
[aw]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI