Orzeczenie · 2007-04-05

II CSK 260/06

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-04-05
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
jurysdykcjarozporządzenie Bruksela Iumowamiejsce wykonania zobowiązaniasąd najwyższyskarga kasacyjnaodszkodowanie

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2007 r. uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło zażalenie powodowej Spółki na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu z powodu braku jurysdykcji krajowej. Powództwo dotyczyło zapłaty kwoty 717.366,18 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy o współpracy partnerskiej. Sąd Okręgowy odrzucił pozew, uznając brak jurysdykcji krajowej na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych. Sąd Apelacyjny oddalając zażalenie, uznał, że umowa nie jest umową o świadczenie usług w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia, a jurysdykcję należy oceniać na podstawie art. 5 pkt 1 lit. a, stosując autonomiczną wykładnię miejsca wykonania zobowiązania, które uznał za siedzibę pozwanego w Szwecji. Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia za uzasadniony, wskazując, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował autonomiczną wykładnię miejsca wykonania zobowiązania, zamiast ustalić je na podstawie prawa właściwego dla umowy, uwzględniając zobowiązania, których niewykonanie stanowiło podstawę roszczenia odszkodowawczego. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie jurysdykcji krajowej w sprawach transgranicznych wynikających z umów, w szczególności w kontekście wykładni art. 5 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I oraz relacji między oznaczeniem sądu przez Sąd Najwyższy a obowiązkiem badania jurysdykcji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia Bruksela I, które mogły ulec zmianie lub być zastąpione nowszymi regulacjami w zależności od daty orzeczenia i kontekstu prawnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd polski posiada jurysdykcję krajową do rozpoznania sprawy o zapłatę odszkodowania wynikającego z umowy o współpracę partnerską, gdy pozwany ma siedzibę w Szwecji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia UE dotyczące jurysdykcji, co wpływa na ustalenie jurysdykcji krajowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia, stosując autonomiczną wykładnię miejsca wykonania zobowiązania zamiast ustalać je na podstawie prawa właściwego dla umowy i zobowiązań stanowiących podstawę roszczenia.

Czy oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 45 k.p.c. jest wiążące dla sądu w kwestii jurysdykcji krajowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy nie przesądza wiążąco o istnieniu jurysdykcji krajowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. jest możliwe tylko w sprawie należącej do jurysdykcji krajowej, ale sąd ten ma obowiązek badania istnienia jurysdykcji z urzędu. Ocena jurysdykcji w postępowaniu o oznaczenie sądu ma charakter wstępny i uproszczony.

Czy pozwany, który podniósł zarzuty merytoryczne z ostrożności procesowej, wdał się w spór w rozumieniu art. 24 rozporządzenia UE, ustanawiając jurysdykcję sądów polskich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwany nie ustanowił jurysdykcji sądów polskich na podstawie art. 24 rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że podniesienie zarzutów merytorycznych wyłącznie z ostrożności procesowej, na wypadek uznania jurysdykcji, nie stanowi wdań się w spór w rozumieniu art. 24 rozporządzenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
S. I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
K. I. ABspółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie Bruksela I art. 5 § pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Sąd Apelacyjny naruszył ten przepis, stosując autonomiczną wykładnię miejsca wykonania zobowiązania zamiast ustalać je na podstawie prawa właściwego.

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela I art. 2 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Sąd Okręgowy uznał, że zachodzi brak jurysdykcji krajowej.

Rozporządzenie Bruksela I art. 5 § pkt 1 lit. b

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Sąd Apelacyjny wykluczył, że umowa ma charakter umowy o świadczenie usług w rozumieniu tego przepisu.

Rozporządzenie Bruksela I art. 24

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych

Pozwany nie ustanowił jurysdykcji sądów polskich na podstawie tego przepisu, gdyż zarzuty merytoryczne podniósł z ostrożności procesowej.

k.p.c. art. 45

Kodeks postępowania cywilnego

Oznaczenie sądu właściwego przez Sąd Najwyższy nie przesądza wiążąco o istnieniu jurysdykcji krajowej.

k.p.c. art. 1099

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd oznaczony przez Sąd Najwyższy ma obowiązek badania istnienia jurysdykcji krajowej.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Nie może stanowić podstawy kasacyjnej.

k.p.c. art. 386 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Sąd Apelacyjny art. 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia poprzez zastosowanie autonomicznej wykładni miejsca wykonania zobowiązania zamiast ustalenia go na podstawie prawa właściwego. • Błędne ustalenie jurysdykcji krajowej przez Sąd Apelacyjny.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 45 k.p.c. w zw. z art. 386 § 6 k.p.c. • Zarzut naruszenia art. 24 rozporządzenia. • Zarzut naruszenia art. 5 pkt 5 rozporządzenia. • Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Ocena Sądu Najwyższego co do istnienia jurysdykcji krajowej w sprawie ma wyłącznie charakter oceny kwestii wstępnej, warunkującej oznaczenie sądu właściwego. • Pozwany nie ustanowił w sprawie jurysdykcji sądów polskich na podstawie art. 24 rozporządzenia. • Sąd Apelacyjny próbując ustalić miejsce wykonania zobowiązania w sposób autonomiczny naruszył art. 5 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący-sprawozdawca

Antoni Górski

członek

Tadeusz Żyznowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie jurysdykcji krajowej w sprawach transgranicznych wynikających z umów, w szczególności w kontekście wykładni art. 5 pkt 1 rozporządzenia Bruksela I oraz relacji między oznaczeniem sądu przez Sąd Najwyższy a obowiązkiem badania jurysdykcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów rozporządzenia Bruksela I, które mogły ulec zmianie lub być zastąpione nowszymi regulacjami w zależności od daty orzeczenia i kontekstu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii jurysdykcji w sprawach transgranicznych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i handlowego. Wyjaśnia złożone zasady ustalania właściwości sądu w kontekście prawa unijnego.

Czy polski sąd rozpozna sprawę przeciwko zagranicznej spółce? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady jurysdykcji.

Dane finansowe

WPS: 717 366,18 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst