II UZ 37/15

Sąd Najwyższy2016-01-12
SNubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiwartość przedmiotu zaskarżeniaskarga kasacyjnaSąd NajwyższyZUSprawo pracyubezpieczenie zdrowotne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, potwierdzając, że sprawy dotyczące ustalenia podstawy wymiaru składek, gdy wartość ta jest poniżej 10 000 zł, nie podlegają kasacji.

Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia, która została ustalona na kwotę 7.244 zł. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, argumentując, że sprawa dotyczy objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, a nie tylko podstawy wymiaru składek. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa nie należy do kategorii spraw podlegających kasacji zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c., ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż 10 000 zł.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę kasacyjną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość ta, obliczona jako różnica między należnymi a opłaconymi składkami, wyniosła 7.244 zł. Wnioskodawca kwestionował to rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie art. 398^2 § 1 k.p.c. i argumentując, że sprawa dotyczy szerszego zagadnienia objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, a nie tylko ustalenia podstawy wymiaru składek. Sąd Najwyższy, analizując stan faktyczny i przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, stwierdził, że sprawa wywodzi się od decyzji ZUS dotyczącej kontroli wysokości podstawy wymiaru składek. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, sprawy dotyczące ustalenia właściwej kwoty podstawy wymiaru składek, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, nie podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w drodze skargi kasacyjnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy dotyczące ustalenia właściwej kwoty podstawy wymiaru składek, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, nie należą do spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c. i nie podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy w drodze skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 398^2 § 1 k.p.c., który ogranicza możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do spraw o określonej wartości lub rodzaju. Stwierdzono, że przedmiotowa sprawa, dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek, nie spełnia kryteriów dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

Strony

NazwaTypRola
W.innewnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.instytucjapozwany
R. W.innezainteresowany
M. Z.innezainteresowany

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna, w tym sprawy o ustalenie podstawy wymiaru składek, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

u.s.u.s. art. 8 ust. 2a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Konstrukcja uznająca osobę wykonującą pracę na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika na potrzeby ubezpieczeń społecznych.

u.s.u.s. art. 9 ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 6 ust. 1 pkt 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 16 ust. 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.ś.o.z. art. 81 ust. 1, 5 i 6

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 85 ust. 1 i 4

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.ś.o.z. art. 87 ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

u.s.u.s. art. 68 ust. 1 pkt 1c

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 83 ust. 1 pkt 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 18 ust. 1 pkt 1a

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 20 ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 32

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 91 ust. 5

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 4 pkt 2 lit. a)

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa dotyczy ustalenia podstawy wymiaru składek, a wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł, co wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej na podstawie art. 398^2 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczeniem zdrowotnym, a określenie jej przedmiotu jako kwestii podstawy wymiaru składek narusza przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.

Godne uwagi sformułowania

Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną nie należy do spraw wymienionych w art. 398^2 § 1 zdanie drugie k.p.c. Przedmiot sporu wynika z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika Uznaje się, że w tym przepisie pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Ugruntowany jest w związku tym pogląd, że sprawa o opłacenie przez pracodawcę składki w wysokości równej obciążeniu umowy o pracę i zlecenia wykonywanego na rzecz tego pracodawcy dotyczy składki, gdyż przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie właściwej kwoty jej podstawy wymiaru.

Skład orzekający

Beata Gudowska

przewodniczący, sprawozdawca

Bogusław Cudowski

członek

Jolanta Frańczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących składek ZUS, w szczególności w kontekście wartości przedmiotu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego progu wartości przedmiotu zaskarżenia (10 000 zł) i specyfiki spraw o ustalenie podstawy wymiaru składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeń społecznych, ponieważ precyzuje kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach dotyczących składek ZUS, co może mieć wpływ na strategię procesową.

Kiedy skarga kasacyjna od decyzji ZUS nie ma sensu? Sąd Najwyższy wyjaśnia limit wartości przedmiotu sporu.

Dane finansowe

WPS: 7244 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II UZ 37/15
POSTANOWIENIE
Dnia 12 stycznia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Beata Gudowska (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Bogusław Cudowski
‎
SSN Jolanta Frańczak
w sprawie z wniosku W.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
‎
z udziałem zainteresowanych: R. W. i M. Z.
‎
o składki,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2016 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...]
‎
z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt III AUa […],
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. Sąd Apelacyjny w [...] odrzucił skargę kasacyjną W. w B. od wyroku tego Sądu z dnia 17 listopada 2014 r. ze względu na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. Została ona obliczona przez płatnika jako różnica między kwotą składek należnych i opłaconych, wynosząca 19.131 zł, lecz po sprawdzeniu, oznaczona na kwotę 7.244 zł.
W zażaleniu ubezpieczony, nie kwestionując ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia, zarzucił naruszenie art. 398
2
§ 1 k.p.c. Podniósł, że skarga kasacyjna została wniesiona w sprawie o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczeniem zdrowotnym, więc określenie jej przedmiotu jako kwestii podstawy wymiaru składek narusza art. 8 ust. 2a w związku z art. 9 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 i 16 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.) w związku z art. 81 ust. 1, 5 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 85 ust. 1 i 4 i w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2008 r. Nr 64, poz. 1027).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sprawa, w której wniesiono skargę kasacyjną nie należy do spraw wymienionych w art. 398
2
§ 1 zdanie drugie k.p.c. Zapoczątkowana została odwołaniem od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w B. z dnia 7 października 2011 r. Decyzją tą –
przez zastosowanie
art. 68 ust. 1 pkt 1c, 83 ust. 1 pkt 3, 18 ust. 1 pkt 1a, 20 ust. 1, 32 i 91 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – dokonano
kontroli
ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne
. W szczególności, w miejsce kwot zadeklarowanych, ustalono podstawę wymiaru składek określoną w decyzji. Stwierdzono, że w podstawie wymiaru składek nie uwzględniono przychodu uzyskiwanego poza wynagrodzeniem przez osoby będące pracownikami płatnika i
wykonujące pracę na jego rzecz na podstawie dodatkowych umów cywilnych.
Przedmiot sporu wynika z przyjętej w art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych konstrukcji uznania osoby wykonującej pracę na rzecz własnego pracodawcy za jego pracownika, która wykładana jest w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego ze względu na cel
zapewnienia opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Uznaje się, że w tym przepisie pojęcie pracownika jest rozszerzone na jego dalszą aktywność w ramach umowy cywilnoprawnej, jeżeli w jej ramach świadczy pracę na rzecz swojego pracodawcy. Także więc w zakresie tej sfery aktywności uznawany jest - na potrzeby ubezpieczeń społecznych - za pracownika tego właśnie pracodawcy i płatnikiem składek z tego tytułu jest pracodawca (art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych;
por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r., II UZP 6/09, OSNP 2010 nr 3-4, poz. 46 oraz wyroki z dnia 22 lutego 2010 r.,
I UK 259/09, niepubl.,
z dnia 11 maja 2012 r., I UK 5/12, OSNP 2013 nr 9
-
10, poz. 117, z dnia 18 października 2011 r., III UK 22/11, OSNP 2012 nr 21-22, poz. 266, z dnia 18 marca 2014 r., II UK 449/13, niepubl. i z dnia 3 kwietnia 2014 r., akt II UK 399/13, niepubl.).
Osoba wykonującą pracę na rzecz swego pracodawcy na podstawie umów cywilnych podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu jako pracownik i na tym kwestia jej ubezpieczenia się wyczerpuje (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1997 r., I PKN 43/97, OSNAPiUS 1997 nr 24, poz. 494, z dnia 3 kwietnia 2014 r., II UK 399/13, niepubl. i z dnia 6 lutego 2014 r., II UK 279/13, niepubl.). Ugruntowany jest w związku tym pogląd, że sprawa o opłacenie przez pracodawcę składki w wysokości równej obciążeniu umowy o pracę i zlecenia wykonywanego na rzecz tego pracodawcy dotyczy składki, gdyż przedmiotem postępowania jest jedynie ustalenie właściwej kwoty jej podstawy wymiaru (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2015 r., II UZ 8/15, niepubl., z dnia 19 sierpnia 2015 r., II UZ 14/15, niepubl.).
Uwzględniając, że w sprawie objętej zażaleniem
wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od 10.000 zł, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
l.n.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI