Orzeczenie · 2016-11-28

II CSK 244/16

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2016-11-28
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd NajwyższyVATkwota nettokwota bruttonieważność postępowaniaprawo procesowe cywilnekoszty postępowania

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej T. S. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego na rzecz powodów J. S. i P. S. kwotę 75 803,09 zł wraz z odsetkami. Pozwana oparła skargę na dwóch podstawach: istotnym zagadnieniu prawnym związanym z wykładnią art. 89b ust. 1 ustawy o VAT (kwestia zwrotu podatku VAT w kwocie netto czy brutto) oraz nieważności postępowania z powodu pozbawienia jej możliwości obrony praw. Sąd Najwyższy, analizując skargę pod kątem przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.), stwierdził, że pozwana nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego, które wymagałoby wykładni lub budziło rozbieżności w orzecznictwie. Wskazał, że istnieją już wypowiedzi Sądu Najwyższego w podobnych kwestiach, a stanowisko Sądu Apelacyjnego znajduje wsparcie w orzecznictwie. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał zarzut nieważności postępowania za chybiony, podkreślając, że musi on oznaczać całkowite pozbawienie strony możliwości obrony, a nie jedynie utrudnienie lub ograniczenie. Argumentacja pozwanej w tym zakresie stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, stosując zasadę słuszności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności w zakresie istotnego zagadnienia prawnego i nieważności postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i wymogów stawianych skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawie o zapłatę, w której zwrócono powodom naliczony podatek VAT, sąd powinien uwzględnić powództwo w kwocie netto czy brutto?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, odmawiając przyjęcia skargi kasacyjnej. Wskazał jednak, że istnieją wypowiedzi Sądu Najwyższego w podobnych sprawach, a stanowisko Sądu Apelacyjnego znajduje wsparcie w orzecznictwie. Podkreślił również odrębność prawa cywilnego i podatkowego.

Uzasadnienie

Pozwana upatrywała istotnego zagadnienia prawnego w wykładni art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, a istniejące orzecznictwo nie daje podstaw do odstąpienia od zajętego stanowiska. Podkreślono, że skutki zdarzeń na gruncie prawa podatkowego podlegają ocenie wyłącznie według przepisów tego prawa.

Czy pozbawienie strony możliwości obrony praw poprzez niekorzystne ustalenia faktyczne lub pominięcie wniosku dowodowego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie sytuacje nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony praw zachodzi tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu lub jego istotnej części. Pominięcie wniosku dowodowego lub zajęcie niekorzystnego stanowiska, jeśli strona mogła się do niego odnieść, nie jest pozbawieniem możności obrony. Argumentacja pozwanej stanowiła polemikę z ustaleniami faktycznymi, co jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Pozwana (w postępowaniu kasacyjnym)

Strony

NazwaTypRola
J. S. i P. S. (P. Spółka Cywilna)spółkapowodowie
T. S. (L.)spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.t.u. art. 89b § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej przyjęcia do rozpoznania. • Zarzut istotnego zagadnienia prawnego nie został należycie uzasadniony i nie spełnia kryteriów określonych w art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Zarzut nieważności postępowania jest chybiony, gdyż nie doszło do całkowitego pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, a argumentacja stanowi polemikę z ustaleniami faktycznymi.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 89b ust. 1 ustawy o VAT. • Nieważność postępowania z powodu pozbawienia pozwanej możliwości obrony jej praw.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. • Ocena podstaw przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje w ramach tzw. przedsądu. • Nieważność postępowania ma charakter normatywny i oznacza kwalifikowane naruszenie prawa procesowego polegające na braku pozytywnych lub wystąpieniu negatywnych przesłanek procesowych. • Brak możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. zachodzi tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia strony możności obrony swych praw. • Ze względu na odrębność i niezależność norm prawnych kształtujących stosunki cywilnoprawne i stosunki podatkowe, skutki zdarzeń będących następstwem działania prawa cywilnego, podlegają na gruncie prawa podatkowego ocenie wyłącznie w oparciu o przepisy tego prawa i istniejące w nim instytucje prawne, niezależnie od tego jak można je zakwalifikować na płaszczyźnie prawa cywilnego.

Skład orzekający

Anna Owczarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności w zakresie istotnego zagadnienia prawnego i nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kasacyjnej i wymogów stawianych skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady postępowania przed Sądem Najwyższym w ramach skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa. Szczególnie cenne jest rozróżnienie między istotnym zagadnieniem prawnym a polemiką z ustaleniami faktycznymi oraz definicja nieważności postępowania.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Dane finansowe

WPS: 75 803,09 PLN

kwota główna: 75 803,09 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst