II CSK 243/17

Sąd Najwyższy2017-10-19
SNCywilneprawo zobowiązańWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaskarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejSąd Najwyższykontrola wstępnazagadnienie prawneustalenia faktyczne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku wykazania jej oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Funduszu G. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi. Argumentacja skarżącego opierała się na sprzeczności z orzecznictwem, jednak Sąd Najwyższy uznał, że powołany wyrok dotyczył odmiennego stanu faktycznego, a kwestionowanie oceny dowodów i ustaleń faktycznych wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Fundusz G. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa (...), w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jednocześnie zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 złotych. Uzasadnienie odmowy opiera się na przepisach Kodeksu postępowania cywilnego regulujących dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego celem jest ochrona interesu publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, a nie korygowanie wszelkich uchybień. Zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi, co wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa. Sąd uznał jednak, że argumentacja skarżącego, oparta na sprzeczności z orzecznictwem Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 11 grudnia 2013 r., IV CSK 222/13), dotyczyła odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Kwestionowanie oceny dowodów i ustaleń faktycznych przez Sąd Apelacyjny, w tym wiedzy pozwanego o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności za bezskuteczną, pozostaje poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego zgodnie z art. 398^3 § 3 i art. 398^13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania w sytuacji, gdy jej oczywista zasadność sprowadza się do kwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych, gdyż te kwestie pozostają poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego i wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa. Kwestionowanie ustaleń faktycznych i oceny dowodów przez sąd drugiej instancji nie stanowi podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej, zgodnie z przepisami k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Pozwany (Z.R.)

Strony

NazwaTypRola
Fundusz G. w W.instytucjapowód
Z.R.innepozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego przez błędne ustalenie stanu faktycznego lub ocenę dowodów.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, a w braku takich granic - bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący skargi pauliańskiej, określający przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną.

k.c. art. 532 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący skargi pauliańskiej, określający przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną wobec osoby trzeciej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestionowanie oceny dowodów i ustaleń faktycznych przez sąd drugiej instancji wykracza poza kognicję Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Powołany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego dotyczył odmiennego stanu faktycznego i prawnego.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona z powodu sprzeczności zaskarżonego wyroku z linią orzecznictwa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym pierwiastkiem publicznoprawnym jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania obligowało do wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznego przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy Te kwestie pozostają jednakże poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście braku wykazania oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego, a także ograniczeń kognicji Sądu Najwyższego w zakresie kontroli ustaleń faktycznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury kontroli wstępnej skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy o charakterze cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 243/17
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa Funduszu G. w W.
‎
przeciwko Z.R.
‎
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
‎
na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2) zasądza od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda Funduszu G. w W.  od wyroku Sądu Apelacyjnego należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji silnie nacechowanym  pierwiastkiem publicznoprawnym, a jej rolą nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających ewentualne uchybienia, ponieważ tę  funkcję realizują zwyczajne środki zaskarżenia i skarga o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna służy ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w  rozwój jurysprudencji i prawa pozytywnego oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Taka konstrukcja i rola skargi kasacyjnej powoduje konieczność poddania jej kontroli wstępnej pod kątem spełniania kryteriów kwalifikujących do przedstawienia skargi Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na
oczywistą zasadność skargi, co obligowało do wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznego przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez wnikania w szczegóły sprawy.  Przesłanka ta występuje w sytuacji ewidentnego naruszenia prawa, którego stwierdzenie nie wymaga dokonywania pogłębionej analizy i studiowania akt  sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I  UK  218/07, nie publ., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, nie publ., z dnia 9  maja 2008 r., II PK 11/08, nie publ., z dnia 21 maja 2008 r., nie publ., I UK 11/08, z dnia 9  czerwca 2008 r., II UK 38/08, nie publ.).
Skarżący uzasadnił wystąpienie wskazanej przyczyny kasacyjnej sprzecznością zaskarżonego wyroku z bliżej niezreferowaną linią orzecznictwa. Powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2013 r. (IV CSK 222/13, nie publ.), zapadły w sprawie ze skargi pauliańskiej pokrzywdzonego wierzyciela przeciwko osobie trzeciej oraz osobie „czwartej” (art. 532 § 2 k.c.), na tle zupełnie odmiennego stanu faktycznego, w którym dłużniczka, działając w warunkach z  art. 527 § 1 k.c., najpierw zbyła spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny na rzecz swojej matki, a ta darowała następnie ten lokal swojemu wnukowi (synowi  dłużniczki). Tymczasem z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku wynika, że pozwany jako osoba „czwarta” nabył odpłatnie opisaną w pozwie nieruchomość od osoby trzeciej (córki dłużnika powoda A.K.), nie pozostając w jakichkolwiek stosunkach bliskości lub powiazań gospodarczych z  dłużnikiem lub jego rodziną. Powoływana oczywista zasadność skargi sprowadza  się do kwestionowania oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów i  poczynionych na jej podstawie ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę do  przyjęcia przez Sąd Apelacyjny, że powód nie udowodnił wskazanej w  art.  532  § 2 k.c. przesłanki, że pozwany wiedział o wszystkich okolicznościach objętych  art.  527 k.c., uzasadniających uznanie czynności dłużnika E.K. zdziałanej z córką A.K. za bezskuteczną wobec powoda. Te  kwestie pozostają jednakże poza zakresem kognicji Sądu Najwyższego (art.  398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c.).
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI