II CSK 232/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazanie oddziału banku jako strony nie stanowi podstawy do odrzucenia pozwu ani przyczyny nieważności postępowania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego. Pozwana zarzucała nieważność postępowania, wskazując, że pozew obejmował oddział banku jako stronę, która nie posiada osobowości prawnej. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że wskazanie oddziału banku nie pozbawia zdolności sądowej osoby prawnej, której oddział jest wskazany, co potwierdza utrwalona judykatura.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Karola Weitza rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]. Skarga kasacyjna dotyczyła sprawy o zapłatę, zainicjowanej przez Bank […] Spółkę Akcyjną. Głównym zarzutem pozwanej było wystąpienie przyczyny nieważności postępowania, wynikającej z faktu, że jako stronę powodową wskazano oddział banku, który nie posiada osobowości prawnej ani zdolności sądowej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie opierało się na stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki wymagane do przyjęcia skargi, takie jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania czy oczywista zasadność skargi. Sąd podkreślił, że posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, iż stroną postępowania jest sam oddział, lecz osoba prawna, której oddział jest wskazany. W związku z tym, nie ma podstaw do odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej strony, ani do stwierdzenia nieważności postępowania. Sąd Najwyższy oddalił również wniosek powoda o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym oraz wniosek radcy prawnego K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu, wskazując na brak odpowiednich oświadczeń w tym drugim wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie oddziału banku jako strony powodowej nie stanowi podstawy do odrzucenia pozwu ani przyczyny nieważności postępowania, ponieważ stroną postępowania jest osoba prawna, której oddział jest wskazany.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwaloną judykaturę, zgodnie z którą posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, że stroną czynności procesowych jest oddział, lecz osoba prawna, której oddział został wskazany. W związku z tym, nie ma podstaw do przyjmowania, że strona nie ma zdolności sądowej i odrzucenia pozwu, ani do stwierdzenia nieważności postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank […] Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym.
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej.
k.p.c. art. 379 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przyczyna nieważności postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości § § 3
Dotyczy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wskazanie oddziału banku jako strony powodowej nie pozbawia zdolności sądowej osoby prawnej, której oddział jest wskazany. Nie zachodzą przesłanki do odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej strony. Nie zachodzi przyczyna nieważności postępowania określona w art. 379 pkt 2 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Istnienie przyczyny nieważności postępowania ze względu na nieuchylenie nakazu zapłaty i nieodrzucenie pozwu w sytuacji, w której w pozwie jako stronę powodową wskazano oddział banku jako podmiot nieposiadający osobowości prawnej oraz zdolności sądowej.
Godne uwagi sformułowania
Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, iż stroną czynności procesowych jest oddział. W tym wypadku w postępowaniu sądowym występuje osoba prawna, której oddział został wskazany.
Skład orzekający
Karol Weitz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zdolności sądowej banków i ich oddziałów w postępowaniu cywilnym, a także zasady przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wskazania oddziału banku jako strony, a także kwestii proceduralnych związanych z kosztami postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne omówienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i kwestii zdolności sądowej oddziału banku, co jest częstym problemem praktycznym.
“Oddział banku jako strona w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto naprawdę odpowiada.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 232/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Banku […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko M. S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 października 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, 3. oddala wniosek radcy prawnego K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 398 4 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 grudnia 2017 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na wystąpienie przyczyny nieważności postępowania ze względu na nieuchylenie nakazu zapłaty i nieodrzucenie pozwu w sytuacji, w której w pozwie jako stronę powodową wskazano oddział banku jako podmiot nieposiadający osobowości prawnej oraz zdolności sądowej. Analiza skargi kasacyjnej i zaistniałych w sprawie okoliczności nie świadczy o istnieniu przesłanek do odrzucenia pozwu w toku postępowania, a zatem nie daje podstaw do stwierdzenia prawdopodobieństwa wystąpienia przyczyny nieważności postępowania jako przyczyny uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego wyjaśniono, że posłużenie się firmą oddziału osoby prawnej nie oznacza, iż stroną czynności procesowych jest oddział. W tym wypadku w postępowaniu sądowym występuje osoba prawna, której oddział został wskazany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2015 r., III CSK 72/14, nie publ., i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2017 r., III CSK 350/16, nie publ.). Nie ma więc podstaw do przyjmowania, że strona nie ma zdolności sądowej i odrzucenia z tego powodu pozwu (art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.). Tym samym nie zachodzi przyczyna nieważności określona w art. 379 pkt 2 k.p.c., ponieważ nie dochodzi do rozpoznania sprawy z udziałem strony pozbawionej zdolności sądowej. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). Wniosek powoda o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy oddalił, gdyż wnioskował on o oddalenie skargi, nie dostrzegł natomiast, że istnieją podstawy do odmowy przyjęcia jej do rozpoznania (por. mutatis mutandis orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 1934 r. CII 1677/34, Zb. Urz. 1935, poz. 204, oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r. III CKN 563/01, nie publ., z dnia 29 marca 2011 r. IV CSK 593/10, nie publ. i z dnia 8 sierpnia 2012 r. II CSK 112/12, nie publ.). Wniosek radcy prawnego K. K., działającego w imieniu pozwanej w postępowaniu kasacyjnym, o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego (kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu) Sąd Najwyższy oddalił, gdyż nie zostało w nim zawarte oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części (§ 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, Dz. U. poz. 1715 ze zm., por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011 r., III SPP 27/11, nie publ., z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 133/11, nie publ., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 kwietnia 2012 r., IV CSK 384/11, nie publ.). aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI