II CSK 232/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Powództwo dotyczyło zasądzenia zadośćuczynienia, renty, odszkodowania oraz ustalenia odpowiedzialności pozwanej spółki "E.(...)" za skutki wypadku przy pracy, jakiemu uległ w dniu 11 lutego 2005 r. w porcie. W wyniku wypadku, spowodowanego urwaniem się ramienia dźwigu na statku, powód doznał poważnych obrażeń, w tym paraliżu. Pozwana spółka była jedynie czasowym czarterującym statek, a nie jego armatorem. Sądy niższych instancji uznały, że pozwana nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ nie była właścicielem ani armatorem statku, a jedynie korzystała z niego na zasadzie czarteru. Statek nie stanowił składnika przedsiębiorstwa pozwanej, a odpowiedzialność za stan techniczny statku i jego urządzeń spoczywała na armatorze. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda, która zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa nie należała do spraw z zakresu prawa pracy, a tym samym sąd pierwszej instancji orzekał w prawidłowym składzie. Analizując przepisy dotyczące odpowiedzialności na zasadzie ryzyka (art. 435 i 436 k.c.), Sąd Najwyższy stwierdził, że pozwana, jako przedsiębiorstwo transportu morskiego, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art. 435 § 1 k.c. Jednakże, szkoda wyrządzona powodowi była następstwem ruchu statku będącego składnikiem przedsiębiorstwa armatora, a nie przedsiębiorstwa pozwanej. Ponadto, pozwana nie była posiadaczem zależnym statku w rozumieniu przepisów. W związku z tym, nie zachodził adekwatny związek przyczynowy między ruchem przedsiębiorstwa pozwanej a szkodą powoda. Skarga kasacyjna została oddalona, a powód nie został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na trudną sytuację życiową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności czasowego czarterującego statku za wypadki przy pracy, rozróżnienie między czarterującym a armatorem, stosowanie przepisów o odpowiedzialności na zasadzie ryzyka w transporcie morskim, kwalifikacja spraw jako spraw z zakresu prawa pracy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z czarterem statku i wypadkiem przy pracy. Interpretacja art. 435 k.c. w kontekście transportu morskiego może być rozwijana.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czasowy czarterujący statek ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za wypadek przy pracy spowodowany przez urządzenie statku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czasowy czarterujący statek nie ponosi odpowiedzialności, jeśli nie jest jego armatorem i nie posiada go w sposób zależny, a odpowiedzialność spoczywa na armatorze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozwana, będąc jedynie czasowym czarterującym, nie była odpowiedzialna za stan techniczny statku ani za wypadek. Odpowiedzialność spoczywa na armatorze, który we własnym imieniu uprawia żeglugę. Pozwana nie była posiadaczem zależnym statku, a szkoda nie była następstwem ruchu jej przedsiębiorstwa.
Czy sprawa o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania związana z wypadkiem przy pracy na statku, gdzie pozwanym jest czarterujący, a nie pracodawca, jest sprawą z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strony nie łączył stosunek pracy ani pokrewny mu stosunek prawny, sprawa nie jest sprawą z zakresu prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwały Sądu Najwyższego, stwierdził, że dla uznania sprawy za sprawę z zakresu prawa pracy konieczne jest istnienie aspektu podmiotowego (strony stosunku pracy lub szeroko rozumianego pracodawcy) i przedmiotowego (roszczenie wynikające ze stosunku pracy lub z nim związane). W tym przypadku pozwana nie była pracodawcą powoda, a ich kontakt był przypadkowy.
Czy przedsiębiorstwo transportu morskiego, jako całość wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka na podstawie art. 435 § 1 k.c. za szkodę spowodowaną ruchem tego przedsiębiorstwa?
Odpowiedź sądu
Tak, przedsiębiorstwo transportu morskiego, jako całość wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody, może ponosić odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, chyba że szkoda podlega odrębnemu reżimowi prawa morskiego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że transport morski jako całość jest wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody i wiąże się ze znacznym ryzykiem. Jednakże, w tym konkretnym przypadku, szkoda była następstwem ruchu statku będącego składnikiem przedsiębiorstwa armatora, a nie przedsiębiorstwa pozwanej, co wykluczyło odpowiedzialność pozwanej na tej podstawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| "E.(...)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 435 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność przedsiębiorstwa wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że przedsiębiorstwo transportu morskiego wpada w tę kategorię, ale nie w tym konkretnym przypadku z powodu braku związku przyczynowego.
k.p.c. art. 47 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skład sądu pierwszej instancji w sprawach cywilnych (jeden sędzia).
k.p.c. art. 476 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja spraw z zakresu prawa pracy. Sąd uznał, że roszczenia powoda nie należały do tej kategorii.
k.m. art. 7
Kodeks morski
Definicja armatora. Sąd uznał, że pozwana nie była armatorem.
Pomocnicze
k.c. art. 436 § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność posiadacza samoistnego lub zależnego za szkodę spowodowaną ruchem środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Sąd uznał, że pozwana nie była posiadaczem zależnym statku.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Warunek adekwatnego związku przyczynowego dla odpowiedzialności odszkodowawczej.
k.c. art. 551 § 3
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa, w tym praw wynikających z umów najmu i dzierżawy. Sąd uznał, że prawo do korzystania z usług armatora i części przestrzeni statku nie stanowiło posiadania zależnego statku.
k.p.c. art. 47 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skład sądu w sprawach z zakresu prawa pracy (jeden sędzia i dwaj ławnicy).
k.p.c. art. 379 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania, w tym orzekanie w składzie niezgodnym z przepisami.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.m. art. 1 § 1
Kodeks morski
Zakres regulacji Kodeksu morskiego.
k.m. art. 1 § 2
Kodeks morski
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w braku odpowiednich przepisów Kodeksu morskiego.
k.m. art. 194 § 1
Kodeks morski
Podwładność kapitana i załogi wobec armatora.
k.m. art. 194 § 2
Kodeks morski
Kapitan jako przedstawiciel czarterującego w zakresie eksploatacji statku.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Podstawa umowy między powodem a spółką K.(...) spółka z o.o. kierującą do pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie była armatorem ani posiadaczem zależnym statku. • Odpowiedzialność za stan techniczny statku i wypadek spoczywała na armatorze. • Szkoda nie była następstwem ruchu przedsiębiorstwa pozwanej. • Sprawa nie była sprawą z zakresu prawa pracy.
Odrzucone argumenty
Pozwana jako czarterujący ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka (art. 435 k.c.). • Pozwana była posiadaczem zależnym statku (art. 436 k.c.). • Wyrok sądu pierwszej instancji został wydany w niewłaściwym składzie (naruszenie art. 476 § 1 k.p.c.). • Niewłaściwe uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego (naruszenie art. 328 § 2 k.p.c.).
Godne uwagi sformułowania
statek nie stanowił składnika przedsiębiorstwa czarterującego, lecz wraz z załogą pozostawał składnikiem przedsiębiorstwa armatora. • czarterujący na czas statek nie stał się jego armatorem. • nie ponosi odpowiedzialności na zasadzie ryzyka wynikającej z art. 435 k.c. za ruch statku. • dochodzone przez powoda przeciwko pozwanej roszczenia nie były związane ze stosunkiem pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c. • przedsiębiorstwo transportu morskiego, które jako całość jest wprawiane w ruch za pomocą sił przyrody. • nie zachodził adekwatny związek przyczynowy pomiędzy szkodą, jakiej doznał powód a ruchem przedsiębiorstwa pozwanej.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Józef Frąckowiak
członek
Dariusz Dończyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności czasowego czarterującego statku za wypadki przy pracy, rozróżnienie między czarterującym a armatorem, stosowanie przepisów o odpowiedzialności na zasadzie ryzyka w transporcie morskim, kwalifikacja spraw jako spraw z zakresu prawa pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z czarterem statku i wypadkiem przy pracy. Interpretacja art. 435 k.c. w kontekście transportu morskiego może być rozwijana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wypadku przy pracy na morzu i złożonych kwestii odpowiedzialności prawnej w transporcie morskim, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie oraz dla firm działających w sektorze morskim.
“Kto odpowiada za wypadek na morzu? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór między poszkodowanym marynarzem a czarterującym statek.”
Dane finansowe
WPS: 1 000 000 PLN
renta miesięczna: 3000 PLN
odszkodowanie: 10 000 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.