II CSK 230/12Art 59 kc wiedza o roszczeniu umowa dzierżawy służebność przesyłu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka "M. Polska" Sp. z o.o. domagała się uznania za bezskuteczne wobec niej umów najmu i służebności przesyłu zawartych pomiędzy pozwanymi, na podstawie art. 59 k.c. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając ustalenia Sądu Okręgowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy umowa dzierżawy z 30 stycznia 2004 r. została skutecznie wypowiedziana oraz czy pozwana spółka E. posiadała wiedzę o roszczeniach powódki wynikających z tej umowy. Sąd Apelacyjny uznał, że umowa z 2004 r. została skutecznie wypowiedziana na podstawie art. 3651 k.c., a pozwana spółka E. nie miała wiedzy o roszczeniach powódki, mimo że znała treść umowy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, wskazując na błędy w wykładni art. 59 k.c. w zakresie oceny wiedzy o roszczeniu. Podkreślono, że wiedza o umowie powinna być utożsamiana z wiedzą o roszczeniu, a pozwana spółka E. znała treść umowy i liczyła się z możliwością wystąpienia roszczeń, co potwierdzały wprowadzone klauzule zabezpieczające. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na brak wyjaśnienia przez Sąd Apelacyjny kwestii odpłatności umowy służebności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 59 k.c. w zakresie przesłanki wiedzy o roszczeniu, kwalifikacja umów nienazwanych jako zobowiązań ciągłych i możliwość ich wypowiedzenia na podstawie art. 3651 k.c., a także kwestia odpłatności umów.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami dzierżawy, najmu i służebności przesyłu w kontekście inwestycji w energetykę wiatrową. Kwestia odpłatności umowy służebności wymagała dalszego wyjaśnienia przez sąd drugiej instancji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wiedza o treści umowy kreującej roszczenie jest równoznaczna z wiedzą o samym roszczeniu w rozumieniu art. 59 k.c.?
Odpowiedź sądu
Tak, wiedza o treści umowy kreującej roszczenie jest wystarczająca do uznania, że strona umowy fraudacyjnej posiada wiedzę o roszczeniu w rozumieniu art. 59 k.c. Nie można oddzielać wiedzy o umowie od wiedzy o roszczeniu, które z niej wynika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie rozdzielił wiedzę o umowie od wiedzy o roszczeniu. Pozwana spółka E. znała treść umowy dzierżawy, co oznaczało, że wiedziała o roszczeniach powódki. Nawet jeśli pozwana uzyskała zapewnienie o rozwiązaniu umowy, nie eliminowało to jej wcześniejszej wiedzy o roszczeniu. Zabezpieczanie się przed potencjalnymi roszczeniami świadczy o świadomości ich istnienia.
Czy umowa dzierżawy nieruchomości pod budowę farmy wiatrowej, do czasu uzyskania pozwolenia na budowę, może być uznana za zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym, podlegające wypowiedzeniu na podstawie art. 3651 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa dzierżawy nieruchomości pod budowę farmy wiatrowej, do czasu uzyskania pozwolenia na budowę, nie jest zobowiązaniem ciągłym w rozumieniu art. 3651 k.c. i nie może być wypowiedziana na tej podstawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zakwestionował kwalifikację umowy jako zobowiązania ciągłego w pierwszej fazie jej wykonywania. Interes wydzierżawiającego polegał na jak najszybszym zakończeniu inwestycji, a nie na trwaniu zobowiązania. Choć zobowiązanie mogło być bezterminowe, nie było ciągłe, co wykluczało zastosowanie art. 3651 k.c. do jego wypowiedzenia.
Czy umowa służebności przesyłu ustanowiona na rzecz spółki E. była umową odpłatną?
Odpowiedź sądu
Nie zostało to wyjaśnione przez Sąd Apelacyjny, co stanowi uchybienie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił, dlaczego umowa służebności została uznana za odpłatną, mimo braku przewidzianego wynagrodzenia. Brak tego wyjaśnienia mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż odpłatność jest jedną z przesłanek stosowania art. 59 k.c.
Czy umowa najmu z aneksem z 25 sierpnia 2010 r. stanowiła odnowienie umowy w rozumieniu art. 506 § 1 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa z aneksem stanowiła modyfikację, a nie odnowienie umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że treść umowy jednoznacznie wskazuje na zamiar stron modyfikacji istniejącego stosunku prawnego, a nie jego wygaśnięcia i zastąpienia nowym. Zgodnie z art. 506 § 2 k.c., w razie wątpliwości przyjmuje się, że zmiana treści zobowiązania nie stanowi odnowienia.
Rozstrzygnięcie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 59 k.c. w zakresie przesłanki wiedzy o roszczeniu, kwalifikacja umów nienazwanych jako zobowiązań ciągłych i możliwość ich wypowiedzenia na podstawie art. 3651 k.c., a także kwestia odpłatności umów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z umowami dzierżawy, najmu i służebności przesyłu w kontekście inwestycji w energetykę wiatrową. Kwestia odpłatności umowy służebności wymagała dalszego wyjaśnienia przez sąd drugiej instancji.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.