IV CSK 134/11

Sygn. akt IV CSK 134/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 sierpnia 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote 
 
 
 
w sprawie z powództwa M. O. 
przeciwko W. P. i B. P. 
o zapłatę, 
oraz z powództwa wzajemnego W. P. i B. P.  
przeciwko M. O. 
o nakazanie, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 5 sierpnia 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powoda (pozwanego wzajemnego) 
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 17 września 2010 r.,  
 
 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
 
Powód (pozwany wzajemny), M. O. wniósł skargę kasacyjną od wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 17 września 2010 r., oddalającego jego apelację od 
wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 kwietnia 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił 
powództwo skarżącego o zapłatę kwoty 106 685,20 zł z  odsetkami ustawowymi 
tytułem zwrotu wpłaty na poczet ceny działki oraz naprawienia szkody związanej z 
zawarciem umowy sprzedaży warunkowej tej nieruchomości. Uwzględnił natomiast 
powództwo wzajemne wniesione przez pozwanych W. P. i B. P. o  zobowiązanie 
powoda do złożenia oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przeniesienie na jego 
rzecz przez pozwanych własności nieruchomości o pow. 1 ha położonej w  G. gm. 
O. w wykonaniu postanowień warunkowej umowy sprzedaży z dnia 16 października 
2008 r. Sądy obydwu instancji uznały, że powód (działający przez pełnomocnika – 
matkę D. O.) zawarł umowę warunkową kupna nieruchomości od pozwanych nie 
pozostając w wywołanym przez nich błędzie co do statusu działki (rolna, znajdująca 
się na terenie nieobjętym planem zagospodarowania przestrzennego, dla którego w 
studium 
uwarunkowań 
i kierunków 
zagospodarowania 
przestrzennego 
przewidziano wiodącą funkcję „budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne”) oraz jej 
uzbrojenia. Przed zawarciem umowy powód zapoznał się z dokumentami, w 
których status działki był określony w ten sam sposób, co w umowie oraz obejrzał 
na działce jakie media i w jaki sposób są na niej dostępne. W rezultacie Sądy nie 
podzieliły stanowiska powoda o  skutecznym uchyleniu się przez niego od 
złożonego oświadczenia woli o zakupie spornej nieruchomości. Przeciwnie, 
przyjęły, że oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych tego oświadczenia 
nie wywołało żadnych zmian w sytuacji prawnej powoda, na którym ciąży 
obowiązek zawarcia rzeczowej umowy przeniesienia własności nieruchomości.  
Skarga kasacyjna powoda (pozwanego wzajemnego) została oparta na 
podstawie z art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. ujętej w zarzucie naruszenia art. 84 i art. 86 
§  1 k.c. przez błędne przyjęcie, że powód w chwili zawierania umowy nie 
pozostawał w błędzie co do stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, 
wywołanym świadomie przez sprzedających.   

 
3 
We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku 
i  przekazania sprawy Sądowi Apelacyjnemu, ewentualnie Sądowi Okręgowemu, do 
ponownego rozpatrzenia.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skarga 
kasacyjna 
ukształtowana 
została 
w 
przepisach 
kodeksu 
postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, 
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa 
i  jednolitości wykładni, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń 
nie satysfakcjonujących stron. Realizacji tego celu służy m. in. wyłączenie 
z  zakresu kontroli kasacyjnej zagadnień związanych z prawidłowością ustalania 
faktów i oceny dowodów, stanowiące jeden z przejawów przyznania Sądowi 
Najwyższemu statusu sądu prawa, a nie sądu faktu. Wyłączenie to zawiera art. 
3983 § 3 k.p.c.  
W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmowana jest 
interpretacja tego przepisu, zgodnie z którą skarga kasacyjna ograniczona tylko do 
zarzutów dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów, niewskazująca na inne 
naruszenia prawa, jest niedopuszczalna jako nieoparta na ustawowej podstawie, 
nawet jeżeli polemika z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji ukryta 
została w treści zarzutu niewłaściwej wykładni lub niewłaściwego zastosowania 
określonych przepisów prawa materialnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego 
z dnia 23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006/4/76, czy z dnia 16 lutego 
2007 r., II PZ 62/06, OSNP 2008/5-6/84).   
Treść i uzasadnienie zarzutów kasacyjnych podniesionych przez powoda 
wskazują, że taka sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie. Powód wprawdzie 
formułuje wyłącznie zarzuty w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego, 
jednak sposób ich ujęcia nie pozostawia wątpliwości, że w istocie zwalcza ustalenia 
faktyczne dotyczące jego wiedzy o stanie prawnym i faktycznym nieruchomości 
w  chwili zawierania umowy, uznając je za błędne. Najbardziej jednoznacznie 
ocenę taką uzasadnia fragment uzasadnienia, w którym skarżący stwierdza, po 
przytoczenia fragmentu ustaleń Sądu Apelacyjnego oraz ustaleń i oceny dowodów 
Sądu Okręgowego, że „dywagacje i kategoryczne ustalenia Sądu Okręgowego 
i  Apelacyjnego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych orzeczeń – są dowolne, 

 
4 
sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym sprawy i świadczą (…) o błędnej 
interpretacji znajdujących się w aktach sprawy niespornych dokumentów” oraz 
w   motywach mających uzasadnić wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do 
rozpoznania, w których skarżący stwierdza m. in., że „wydane w sprawie 
orzeczenia są nie tylko krzywdzące dla powoda, wydane zostały na skutek 
ewidentnie błędnych ustaleń Sądów Orzekających, ale co najważniejsze, są one 
niewykonalne” 
(twierdzenie 
o 
niewykonalności 
nie 
wiąże 
się 
z 
treścią 
podniesionych zarzutów lecz z argumentem, że powód nie ma pieniędzy na zapłatę 
reszty ceny działki).   
W tej sytuacji skarga kasacyjna, jako oparta na zarzutach, które art. 3983 § 3 
k.p.c. wyłącza z zakresu podstaw kasacyjnych, podlega odrzuceniu (art. 3986 § 2 
k.p.c.).