II CSK 226/16

Sąd Najwyższy2017-01-26
SNnieruchomościhipotekaŚrednianajwyższy
hipotekahipoteka przymusowaksięga wieczystawpis hipotekizabezpieczenie roszczeńSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej w części dotyczącej jednej nieruchomości i kosztów, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania dotyczącą wpisu hipoteki przymusowej. Uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ujawnienia jednej z nieruchomości jako współobciążonej oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. W pozostałym zakresie skarga kasacyjna została oddalona.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na rzecz C. [...] Spółki Akcyjnej. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego o wpisie hipoteki przymusowej na kwotę 44.426.425 zł. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika, zmienił postanowienie jedynie w ten sposób, że doprecyzował oznaczenie ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych. Skarga kasacyjna uczestnika zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 385 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ujawnienia nieruchomości o numerze księgi wieczystej [...] /3 jako współobciążonej nie miało podstawy prawnej, ponieważ zostało wydane z pominięciem postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego wniosek o obciążenie tej nieruchomości. W tej części skarga kasacyjna została uznana za usprawiedliwioną. Natomiast w pozostałym zakresie, dotyczącym współobciążenia innych nieruchomości, skarga kasacyjna została oddalona jako nieusprawiedliwiona, gdyż rozstrzygnięcie opierało się na wykonalnym i prawomocnym postanowieniu Sądu Okręgowego w P. o udzieleniu zabezpieczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej nie może być wydane z pominięciem treści postanowienia sądu wyższej instancji, które zmieniło postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ujawnienia nieruchomości jako współobciążonej nie miało podstawy prawnej, ponieważ zostało wydane z pominięciem postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło wniosek o obciążenie tej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania w części, oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (w części)

Strony

NazwaTypRola
C. [...] Spółka Akcyjnaspółkawnioskodawca
K. Spółka Akcyjnaspółkauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 7

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie w części dotyczącej ujawnienia nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3 jako współobciążonej zostało wydane z pominięciem treści postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r., co stanowi naruszenie art. 398^15 § 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 519^1 § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia w zakresie, w jakim nie uległo ono zmianie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r.

Godne uwagi sformułowania

nie miało zatem w tej części należytej podstawy co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Górski

członek

Agata Zając

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej, w szczególności w kontekście postanowień o zabezpieczeniu i ich zmiany przez sądy wyższych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wpisem hipoteki i postanowieniami o zabezpieczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z wpisem hipoteki i zabezpieczeniem roszczeń, co jest interesujące dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem cywilnym.

Sąd Najwyższy koryguje wpis hipoteki: kluczowa rola postanowień o zabezpieczeniu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 226/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Górski
‎
SSA Agata Zając
w sprawie z wniosku C. […] Spółki Akcyjnej z siedzibą w K.
‎
przy uczestnictwie K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P.
‎
o wpis hipoteki przymusowej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II Ca […],
I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie I b w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3 oraz  w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okregowemu w S., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego;
II. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 r., którym dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz C. […] S.A. z siedzibą w K. co do kwoty 44.426.425 zł.
Postanowieniem z dnia 30 września 2015r. Sąd Okręgowy w S. - na skutek apelacji uczestniczki postępowania - zmienił powyższe  postanowienie w ten tylko sposób, że po słowach „zaskarżony wpis utrzymać w mocy” dodał słowa „z oznaczeniem w podrubryce 4.4.1 - treść hipoteki (roszczenia): a) pod poz. 1 rodzaj hipoteki (roszczenia) - hipoteka przymusowa łączna, b) pod poz. 12 księga współobciążona numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości współobciążonych: […]/1, […]/2, […]/3, […]/4, […]/5”, zaś w pozostałym zakresie oddalił apelację.
Podstawę wpisu stanowiło postanowienie Sądu Okręgowego w P. z  dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia, które Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. zmienił jedynie przez   oddalenie wniosku uprawnionej o współobciążenie nieruchomości […]/6.
Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania
od orzeczenia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2015 r. zawiera zarzut naruszenia art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 626
9
k.p.c. w zw. z art. 626
8
§ 2
k.p.c. oraz art. 7 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą dokonania wpisu hipoteki przymusowej łącznej w sprawie niniejszej było wykonalne postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r.,
o zabezpieczeniu roszczeń wnioskodawcy przez ustanowienie hipoteki przymusowej na kilku nieruchomo
ściach należących do uczestnika postępowania, które - jak ustalił Sąd Okręgowy rozpoznając apelację uczestnika - zostało jedynie częściowo zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2015 r. przez
oddalenie żądania w zakresie dotyczącym obciążenia tą hipoteką nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3.
Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten objął współobciążenie hipoteką przymusową także nieruchomość uczestnika, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3, z pominięciem treści postanowienia Sądu Apelacyjnego
z dnia 27 kwietnia 2015 r.,
nie miało zatem w  tej  części należytej podstawy, co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną (art. 398
15
§ 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia w zakresie, w jakim nie uległo ono zmianie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r. Postanowienie to było bowiem opatrzone wzmianką o wykonalności, zaś na skutek  wydania przez Sąd Apelacyjny w […] postanowienia z dnia 27 kwietnia 2015 r. stało się prawomocne. W tej  więc części skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, jako nieusprawiedliwiona (art. 398
14
w zw. z art. 13 § 2 i art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI