II CSK 221/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J. T. o wpis prawa własności do księgi wieczystej KW nr …12, w miejsce Gminy O., na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzających nieważność decyzji komunalizacyjnej. Sąd Rejonowy w S. początkowo utrzymał wpis, jednak Sąd Okręgowy w K. uchylił go i oddalił wniosek. Po uchyleniu przez Sąd Najwyższy postanowienia Sądu Okręgowego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd Okręgowy ponownie oddalił wniosek. Skarga kasacyjna J. T. zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6268 § 2 k.p.c., przez uznanie, że sąd wieczystoksięgowy może orzekać jedynie na podstawie dokumentów dołączonych bezpośrednio do wniosku, z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach innej księgi wieczystej. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd wieczystoksięgowy jest związany treścią wniosku i dołączonych do niego dokumentów, a także treścią księgi wieczystej i jej akt. Podkreślono, że przepisy nie przewidują możliwości wykorzystania jako podstawy wpisu dokumentów złożonych w aktach innej księgi wieczystej, nawet jeśli dotyczą tych samych nieruchomości lub osób. Sąd Najwyższy wskazał również, że poprzednik prawny wnioskodawczyni, L. M., nigdy nie był ujawniony jako właściciel w księdze wieczystej KW nr …12, co stanowiło dodatkową przeszkodę do dokonania wpisu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności zakresu kognicji sądu i wymogów formalnych wniosku o wpis.
Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów dowodowych w kontekście dokumentów znajdujących się w aktach innych ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy dokumenty znajdujące się w aktach innej księgi wieczystej, na które powołuje się wnioskodawca, mogą stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy nie jest uprawniony do dokonania wpisu w księdze wieczystej na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach innej księgi wieczystej, nawet jeśli obie księgi są prowadzone przez ten sam sąd i dotyczą nieruchomości stanowiących własność tych samych osób.
Uzasadnienie
Przepisy prawa ksiąg wieczystych i odpowiednie rozporządzenia nie przewidują możliwości wykorzystania jako podstawy wpisu dokumentów złożonych w aktach innej księgi wieczystej. Postępowanie wieczystoksięgowe zamyka się w ramach jednej księgi, przy wykorzystaniu dokumentów w niej zgromadzonych.
Czy sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji od wpisu jest związany granicami apelacji w zakresie naruszenia prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa procesowego, jednakże może badać wniosek o wpis w ramach swojej kognicji, nawet jeśli sąd pierwszej instancji poszerzył jej zakres w sposób niedopuszczalny.
Uzasadnienie
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, ale w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W postępowaniu wieczystoksięgowym kognicja sądu jest ograniczona, a kontrola zaskarżonego orzeczenia powinna być ograniczona do dokumentów załączonych do wniosku.
Czy sąd drugiej instancji jest związany wskazówkami Sądu Najwyższego zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia kasatoryjnego co do dalszego postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd niższej instancji nie pozostaje związany wskazówkami Sądu Najwyższego co do dalszego postępowania przy ponownym rozpoznaniu przekazanej sprawy, w przeciwieństwie do związania wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Przepis art. 398^20 k.p.c. przewiduje związanie sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy, ale nie obejmuje to wskazówek co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu orzeczenia kasatoryjnego.
Czy osoba ubiegająca się o wpis prawa własności do księgi wieczystej musi wykazać ciąg następstw prawnych po osobie aktualnie wpisanej do księgi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba ubiegająca się o wpis musi wykazać wprost, że jest następcą prawnym osoby aktualnie wpisanej do księgi wieczystej lub przedstawić i wykazać ciąg następstw prawnych po niej.
Uzasadnienie
Dowody przejścia, ustanowienia, zmiany lub wygaśnięcia prawa powinny dotyczyć osoby wpisanej do księgi lub jej poprzednika prawnego. Nie jest dopuszczalne powiązanie się w następstwo prawne po podmiocie, który nie był ujawniony w księdze wieczystej, której dotyczy wniosek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. T. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| T. S. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina O. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 6268 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozpoznający wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 6262 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty, stanowiące podstawę wpisu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 39820
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, który uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, który uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.
u.k.w.h. art. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Formalna jawność ksiąg wieczystych oznacza uprawnienie każdego do przeglądania akt i otrzymywania z nich odpisów.
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej art. 2 ust. 1 lit. e
Dotyczy przejęcia majątku ziemskiego na rzecz Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. • Do wniosku o dokonanie wpisu należy dołączyć dokumenty stanowiące podstawę wpisu. • Przepisy nie przewidują możliwości wykorzystania jako podstawy wpisu dokumentów złożonych w aktach innej księgi wieczystej. • Osoba ubiegająca się o wpis musi wykazać ciąg następstw prawnych po osobie aktualnie wpisanej do księgi. • Poprzednik prawny wnioskodawczyni nigdy nie był ujawniony jako właściciel w księdze wieczystej, której dotyczy wniosek.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy naruszył art. 6268 § 2 k.p.c. przez uznanie, że jest władny orzec jedynie w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku, z pominięciem dokumentów znajdujących się w aktach innej księgi wieczystej. • Sąd Okręgowy zaniechał rozważenia skutków prawnych decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 września 2007 roku mimo wskazań Sądu Najwyższego. • Sąd Okręgowy naruszył art. 378 § 1 k.p.c. przez rozpoznanie apelacji Gminy O. poza jej granicami.
Godne uwagi sformułowania
ograniczony zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, wyznaczony treścią art. 6268 § 2 k.p.c. • księga wieczysta jako urzędowy rejestr, stanowiący środek ujawniania praw bezwzględnych • nie jest dopuszczalne wwiązanie się w następstwo prawne po jednym z podmiotów, którego wprawdzie dotyczył wpis prawa własności dokonany wcześniej, ale został wykreślony, albo podmiotu, który sam, lub którego poprzednik prawny, nie był w ogóle ujawniony w księdze wieczystej, której dotyczy wniosek o wpis.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
przewodniczący
Józef Frąckowiak
członek
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności zakresu kognicji sądu i wymogów formalnych wniosku o wpis."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i wymogów dowodowych w kontekście dokumentów znajdujących się w aktach innych ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa rzeczowego i postępowania wieczystoksięgowego, wyjaśniając kluczowe zasady dotyczące dokumentowania wpisów. Jest to istotne dla praktyków prawa nieruchomości.
“Dokumenty z innej księgi wieczystej nie wystarczą do wpisu. Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady postępowania wieczystoksięgowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.