II CSK 221/06

Sąd Najwyższy2006-11-14
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokanajwyższy
księgi wieczystehipotekanieruchomość lokalowapostępowanie egzekucyjneustawa o własności lokaliprzysądzenie własnościsąd wieczystoksięgowy

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną dotyczącą możliwości ustanowienia odrębnej własności lokalu w drodze postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym, potwierdzając, że takie wyodrębnienie wymaga zastosowania przepisów ustawy o własności lokali.

Wnioskodawczyni domagała się założenia księgi wieczystej dla lokalu i wpisania hipoteki, argumentując, że postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym powinno wystarczyć do wyodrębnienia lokalu jako odrębnej nieruchomości. Sądy niższych instancji oddaliły wniosek, wskazując na konieczność zastosowania przepisów ustawy o własności lokali do ustanowienia odrębnej własności. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że wyliczenie sposobów ustanowienia odrębnej własności lokali w ustawie jest wyczerpujące i nie obejmuje postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym.

Sprawa dotyczyła wniosku o założenie księgi wieczystej dla lokalu oraz wpisanie do niej hipoteki kaucyjnej, który został oddalony przez Sąd Rejonowy, a następnie apelacja wnioskodawczyni została oddalona przez Sąd Okręgowy. U podstaw tych rozstrzygnięć leżał pogląd, że lokal nie został wyodrębniony w trybie bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o własności lokali, a jedynie stanowił część składową nieruchomości budynkowej objętej istniejącą księgą wieczystą. Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych oraz przepisów ustawy o własności lokali, kwestionując stanowisko sądów niższych instancji. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, skupił się na istocie zarzutów, które sprowadzały się do kwestionowania poglądu wykluczającego dopuszczalność ustanowienia odrębnej własności lokalu w wyniku postanowienia o przysądzeniu własności wydanego w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Najwyższy przypomniał, że sposoby ustanowienia odrębnej własności lokali są ściśle określone w ustawie o własności lokali (art. 7 ust. 1) i stanowią wyliczenie wyczerpujące, obejmujące umowę, jednostronną czynność prawną właściciela nieruchomości lub orzeczenie sądu znoszące współwłasność. W związku z tym, inny sposób ustanowienia odrębnej własności, w tym poprzez postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym, nie jest dopuszczalny. Sąd Najwyższy podkreślił również, że sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać nie tylko formę, ale i skuteczność materialną czynności stanowiącej podstawę wpisu, co oznacza konieczność ustalenia, czy prawo zostało ważnie ustanowione. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym nie może stanowić podstawy do ustanowienia odrębnej własności lokalu.

Uzasadnienie

Ustawa o własności lokali w art. 7 ust. 1 wyczerpująco określa sposoby ustanowienia odrębnej własności lokalu (umowa, jednostronna czynność prawna, orzeczenie sądu znoszące współwłasność), a postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym nie jest jednym z nich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

uczestnicy postępowania (Sąd Okręgowy i Sąd Rejonowy)

Strony

NazwaTypRola
K. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
"G. Bank" Spółka Akcyjnaspółkauczestnik
"B." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 6268 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

u.w.l. art. 7 § 1

Ustawa o własności lokali

Wyliczenie sposobów ustanowienia odrębnej własności lokalu jest wyczerpujące.

Pomocnicze

k.p.c. art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 6269

Kodeks postępowania cywilnego

u.w.l. art. 7 § 2

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 8 § 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 8 § 3

Ustawa o własności lokali

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o własności lokali w art. 7 ust. 1 zawiera wyczerpujące wyliczenie sposobów ustanowienia odrębnej własności lokalu. Postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym nie jest jednym ze sposobów ustanowienia odrębnej własności lokalu. Sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać skuteczność materialną czynności prawnej stanowiącej podstawę wpisu.

Odrzucone argumenty

Postanowienie o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym może stanowić podstawę do ustanowienia odrębnej własności lokalu. Sąd wieczystoksięgowy powinien badać jedynie formalne aspekty wniosku i dołączonych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

jest to wyliczenie wyczerpujące inny sposób ustanowienia odrębnej własności lokalu nie wchodzi w rachubę sąd wieczystoksięgowy powinien badać czynność materialną stanowiącą podstawę wpisu nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem jej skuteczności materialnej.

Skład orzekający

Helena Ciepła

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wyczerpującego charakteru przepisów ustawy o własności lokali w zakresie ustanawiania odrębnej własności lokalu oraz zakresu badania sądu wieczystoksięgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustanowienia odrębnej własności lokalu w drodze postanowienia o przysądzeniu własności w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię prawną dotyczącą możliwości wyodrębnienia lokalu jako odrębnej nieruchomości w specyficznych okolicznościach, co ma praktyczne znaczenie dla obrotu nieruchomościami i postępowań egzekucyjnych.

Czy postanowienie o przysądzeniu własności wystarczy do wyodrębnienia lokalu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 221/06 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Helena Ciepła (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z wniosku K. G. przy uczestnictwie "G. Bank" Spółki Akcyjnej oraz "B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o założenie księgi wieczystej i wpisanie do tej księgi wieczystej hipoteki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2006 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 grudnia 2005 r., oddala skargę kasacyjną. 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 29 grudnia 2005 r. oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 12 października 2005 r., którym ten Sąd oddalił wniosek o założenie księgi wieczystej dla bliżej opisanego lokalu oraz o wpisanie do tej księgi hipoteki kaucyjnej. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd, że konieczną przesłanką uzyskania przez lokal statusu odrębnej nieruchomości w sensie prawnorzeczowym jest to, aby została założona dla niego księga wieczysta, a osoba właściciela została ujawniona w jej dziale drugim. Lokal opisany postanowieniem sądu o przysądzeniu własności jest natomiast częścią składową nieruchomości budynkowej objętej księgą wieczystą Kw. nr […], gdyż nie został wyodrębniony w trybie bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o własności lokali (art. 7 – 11). Skarga kasacyjna wnioskodawczyni - oparta na obu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 378, 382, 6268 , 6269 k.p.c. oraz art. 7 ust. 1, 2, a także art. 8 ust. 1, 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali i zmierza do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istota zarzutów skargi kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania poglądu Sądu Okręgowego, który wyklucza dopuszczalność ustanowienia odrębnej własności lokalu w wyniku wydanego w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia sądu o przysądzeniu własności. Sposoby ustanowienia odrębnej własności lokali, zarówno mieszkalnych, jak i o innym przeznaczeniu, określa ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.). Ustanowienie odrębnej własności lokalu w rozumieniu tej ustawy oznacza powstanie prawa własności nieruchomości lokalowej w drodze trzech zdarzeń cywilnoprawnych, a mianowicie umowy, a także jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu znoszącego współwłasność (art. 7 ust. 1 ustawy). W literaturze przedmiotu przyjmuje się - i z tym poglądem trzeba się zgodzić - że jest to wyliczenie 3 wyczerpujące. Oznacza to, że inny sposób ustanowienia odrębnej własności lokalu nie wchodzi w rachubę (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt I CKN 869/00, OSNC 2001/1/15). Tym samym należy wykluczyć dopuszczalność ustanowienia odrębnej własności lokalu w wyniku wydanego w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia sądu o przysądzeniu własności. Według art. 6268 § 2 k.p.c. sąd rozpoznając wniosek o wpis bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego istnieje utrwalone stanowisko, że sąd wieczystoksięgowy powinien badać czynność materialną stanowiącą podstawę wpisu nie tylko pod względem formalnym, ale również pod względem jej skuteczności materialnej. Inaczej mówiąc, sąd ten ma obowiązek ustalić, czy prawo, które ma być wpisane, zostało ważnie ustanowione. W wypadku negatywnym wniosek o jego wpis powinien oddalić. W konsekwencji przedstawionego uregulowania zasadnie Sąd Okręgowy oddalił apelację. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI