II CSK 211/19

Sąd Najwyższy2019-09-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższydopuszczalnośćzażaleniepostępowanie apelacyjneuchylenie wyrokuprzekazanie do ponownego rozpoznaniakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, uznając ją za niedopuszczalną.

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok sądu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398¹ § 1 k.p.c., uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje od tego typu orzeczeń, od których właściwe jest zażalenie. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona jako niedopuszczalna, a pozwany został obciążony kosztami postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Pozwany zarzucał naruszenie prawa materialnego i domagał się uchylenia wyroku sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 398¹ § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych wyroków i postanowień kończących postępowanie w sprawie. Wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie posiada takiego charakteru. Sąd wskazał, że od tego typu orzeczeń przysługuje zażalenie na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. Ponieważ pozwany wniósł skargę kasacyjną zamiast zażalenia, Sąd Najwyższy uznał ją za niedopuszczalną i na podstawie art. 398⁶ § 3 k.p.c. ją odrzucił. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego nastąpiło na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 398¹ § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnych wyroków i postanowień kończących postępowanie w sprawie. Wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Od takiego orzeczenia przysługuje zażalenie na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
P. G.osoba_fizycznapowód
E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka Jawnaspółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalna skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394¹ § § 1¹

Kodeks postępowania cywilnego

Od wyroku sądu drugiej instancji uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania przysługuje zażalenie.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji.

k.p.c. art. 398²¹

Kodeks postępowania cywilnego

Odpowiednie stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem drugiej instancji do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Podstawa materialnoprawna podnoszona przez stronę w skardze kasacyjnej.

k.c. art. 120 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa materialnoprawna podnoszona przez stronę w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania nie posiada atrybutu wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Na wyrok taki przysługuje obecnie zażalenie; por. art. 394¹ § 1¹ k.p.c. Wniesienie przez pozwanego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy w określonej kategorii orzeczeń, skarga taka nie przysługuje, a winno być złożone zażalenie, sprawia, że powinna ona być zakwalifikowana jako niedopuszczalna.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji uchylających wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujących sprawę do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 454 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 211/19
POSTANOWIENIE
Dnia 4 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Grela
w sprawie z powództwa P. G.
‎
przeciwko E. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce Jawnej z siedzibą w Ł.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt I AGa (…),
1. odrzuca skargę kasacyjną,
2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 21 listopada 2018 r. Sąd Apelacyjny w (…) w punkcie I uchylił zaskarżony wyrok w punkcie l sentencji w zakresie kwoty 454.500 zł wraz z odsetkami oraz w punkcie 3 i sprawę przekazał w tej części Sądowi Okręgowemu w Ł. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach procesu za obie instancje, natomiast w punkcie II oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie.
Powyższe orzeczenie w punkcie I zaskarżył skargą kasacyjną pozwany, opierając ją na zarzutach naruszenia prawa materialnego: art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 120 § 1 k.c.
Na podstawie art. 398
9
§ l pkt 4 k.p.c. wniósł o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na to, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
We wnioskach pozwany domagał się uchylenia wyroku Sądu drugiej instancji w pkt I i oddalenia apelacji powoda od wyroku Sądu pierwszej instancji w całości; ewentualnie uchylenia pkt I wyroku Sądu drugiej instancji i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…), a także rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę powód wniósł o odmowę jej przyjęcia ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 398
1
§ 1 k.p.c. od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo  umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie strona, Prokurator  Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka może wnieść skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Powyższy przepis ma podstawowe znaczenie w zakresie ogólnych reguł dopuszczalności skargi kasacyjnej. Już z jego treści wynika, że skarga przysługuje  tylko i wyłącznie od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku i wskazanych postanowień kończących postępowanie w sprawie. Takiego atrybutu nie posiada wyrok uchylający zaskarżone orzeczenie i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Bezspornie podnosi się w judykaturze i nauce prawa, że sformułowanie „wyrok kończący postępowanie w sprawie” wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu drugiej instancji uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18 grudnia 1996 r.,
I CKN 28/96
, OSNC 1997, nr 4, poz. 44 z glosą S. Dalki, OSP 1997, z. 6, poz. 116). Na wyrok taki przysługuje obecnie zażalenie; por.
art. 394
1
§ 1
1
k.p.c.
Tymczasem pozwany wniósł skargę kasacyjną od punktu I zaskarżonego wyroku, a więc od rozstrzygnięcia uchylającego orzeczenie Sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Wniesiona skarga posiada cechy i strukturę skargi kasacyjnej, brak natomiast właściwości i argumentacji charakterystycznych dla zażalenia z
art. 394
1
§ 1
1
k.p.c.
W konsekwencji, wniesienie przez pozwanego reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego w sytuacji, gdy w określonej kategorii orzeczeń, skarga taka nie przysługuje, a winno być złożone zażalenie, sprawia, że powinna ona być zakwalifikowana jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 398
1
§ 1 k.p.c. i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c. (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2019 r., II CZ 37/19, nie publ.).
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1 98 i 99 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c.
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI