II CSK 210/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia podwykonawcy (Biuro Studiów i Projektów Energetycznych "Energoprojekt Warszawa" S.A.) o zapłatę wynagrodzenia od inwestora (Elektrownia Wiatrowa "Kamieńsk" Sp. z o.o.) w kwocie ponad 17 milionów złotych, na podstawie art. 647¹ § 5 k.c. Podstawą odpowiedzialności inwestora miałaby być jego zgoda na zawarcie umowy między wykonawcą (ENERCON GmbH) a podwykonawcą. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda. Sąd Apelacyjny uznał, że zgoda inwestora na zawarcie umowy z podwykonawcą, rodząca jego solidarną odpowiedzialność, może być wyrażona w sposób czynny (nie tylko wprost, ale i dorozumiany), jednak musi być poprzedzona znajomością wszystkich istotnych postanowień umowy, zwłaszcza dotyczących wynagrodzenia. W tej sprawie inwestor nie znał treści umowy podwykonawczej, powołując się na klauzulę poufności, mimo że sam prosił o jej przedstawienie. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, potwierdził, że zgoda inwestora wyrażona w sposób dorozumiany czynny jest skuteczna tylko wtedy, gdy inwestor znał lub miał możliwość zapoznania się z istotnymi postanowieniami umowy podwykonawczej, decydującymi o zakresie jego odpowiedzialności. Ponieważ w tej sprawie inwestor nie znał tych postanowień (m.in. wysokości wynagrodzenia, poddania umowy prawu austriackiemu i zapisowi na sąd polubowny), jego zgoda nie była skuteczna, a tym samym nie powstała jego solidarna odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzuty procesowe skargi kasacyjnej nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż nawet dopuszczenie nowych dowodów nie zmieniłoby ustaleń faktycznych dotyczących braku wiedzy inwestora o istotnych postanowieniach umowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie warunków skuteczności zgody inwestora na umowę podwykonawczą w kontekście jego solidarnej odpowiedzialności za wynagrodzenie, a także rozkład ciężaru dowodu w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 647¹ k.c. i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zgoda inwestora na zawarcie umowy między wykonawcą a podwykonawcą, wyrażona w sposób dorozumiany czynny, jest skuteczna, jeśli inwestor nie znał wszystkich istotnych postanowień tej umowy, w szczególności dotyczących wysokości wynagrodzenia podwykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli inwestor znał lub miał możliwość zapoznania się z istotnymi postanowieniami umowy podwykonawczej, decydującymi o zakresie jego odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zinterpretował art. 647¹ § 2 i 5 k.c., stwierdzając, że zgoda inwestora wyrażona w sposób dorozumiany czynny jest skuteczna, gdy dotyczy konkretnej umowy, której istotne postanowienia (zwłaszcza dotyczące wynagrodzenia) są znane inwestorowi lub miał on możliwość się z nimi zapoznać. Sama akceptacja osoby podwykonawcy i zakresu robót nie jest wystarczająca, jeśli inwestor nie zna kluczowych warunków umowy.
Jaki jest rozkład ciężaru dowodu w zakresie wykazania zgody inwestora na umowę podwykonawczą i znajomości jej istotnych postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia zgody inwestora spoczywa na podwykonawcy. Jeśli inwestor zaprzecza zgodzie lub znajomości postanowień, podwykonawca musi udowodnić świadomość inwestora lub możliwość zapoznania się z tymi postanowieniami.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 k.c. w zw. z art. 647¹ § 2 i § 5 k.c., podwykonawca dochodzący roszczenia od inwestora musi wykazać, że inwestor wyraził zgodę na umowę podwykonawczą. Jeśli inwestor kwestionuje zgodę lub znajomość istotnych postanowień, podwykonawca musi udowodnić świadomość inwestora lub możliwość zapoznania się z tymi postanowieniami, które wyznaczają zakres jego odpowiedzialności.
Czy naruszenia proceduralne Sądu Apelacyjnego (np. nierozpoznanie zarzutów apelacyjnych, niezamknięcie rozprawy) miały istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nawet dopuszczenie nowych dowodów nie zmieniłoby ustaleń faktycznych dotyczących braku wiedzy inwestora o istotnych postanowieniach umowy podwykonawczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty procesowe dotyczące nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacyjnych i wniosku o otwarcie na nowo rozprawy nie miały wpływu na wynik sprawy. Nawet gdyby nowe dowody zostały dopuszczone, nie wykazałyby one istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, takich jak znajomość przez inwestora kluczowych postanowień umowy podwykonawczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Biuro Studiów i Projektów Energetycznych "Energoprojekt Warszawa" Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| Elektrownia Wiatrowa "Kamieńsk" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| "Enercon" GmbH | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 647¹ § § 2 i 5
Kodeks cywilny
Określenie warunków skuteczności zgody inwestora na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą, w tym znajomości istotnych postanowień umowy, decydujących o wysokości wynagrodzenia podwykonawcy.
Pomocnicze
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie ujawniające ją w sposób dostateczny (w tym w sposób dorozumiany).
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów.
k.p.c. art. 316 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut dotyczący otwarcia na nowo zamkniętej rozprawy.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Określenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie faktyczne.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do rozpoznania sądowi drugiej instancji.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398²¹
Kodeks postępowania cywilnego
Zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inwestor nie znał istotnych postanowień umowy podwykonawczej, w szczególności dotyczących wysokości wynagrodzenia, co wyklucza jego solidarną odpowiedzialność. • Brak było podstaw do otwarcia na nowo zamkniętej rozprawy apelacyjnej, gdyż nowe dowody nie dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odrzucone argumenty
Zgoda inwestora na umowę podwykonawczą została wyrażona w sposób dorozumiany czynny, mimo braku znajomości jej istotnych postanowień. • Naruszenia proceduralne Sądu Apelacyjnego miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zgoda inwestora na zawarcie umowy przez wykonawcę z podwykonawcą, rodząca solidarną z wykonawcą odpowiedzialność inwestora za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy • zgoda będzie skuteczna jedynie wówczas, gdy inwestor znał nie tylko osobę podwykonawcy, ale także wszystkie istotne postanowienia konkretnej umowy łączącej określonego podwykonawcę z wykonawcą, szczególnie te, które decydują o wysokości wynagrodzenia podwykonawcy • zgoda wyrażona w sposób dorozumiany czynny, jest skuteczna, gdy dotyczy konkretnej umowy, której istotne postanowienia, decydujące o zakresie solidarnej odpowiedzialności inwestora z wykonawcą za wypłatę wynagrodzenia podwykonawcy są znane inwestorowi, albo z którymi miał możliwość zapoznania się • niewiedza inwestora o istotnych postanowieniach umowy podwykonawczej, w szczególności dotyczących wynagrodzenia podwykonawcy oraz poddania umowy prawu obcemu i zapisowi na sąd polubowny, wyklucza jego solidarną odpowiedzialność
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków skuteczności zgody inwestora na umowę podwykonawczą w kontekście jego solidarnej odpowiedzialności za wynagrodzenie, a także rozkład ciężaru dowodu w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 647¹ k.c. i wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności inwestora w procesie budowlanym, które ma szerokie praktyczne zastosowanie dla firm z branży budowlanej i ich kontrahentów.
“Czy inwestor musi znać umowę podwykonawcy, by za nią zapłacić? Kluczowa interpretacja SN.”
Dane finansowe
WPS: 17 173 398,85 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.