II CSK 21/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty wynagrodzenia za wykonanie dzieła polegającego na zasypaniu gruntu warstwą humusu. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda 95 000 zł, uznając, że prace zostały wykonane i dzieło zostało zaoferowane do odbioru. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, oddalając powództwo, ponieważ uznał, że nie doszło do odbioru dzieła, gdyż nie sporządzono protokołu, a powód nie zaoferował dzieła do odbioru. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy podkreślił, że oddanie dzieła (art. 642 k.c.) nie jest tożsame z jego odbiorem (art. 643 k.c.). Wskazał, że oddanie dzieła może nastąpić poprzez czynności faktyczne, a wystawienie faktury VAT może być taką czynnością. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż dzieło nie zostało oddane. Ponadto, mimo że umowa przewidywała pisemny protokół odbioru, brak takiego protokołu nie wyklucza odbioru, jeśli faktycznie miał on miejsce, na co mogą wskazywać np. zapłata części wynagrodzenia czy zlecenie poprawek. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy nie zbadał w wystarczającym stopniu, czy dzieło zostało wykonane zgodnie z umową i czy nastąpił jego odbiór, co uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umowy o dzieło, w szczególności rozróżnienie między oddaniem a odbiorem dzieła, znaczenie protokołu odbioru oraz czynności faktycznych w procesie odbioru.
Orzeczenie dotyczy specyfiki umowy o dzieło, gdzie przedmiotem prac jest np. usypanie humusu, co może wpływać na sposób oddania i odbioru.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pisemnego protokołu odbioru dzieła, mimo że umowa tak stanowi, wyklucza możliwość uznania, że dzieło zostało odebrane przez zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak pisemnego protokołu nie wyklucza uznania odbioru dzieła, jeśli faktycznie miał on miejsce, na co mogą wskazywać czynności faktyczne stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że odbiór dzieła może nastąpić poprzez czynności faktyczne, nawet jeśli umowa przewiduje formę pisemną, a zapłata części wynagrodzenia lub zlecenie poprawek mogą świadczyć o odbiorze.
Czy wystawienie faktury VAT za wykonane prace stanowi czynność oddania dzieła zamawiającemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy wystawienie faktury VAT, stanowiącej żądanie zapłaty za wykonanie dzieła, mogło być uznane za czynność oddania dzieła.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy dzieło nie jest rzeczą i pozostaje w dyspozycji zamawiającego, wystawienie faktury VAT może być traktowane jako czynność świadcząca o oddaniu dzieła.
Czy pozwany skutecznie podniósł zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu kar umownych i kosztów usunięcia wad?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie oświadczenia o potrąceniu przed procesem nie jest tożsame z podniesieniem procesowego zarzutu potrącenia, a zarzut ten w procesie dotyczył jedynie wierzytelności z tytułu zastępczego usunięcia wad.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił oświadczenie o potrąceniu od procesowego zarzutu potrącenia, wskazując, że ten drugi jest czynnością procesową podlegającą określonym terminom, a w tej sprawie zarzut procesowy dotyczył tylko części wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. W. | osoba_fizyczna | powód |
| "D." - Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 642
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonania i oddania dzieła przez przyjmującego zamówienie. Oddanie dzieła nie jest tożsame z jego odbiorem i może nastąpić poprzez czynności faktyczne, np. wystawienie faktury VAT.
k.c. art. 643
Kodeks cywilny
Obowiązek zamawiającego odebrania dzieła, które przyjmujący wykonał zgodnie ze swym zobowiązaniem. Zamawiający nie ma obowiązku odebrania dzieła wadliwego, ale jeśli je odbiera, ciąży na nim obowiązek zapłaty wynagrodzenia.
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli, w tym postanowień umownych, z uwzględnieniem zamiaru stron i celu umowy.
k.c. art. 74 § 2
Kodeks cywilny
Forma czynności prawnych, w tym wymóg formy pisemnej dla zmian umowy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu. Obowiązek udowodnienia niewykonania lub nienależytego wykonania umowy spoczywa na pozwanym.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 391
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu treścią żądania.
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania apelacji.
k.p.c. art. 47914 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie w sprawach gospodarczych.
k.p.c. art. 498
Kodeks postępowania cywilnego
Potrącenie wzajemnych wierzytelności.
k.p.c. art. 499
Kodeks postępowania cywilnego
Podniesienie zarzutu potrącenia.
k.p.c. art. 121
Kodeks postępowania cywilnego
Czynności procesowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne utożsamienie przez Sąd Okręgowy instytucji oddania i odbioru dzieła. • Niewłaściwe uznanie przez Sąd Okręgowy, że dzieło nie zostało oddane do odbioru. • Niewystarczające ustalenie, czy dzieło zostało wykonane zgodnie z umową. • Naruszenie przepisów postępowania cywilnego przez Sąd Okręgowy.
Godne uwagi sformułowania
Oddanie i odebranie dzieła stanowią czynności ekwiwalentne, jednak nie są to czynności tożsame. • Oddanie dzieła nie oznacza jego odbioru, nie wymaga zachowania szczególnej formy, może nastąpić zatem także poprzez przez czynności faktyczne. • Brak sporządzenia protokołu odbioru nie stanowi przeszkody do uznania, że odbiór nastąpił, jeżeli faktycznie miał on miejsce. • Złożenie oświadczenia o potrąceniu dokonanym przed wszczęciem procesu nie jest tożsame z podniesieniem procesowego zarzutu potrącenia.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Teresa Bielska-Sobkowicz
sprawozdawca
Andrzej Niedużak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy o dzieło, w szczególności rozróżnienie między oddaniem a odbiorem dzieła, znaczenie protokołu odbioru oraz czynności faktycznych w procesie odbioru."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umowy o dzieło, gdzie przedmiotem prac jest np. usypanie humusu, co może wpływać na sposób oddania i odbioru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne rozróżnienie między oddaniem a odbiorem dzieła w kontekście umowy o dzieło, co ma praktyczne znaczenie dla wykonawców i zamawiających.
“Czy faktura VAT wystarczy do udowodnienia wykonania dzieła? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe różnice między oddaniem a odbiorem.”
Dane finansowe
WPS: 95 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.