II CSK 183/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zwolnienie spod egzekucji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd Okręgowy w G. oddalił powództwo, uznając, że pozwany R. R. mógł prowadzić egzekucję z tego prawa na podstawie prawomocnego wyroku skargi pauliańskiej (sygn. akt I C …/00), który uznał umowy zbycia prawa za bezskuteczne wobec niego. Sąd Okręgowy powołał się na art. 532 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może prowadzić egzekucję z przedmiotu, który wskutek czynności dłużnika wszedł lub nie wszedł do jego majątku, a osobą trzecią jest również kolejny nabywca prawa. Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację powodów. Choć uznał, że art. 532 k.c. nie daje wierzycielowi uprawnienia do prowadzenia egzekucji z prawa, utrzymał wyrok w mocy, powołując się na art. 192 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, zbycie rzeczy lub prawa w toku sprawy nie ma wpływu na jej bieg, a wyrok obejmuje także nabywcę. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwany, posiadając wyrok skargi pauliańskiej i nakaz zapłaty, może prowadzić egzekucję także przeciwko powodom, którzy nabyli prawo w trakcie trwania sprawy o uznanie czynności za bezskuteczną. Powodowie wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 192 pkt 3 k.p.c. Twierdzili, że przepis ten nie miał zastosowania, ponieważ przedmiotem sprawy o uznanie czynności za bezskuteczną jest prawo do żądania uznania czynności za bezskuteczną, a nie samo zbywane prawo. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu jej wadliwości formalnej. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 192 pkt 3 k.p.c. nie mógł być rozpoznany w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego), ponieważ przepis ten ma charakter wyłącznie procesowy. Sąd Najwyższy podkreślił, że celem art. 192 pkt 3 k.p.c. jest stabilizacja procesu i uniemożliwienie jego „torpedowania” przez strony, a nie regulacja stosunków materialnoprawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru prawnego art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z charakterem przepisu art. 192 pkt 3 k.p.c. i podstawami skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter prawa materialnego czy procesowego w kontekście dopuszczalności skargi kasacyjnej opartej na naruszeniu tego przepisu jako jedynego zarzutu z podstawy naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter wyłącznie procesowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć hipoteza normy prawnej zawartej w art. 192 pkt 3 k.p.c. odwołuje się do zdarzeń prawnych (zbycie rzeczy lub prawa), to dyspozycja normy dotyczy kwestii procesowych, utrzymując dotychczasowy stan stron postępowania i legitymację procesową zbywcy. Celem przepisu jest stabilizacja procesu, a nie regulacja stosunków materialnoprawnych.
Czy wyrok uwzględniający skargę pauliańską daje wierzycielowi uprawnienie do prowadzenia egzekucji z przedmiotu, który został zbyty kolejnym nabywcom w trakcie trwania postępowania o uznanie czynności za bezskuteczną?
Odpowiedź sądu
Tak, na podstawie art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz art. 532 k.c. (w interpretacji Sądu Okręgowego).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwany może prowadzić egzekucję na podstawie wyroku skargi pauliańskiej, powołując się na art. 532 k.c. Sąd Apelacyjny, choć inaczej interpretował art. 532 k.c., utrzymał wyrok w mocy, odwołując się do art. 192 pkt 3 k.p.c., który sprawia, że wyrok obejmuje także nabywcę prawa w trakcie procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. J. | osoba_fizyczna | powód |
| L. J. | osoba_fizyczna | powód |
| R. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Handlowe Hurt Detal "F." | inne | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ma charakter procesowy, a nie materialny. Zbycie rzeczy lub prawa w toku sprawy nie ma wpływu na bieg sprawy, a wyrok wydany w niej obejmuje także nabywcę. Pozwala to na prowadzenie egzekucji przeciwko nabywcy.
Pomocnicze
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
Przepis ten, w interpretacji Sądu Okręgowego, uprawnia wierzyciela do prowadzenia egzekucji z przedmiotu, który wskutek czynności dłużnika wszedł lub nie wszedł do jego majątku, a osobą trzecią jest również kolejny nabywca prawa.
k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje podstawę skargi kasacyjnej dotyczącą naruszenia prawa materialnego.
k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi formalne skargi kasacyjnej, w tym wskazanie naruszonych przepisów prawa materialnego.
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi o związaniu Sądu Najwyższego granicami skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna powództwa o zwolnienie przedmiotu spod egzekucji.
k.p.c. art. 788
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wstąpienia nabywcy w prawa i obowiązki poprzednika prawnego w egzekucji.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna jest dotknięta nienaprawialną wadą formalną, ponieważ oparta jest wyłącznie na naruszeniu przepisu prawa procesowego (art. 192 pkt 3 k.p.c.), podczas gdy pierwsza podstawa kasacyjna dotyczy naruszenia prawa materialnego. • Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. ma charakter procesowy, a nie materialny.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. w sytuacji, gdy nie było podstaw do jego zastosowania, ponieważ przedmiotem sprawy o uznanie za bezskuteczną nie jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a prawo do żądania uznania czynności za bezskuteczną. • Wyrok w sprawie skargi pauliańskiej nie odnosi skutku wobec powodów-nabywców spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, którzy nabyli je w czasie trwania procesu.
Godne uwagi sformułowania
„Pierwsza podstawa kasacyjna dotyczy jedynie naruszenia prawa niebędącego prawem procesowym.” • „Przepisami prawa materialnego są przepisy regulujące bezpośrednio stosunki cywilnoprawne między poszczególnymi podmiotami prawnymi (...) Przepisami procesowymi są zaś normy instrumentalne, które określają drogę i sposób dochodzenia uprawnień wynikających ze stosunków cywilnoprawnych i norm materialnoprawnych.” • „Celem unormowania przewidzianego w art. 192 pkt 3 k.p.c. jest jedynie stabilizacja procesu przez uniezależnienie jego toku od pozaprocesowych czynności dyspozycyjnych stron postępowania i wyeliminowanie możliwości „torpedowania” procesu przez zbycie rzeczy stanowiącej przedmiot sporu.”
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Hubert Wrzeszcz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z charakterem przepisu art. 192 pkt 3 k.p.c. i podstawami skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia formalnego w postępowaniu cywilnym – charakteru prawnego przepisu i jego wpływu na dopuszczalność środka zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Ważne dla prawników: Czy art. 192 kpc to prawo materialne czy procesowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 141 996,67 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.