II CSK 176/18

Sąd Najwyższy2018-08-23
SNnieruchomościprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
służebność przesyłuskarga kasacyjnaSąd Najwyższynieruchomościprawo rzeczowepostępowanie cywilnezasada trwałości decyzjiwniosek dowodowy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak przesłanek do jej merytorycznego rozpatrzenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w P. dotyczącego ustanowienia służebności przesyłu. Skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi, zarzucając sądowi drugiej instancji naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek do przyjęcia skargi do rozpoznania, w szczególności nie udowodnił oczywistej zasadności skargi ani nie zgłosił zastrzeżeń proceduralnych w sposób wymagany przez prawo.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2018 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez uczestnika postępowania, Spółkę Akcyjną „P.”, od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 listopada 2017 r. w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu. Skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy jedynie w ściśle określonych przypadkach, takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Skarżący argumentował, że Sąd Okręgowy dopuścił się oczywistego naruszenia przepisów proceduralnych, oddalając wniosek dowodowy o wydanie zaświadczenia dotyczącego właściciela nieruchomości w przeszłości, a także naruszył zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Sąd Najwyższy, analizując argumentację skarżącego, stwierdził, że nie wykazał on oczywistej zasadności skargi. Podkreślono, że brak zastrzeżenia z art. 162 k.p.c. odnośnie do postanowienia oddalającego wniosek dowodowy skutkuje utratą tego zarzutu w dalszym toku postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy nie dopatrzył się oczywistego naruszenia przepisów przez Sąd Okręgowy w zakresie oceny decyzji administracyjnej z 1963 r., wskazując, że skarżący nie udowodnił, iż dotyczyła ona nieruchomości wnioskodawców. W związku z powyższym, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a skarżący został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego na rzecz wnioskodawców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, ponieważ nie zgłosił zastrzeżeń proceduralnych w sposób wymagany przez art. 162 k.p.c., a także nie udowodnił, że decyzja administracyjna dotyczyła nieruchomości wnioskodawców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
M.B. – R.osoba_fizycznawnioskodawca
K.R.osoba_fizycznawnioskodawca
P. Spółka Akcyjnaspółkauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

u.z.t.w.n. art. 35

Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

k.p.c. art. 520 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 520 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego oczywistej zasadności skargi. Niewykazanie przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Utrata zarzutu naruszenia przepisów postępowania z powodu niezgłoszenia zastrzeżenia z art. 162 k.p.c. Nieudowodnienie przez skarżącego, że decyzja administracyjna z 1963 r. odnosiła się do nieruchomości wnioskodawców.

Odrzucone argumenty

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez oddalenie wniosku dowodowego. Niezastosowanie przez Sąd drugiej instancji zasady trwałości decyzji administracyjnych. Nieuwzględnienie załącznika do decyzji z dnia 11 marca 1963 r. zawierającego wykaz właścicieli gruntów.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności obliguje skarżącego do wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i akt sprawy, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji skutkiem niepodniesienia przez stronę zarzutu naruszenia przepisów postępowania w sposób określony w tym przepisie jest bezpowrotna utrata tego zarzutu w dalszym toku postępowania

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności wymogi związane z wykazaniem jej oczywistej zasadności oraz znaczenie art. 162 k.p.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z odmową przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe zasady dopuszczalności nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 176/18
POSTANOWIENIE
Dnia 23 sierpnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z wniosku M.B. – R. i K.R.
‎
przy uczestnictwie ,,P.” Spółki Akcyjnej
z siedzibą w K.
‎
o ustanowienie służebności przesyłu,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 sierpnia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 3 listopada 2017 r., sygn. akt II Ca […]/16,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawców koszty postępowania kasacyjnego w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną uczestnika postępowania ,,P.” S.A.  od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 listopada 2017r., należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 398
9
§ 1 w zw. z art. 519
1
§ 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną wniesioną w sprawie z zakresu prawa rzeczowego do rozpoznania w razie wykazania przez  skarżącego, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz  założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi, argumentując, że Sąd Okręgowy dopuścił się  oczywistego naruszenia art. 217 § 2 i 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. przez  oddalenie  wniosku dowodowego skarżącego o zwrócenie się do Starostwa Powiatowego w P. o wydanie zaświadczenia w przedmiocie wskazania, jaki numer posiadała w latach 1962-2016 r. nieruchomość wnioskodawców oraz kto  był  jej właścicielem. Oczywista zasadność skargi jest także motywowana niezastosowaniem przez Sąd drugiej instancji zasady trwałości decyzji administracyjnych, zasady ograniczenia możliwości rozstrzygania przez sąd powszechny spraw przekazanych na drogę postępowania administracyjnego i w konsekwencji  nieuwzględnieniem załącznika do decyzji  z dnia 11 marca 1963 r. zawierającego wykaz właścicieli gruntów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oparcie wniosku na przesłance oczywistej zasadności obliguje skarżącego do wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka
(prima facie
) bez konieczności pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia i akt sprawy, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, niepubl., z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, niepubl., z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, niepubl., z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, niepubl. oraz z dnia  9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl.). O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Tak rozumianej czwartej przyczyny kasacyjnej skarżący nie wykazał.
Z protokołu rozprawy z dnia 24 października 2017 r. (k. 772 verte) wynika, że pełnomocnik zawodowy uczestnika nie zgłosił umotywowanego zastrzeżenia z art.162 k.p.c. odnośnie do wydanego na tej rozprawie postanowienia Sądu Okręgowego o oddaleniu wniosku dowodowego uczestnika zgłoszonego w piśmie z dnia 7.10.2016 r. W tej sytuacji, stosownie do ugruntowanego w orzecznictwie poglądu (por. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2005 r., III CZP 55/05, OSNC z 2006 r., nr 9, poz. 144 i z dnia 7 czerwca 2008 r., III CZP 50/08, OSNC 2009, nr 7-8, poz. 103),
skutkiem niepodniesienia przez stronę zarzutu naruszenia przepisów postępowania w sposób określony w tym przepisie jest  bezpowrotna utrata tego zarzutu w dalszym toku postępowania, a więc także w  postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia oraz w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym.
Nie ma także podstaw do przyjęcia, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty dopuścił się drugiego zarzucanego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej uchybienia. Z obszernego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika bowiem, aby Sąd Okręgowy orzekł w sprawie rozstrzyganej według  właściwości w postępowaniu administracyjnym  lub zakwestionował decyzję z  dnia 11 marca 1963 r. Sąd drugiej instancji dokonał natomiast umotywowanej oceny, że uczestnik nie udowodnił, iż przedłożona przez niego do  akt sprawy decyzja  z dnia 11 marca 1963 r. wydana na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.1974.10.64 j.t.) odnosiła  się do nieruchomości wnioskodawców, albowiem nie udowodnił, że figurowała ona w wykazie stanowiącym załącznik do tej decyzji.
Z przytoczonych względów orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz wnioskodawców, którzy złożyli w ustawowym terminie odpowiedź
na skargę kasacyjną uczestnika, orzeczono na podstawie art. 520 § 2 i 3 k.p.c.
jw
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI