II CSK 172/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej na jednej z nieruchomości, uznając brak podstawy prawnej dla jej współobciążenia.
Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomościach. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis, a Sąd Okręgowy zmodyfikował go, dodając kolejne nieruchomości jako współobciążone. Sąd Apelacyjny wcześniej oddalił wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez obciążenie jednej z nieruchomości. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tej jednej nieruchomości, wskazując na brak podstawy prawnej wynikającej z postanowienia Sądu Apelacyjnego, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S., które zmieniało postanowienie Sądu Rejonowego w S. utrzymujące w mocy wpis hipoteki przymusowej na rzecz C. Spółki Akcyjnej. Sąd Okręgowy rozszerzył zakres obciążenia o dodatkowe nieruchomości. Podstawą wpisu była hipoteka przymusowa łączna zabezpieczająca roszczenia C. S.A. przeciwko K. S.A. o zapłatę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...], które wprawdzie utrzymało w mocy postanowienie o zabezpieczeniu roszczeń przez ustanowienie hipoteki na kilku nieruchomościach, ale jednocześnie oddaliło wniosek o obciążenie jednej z nich (nr […]/3). Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w części obejmującej współobciążenie nieruchomości nr […]/3 nie miało należytej podstawy prawnej, ponieważ Sąd Apelacyjny w tym zakresie oddalił wniosek. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W pozostałym zakresie, dotyczącym współobciążenia pięciu innych nieruchomości, skarga kasacyjna została oddalona jako nieusprawiedliwiona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo rozszerzył zakres obciążenia nieruchomości hipoteką przymusową w zakresie jednej z nieruchomości, dla której wniosek o zabezpieczenie został wcześniej oddalony przez sąd wyższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło wniosek o współobciążenie jednej z nieruchomości, stanowiło podstawę do oddalenia tego żądania. Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w tej części nie miało zatem należytej podstawy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie w części, oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
K. Spółka Akcyjna (w części uchylenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. Spółka Akcyjna | spółka | wnioskodawca |
| K. Spółka Akcyjna | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
§ 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 519¹ § 1 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 626
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 7
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
w zw. z art. 13 § 2 i art. 519¹ § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
w zw. z art. 398²¹ k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do współobciążenia hipoteką przymusową nieruchomości o numerze księgi wieczystej […]/3, gdyż wniosek w tym zakresie został oddalony przez Sąd Apelacyjny.
Odrzucone argumenty
Zakwestionowanie współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie I b skarżonego postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
Podstawą współobciążenia hipoteką przymusową nieruchomości należących do uczestnika było postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2015 r. [...] którym [...] oddalono żądanie w zakresie dotyczącym obciążenia tą hipoteką nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […]/3. Zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten objął współobciążenie hipoteką przymusową także nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr. […]/3 nie miało zatem w tej części należytej podstawy, co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Agata Zając
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej, w szczególności w kontekście postanowień sądu wyższej instancji oddalających wniosek o zabezpieczenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd niższej instancji rozszerzył zakres obciążenia mimo wcześniejszego oddalenia wniosku przez sąd wyższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i postępowaniem cywilnym ze względu na precyzyjne rozstrzygnięcie kwestii związanych z zakresem wpisu hipoteki przymusowej i hierarchią orzeczeń.
“Sąd Najwyższy: Jak nie rozszerzyć hipoteki przymusowej wbrew wcześniejszym decyzjom sądu wyższej instancji.”
Dane finansowe
WPS: 44 426 425 PLN
hipoteka przymusowa łączna: 44 426 425 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 172/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSA Agata Zając w sprawie z wniosku C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. przy uczestnictwie K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. o wpis hipoteki przymusowej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II Ca […], I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie I b w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr […]/3 oraz w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego; II. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 r., którym dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz C. […] S.A. z siedzibą w K. co do kwoty 44.426.425 zł. Na skutek apelacji uczestniczki, postanowieniem z dnia 30 września 2015 r. Sąd Okręgowy w S. zmienił rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w ten sposób, że w punkcie 1. po słowach „zaskarżony wpis utrzymać w mocy” dodał słowa „z oznaczeniem w podrubryce 4.4.1 – treść hipoteki (roszczenia): a) pod poz. 1 rodzaj hipoteki (roszczenia) – hipoteka przymusowa łączna, b) pod poz. 12 księga współobciążona numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości współobciążonych: Nr […]/1, […]/2, […]/3, […]/4, […]/5”; oddalił apelację w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania. Podstawę wpisu hipoteki przymusowej stanowiło postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r., na mocy którego zabezpieczono roszczenia C. […] S.A. przeciwko K. S.A. z siedzibą w P. o zapłatę kwoty 28.500.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 września 2010 r. do dnia zapłaty, dochodzonego w postępowaniu przed sądem polubownym – Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. pod sygn. akt SA […] poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej do kwoty 44.426.425 zł na nieruchomościach obowiązanego K. S.A. z siedzibą w P. oznaczonych numerami ksiąg wieczystych: […]/6, […]/2, […]/3, […]/5, […]/4, […]/1; w pozostałym zakresie wniosek o udzielenie zabezpieczenia został oddalony. Na skutek zażalenia obowiązanego, postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] zmienił postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 8 stycznia 2015 r. w ten sposób, że zabezpieczył roszczenie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomościach oznaczonych numerami ksiąg wieczystych: […]/6, […]/2, […]/5, […]/4, […]/1, a w pozostałym zakresie, obejmującym żądanie współobciążenia nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […]/3 oddalił wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Uczestnik wniósł skargę kasacyjną na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2015 r., zaskarżając je w zakresie obejmującym rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I b. Skarżący zarzucił naruszenie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 626 9 k.p.c. w zw. z art. 626 8 oraz art. 7 k.p.c. Na tej podstawie wnosił o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawą współobciążenia hipoteką przymusową nieruchomości należących do uczestnika było postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2015 r. I ACz […] którym utrzymano w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r. o zabezpieczeniu roszczeń wnioskodawcy przeciwko uczestnikowi postępowania przez ustanowienie hipoteki przymusowej na kilku nieruchomościach należących do uczestnika i jednocześnie oddalono żądanie w zakresie dotyczącym obciążenia tą hipoteką nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr […]/3. Zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten objął współobciążenie hipoteką przymusową także nieruchomość, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr. […]/3 nie miało zatem w tej części należytej podstawy, co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną (art. 398 15 § 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 519 1 § 1 k.p.c.). Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie I b skarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż w tym zakresie rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r. I ACZ […] którym dokonano zabezpieczenia wierzytelności wnioskodawcy przez współobciązenie hipoteką przymusową pięciu wymienionych w tym orzeczeniu nieruchomości dłużnika. W tej więc części skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, jako nieusprawiedliwiona (art. 398 14 w zw. z art. 13 § 2 i art. 519 1 § 1 k.p.c.). Postanowienie o kosztach uzasadnia art. 108 § 2 w zw. z art. 398 21 k.p.c.). aj l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI