II CSK 168/16

Sąd Najwyższy2017-01-26
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
hipotekahipoteka przymusowaksięga wieczystawpis hipotekizabezpieczenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższynieruchomości

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o wpisie hipoteki przymusowej w części dotyczącej jednej nieruchomości, uznając brak podstawy prawnej, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił.

Sprawa dotyczyła wpisu hipoteki przymusowej na rzecz C. Spółki Akcyjnej. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy wpis, a Sąd Okręgowy zmienił postanowienie jedynie w zakresie oznaczenia współobciążonych nieruchomości. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o współobciążenie jednej z nieruchomości. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tej nieruchomości, uznając brak podstawy prawnej, a w pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w S., które utrzymało w mocy wpis hipoteki przymusowej na rzecz C. Spółki Akcyjnej z siedzibą w K. na kwotę 44.426.425 zł. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie referendarza sądowego jedynie w zakresie oznaczenia współobciążonych nieruchomości. Kluczowe dla sprawy było postanowienie Sądu Apelacyjnego w P., które zmieniło postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia przez oddalenie wniosku o współobciążenie nieruchomości o numerze księgi wieczystej Nr …1/9. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, które objęło współobciążenie tą nieruchomością, nie miało podstawy prawnej w świetle postanowienia Sądu Apelacyjnego. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w tym zakresie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części skargę kasacyjną oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie sądu okręgowego nie może być sprzeczne z postanowieniem sądu apelacyjnego w zakresie, w jakim zostało ono zmienione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, które objęło współobciążenie hipoteką przymusową nieruchomości, dla której Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o obciążenie, nie miało należytej podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania w części, oddalenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

uczestnik postępowania (w części)

Strony

NazwaTypRola
C. Spółka Akcyjnaspółkawnioskodawca
K. Spółka Akcyjnaspółkauczestnik postępowania

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 626 § 8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 7

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie Sądu Okręgowego w S. w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr …1/9 było sprzeczne z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 27 kwietnia 2015 r., które oddaliło wniosek o współobciążenie tej nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r. o udzieleniu zabezpieczenia w zakresie, w jakim nie uległo ono zmianie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r.

Godne uwagi sformułowania

nie miało zatem w tej części należytej podstawy co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną

Skład orzekający

Marian Kocon

przewodniczący, sprawozdawca

Antoni Górski

członek

Agata Zając

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu hipoteki przymusowej, relacji między postanowieniami różnych instancji sądowych w postępowaniu nieprocesowym, oraz zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego związanego z wpisem hipoteki przymusowej i postanowieniami o zabezpieczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa rzeczowego i postępowania cywilnego, a mianowicie prawidłowości wpisu hipoteki przymusowej i relacji między orzeczeniami różnych instancji. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Sąd Najwyższy koryguje wpis hipoteki: kluczowa rola postanowienia Sądu Apelacyjnego.

Dane finansowe

WPS: 44 426 425 PLN

hipoteka przymusowa łączna: 44 426 425 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 168/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Antoni Górski
‎
SSA Agata Zając
w sprawie z wniosku C. Spółki Akcyjnej z siedzibą
w K.
‎
przy uczestnictwie K. Spółki Akcyjnej z siedzibą w P.
‎
o wpis hipoteki przymusowej,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r.,
‎
skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt II Ca …/15,
I. uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie I b w zakresie ujawnienia jako współobciążonej nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr …1/9 oraz        w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania               i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S., pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego;
II. oddala skargę kasacyjną w pozostałym zakresie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w S. utrzymał w mocy orzeczenie referendarza sądowego z dnia 13 marca 2015 r., którym dokonano wpisu hipoteki przymusowej na rzecz  C. S.A. z siedzibą w K. co do kwoty 44.426.425 zł.
Postanowieniem z dnia 30 września 2015r. Sąd Okręgowy w S. - na  skutek apelacji uczestniczki postępowania - zmienił powyższe  postanowienie w  ten  tylko sposób, że po słowach „zaskarżony wpis utrzymać w mocy” dodał słowa „z oznaczeniem w podrubryce 4.4.1 - treść hipoteki (roszczenia): a) pod poz. 1 rodzaj hipoteki (roszczenia) - hipoteka przymusowa łączna, b) pod  poz. 12 księga współobciążona numerów ksiąg wieczystych prowadzonych dla  nieruchomości współobciążonych: […]”, zaś w pozostałym zakresie oddalił apelację.
Podstawę wpisu stanowiło postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015r. o udzieleniu zabezpieczenia, które Sąd Apelacyjny w  P. postanowieniem z dnia 27 kwietnia zmienił jedynie przez oddalenie wniosku uprawnionej o współobciążenie nieruchomości …1/9.
Skarga kasacyjna uczestniczki postępowania
od orzeczenia Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 września 2015 r. zawiera zarzut naruszenia art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 626
9
k.p.c. w zw. z art. 626
8
§ 2
k.p.c. oraz art. 7 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą dokonania wpisu hipoteki przymusowej łącznej w sprawie niniejszej było wykonalne postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r.,
o zabezpieczeniu roszczeń wnioskodawcy przez ustanowienie hipoteki przymusowej na kilku nieruchomo
ściach należących do uczestnika postępowania, które - jak ustalił Sąd Okręgowy rozpoznając apelację uczestnika - zostało jedynie częściowo zmienione prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 27 kwietnia 2015 r. przez
oddalenie żądania w  zakresie dotyczącym obciążenia tą hipoteką nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr …1/9.
Zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, którym Sąd ten objął współobciążenie hipoteką przymusową także nieruchomość uczestnika, dla której prowadzona jest księga wieczysta Nr …1/9, z pominięciem treści postanowienia Sądu Apelacyjnego
z dnia 27 kwietnia 2015 r.,
nie miało zatem w tej części należytej podstawy, co czyniło w tym zakresie skargę kasacyjną usprawiedliwioną (art. 398
15
§ 1 w zw. z art. 3 § 2 i art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
Zakwestionowanie w skardze kasacyjnej współobciążenia hipoteką łączną pozostałych nieruchomości wymienionych w punkcie Ib zaskarżonego postanowienia było bezpodstawne, gdyż rozstrzygnięcie to opiera się na treści postanowienia
Sądu Okręgowego w P. z dnia 8 stycznia 2015 r. o udzieleniu zabezpieczenia w zakresie, w jakim nie uległo ono zmianie postanowieniem
Sądu Apelacyjnego z dnia 27 kwietnia 2015 r.
Postanowienie to było bowiem opatrzone wzmianką o wykonalności, zaś na skutek  wydania przez Sąd Apelacyjny   postanowienia z dnia 27 kwietnia 2015 r. stało się prawomocne.
W tej więc części skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, jako nieusprawiedliwiona (art. 398
14
w zw. z art. 13 § 2 i art. 519
1
§ 1 k.p.c.).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.
jw
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI