II CSK 167/07

Sygn. akt II CSK 167/07 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Marek Sychowicz 
 
 
w sprawie z powództwa G. L.- S. i K. S. 
przeciwko P. Spółdzielni Mieszkaniowej  
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 maja 2007 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powodów  
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 23 sierpnia 2006 r.,  
 
 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Powodowie [...] wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego z 
dnia 23 sierpnia 2006 r., ogłoszonego po rozpoznaniu sprawy w tym dniu. Skarga 
ta wniesiona została w sytuacji, gdy wniosek o doręczenie wymienionego wyroku z 
uzasadnieniem powodowie złożyli w dniu 11 września 2006 r., wnosząc 
jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Sąd Apelacyjny 
postanowieniem z dnia 28 listopada 2006 r. wniosek uwzględnił. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Skuteczne złożenie żądania doręczenia orzeczenia sądu drugiej instancji 
z uzasadnieniem stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia skargą kasacyjną 
(postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 grudnia 1996 r., I PKN 45/96, OSNP 
1997, nr 14, poz. 254, z dnia 14 września 2006 r., III CZ 54/06, niepubl. i z dnia 
28 marca 2007 r., III CSK 66/07, niepubl.). Stosownie do art. 3986 § 2 
w zw. z art. 3985 § 1 i art. 387 § 3 k.p.c. skarga kasacyjna, która została wniesiona 
od orzeczenia, którego doręczenia z  uzasadnieniem strona nie zażądała 
w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji orzeczenia, podlega odrzuceniu 
przez sąd drugiej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 
2006 r., III CZ 12/06, niepubl.). W myśl art. 3986 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca 
skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. Badając 
dopuszczalność 
skargi 
kasacyjnej 
Sąd 
Najwyższy 
ocenia 
prawidłowość 
przywrócenia przez sąd drugiej instancji terminu do wniesiona przez stronę wniosku 
o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem i stwierdziwszy bezzasadność  
postanowienia o przywróceniu terminu odrzuca skargę (postanowienia Sądu 
Najwyższego: z dnia 4 marca 1997 r., I CKN 45/97, niepubl. i z dnia 11 czerwca 
2002 r., I PKN 479/01, OSNP – wkł.  2002, nr 18, poz. 1).   
 
Powodowie reprezentowani byli w sprawie przez pełnomocnika adw. P. S., 
który w dniu 21 czerwca 2006 r. został zawiadomiony o terminie rozprawy  przed 
Sądem Apelacyjnym wyznaczonej na dzień 23 sierpnia 2006 r. (k. 421). Na 
rozprawę ani powodowie ani ich pełnomocnik nie stawili się (k. 428). Wniosek o 
przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem 

 
3 
powodowie uzasadnili tym, że o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 23 
sierpnia 2006 r. nie wiedzieli i o zapadłym wówczas wyroku dowiedzieli się w dniu 6 
września 2006 r. i że pismem z dnia 4 sierpnia 2006 r. złożonym w kancelarii 
swojego pełnomocnika wypowiedzieli mu pełnomocnictwo, wobec czego adw. S. 
przestał ich reprezentować (k. 444-445). W toku postępowania o przywrócenie 
terminu powód dodatkowo wyjaśnił, że w czasie, gdy była rozprawa (23 sierpnia 
2006 r.) przebywał wraz z żoną poza krajem; w dniu 6 września 2006 r. 
skontaktował się z adw. S., ale nie pamięta co on powiedział; w tymże dniu dzwonił 
też do Sądu i dowiedział się o wyniku sprawy (k. 462-463). Przesłuchany 
w charakterze świadka adw. S. potwierdził złożenie w jego kancelarii w dniu 
4 sierpnia 
2006 
r. 
pisma 
powodów 
wypowiadającego 
udzielone 
mu 
pełnomocnictwo. Zeznał, że ze względu na przebywanie na urlopie pismo to 
„dotarło” do niego w dniu 22 sierpnia 2006 r. i że był przekonany, iż wobec tego, że 
minął okres 
14-dniowy 
od 
wypowiedzenia 
pełnomocnictwa 
przestał być 
pełnomocnikiem powodów; uznał, że nie ma potrzeby zawiadamiania sądu 
o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa, bo z treści wypowiedzenia wynikało, iż wolą 
powodów jest, żeby reprezentował ich inny pełnomocnik. Adwokat S. zeznał też, że 
w czerwcu 2006 r. dzwonił do powodów, kiedy otrzymał z sądu zawiadomienie o 
wyznaczonym terminie rozprawy apelacyjnej, „ale powodowie byli chyba poza 
granicami kraju” (k. 475). 
 
W przytoczonych okolicznościach brak było podstaw do przywrócenia 
powodom terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego 
z uzasadnieniem, zaskarżonego skargą kasacyjną. W myśl art. 168 § 1 k.p.c. 
przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może bowiem nastąpić 
tylko w razie, gdy strona nie dokonała czynności procesowej w terminie bez swojej 
winy. Przez stronę należy przy tym rozumieć także pełnomocnika strony, a jego 
błąd procesowy obciąża stronę (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
13 marca 2000 r., IV CKN 841/00, niepubl., z dnia 23 lipca 2002 r., II CZ 72/02, 
niepubl. i z dnia 3 grudnia 2003 r., I CZ 139/03, niepubl.). Wniosku o przywrócenie 
terminu nie można opierać na tym, że to nie strona a jej pełnomocnik zaniedbał 
dokonania czynności procesowej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
10 lutego 2000 r., II CKN 950/99, niepubl.). 

 
4 
 
Wbrew przekonaniu pełnomocnika powodów adw. S., któremu dał on wyraz 
w zeznaniach złożonych w charakterze świadka złożonych w postępowaniu 
o przywrócenie terminu, do przypadku wypowiedzenia mu pełnomocnictwa 
przez mocodawców w dniu 4 sierpnia 2006 r. nie ma zastosowania art. 94 § 2 
k.p.c., przewidujący obowiązek działania za mocodawcę przez dwa tygodnie 
od wypowiedzenia. Wymieniony przepis określa bowiem obowiązek pełnomocnika 
będącego adwokatem lub radcą prawnym działania za mocodawcę jeszcze 
przez dwa tygodnie od wypowiedzenia pełnomocnictwa – chyba, że mocodawca 
zwolni go od tego obowiązku – w razie wypowiedzenia pełnomocnictwa 
przez pełnomocnika. Jak stanowi art. 91 § 1 k.p.c., wypowiedzenie pełnomocnictwa 
procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku do sądu 
z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych 
uczestników – z chwilą doręczenia im zawiadomienia przez sąd. W stosunku 
wewnętrznym 
łączącym 
pełnomocnika 
i 
mocodawcę 
wypowiedzenie 
pełnomocnictwa przez mocodawcę wywiera skutek z chwilą  wypowiedzenia 
lub z inną chwilą określoną przez strony tego stosunku. W razie takiego 
wypowiedzenia 
obowiązkiem 
pełnomocnika 
(w 
szczególności 
będącego 
adwokatem lub radcą prawnym), i to niezależnie od tego, czy mocodawca deklaruje 
ustanowienie innego pełnomocnika, jest przekazanie mocodawcy informacji 
co do stanu sprawy, których mocodawca nie posiada, a przede wszystkim 
informacji o czynnościach procesowych, których podjęcie przez sąd zostało 
wyznaczone, zwłaszcza gdy mają one nastąpić w bliskim już czasie. Adwokat S. 
wiedział o terminie rozprawy wyznaczonej przed Sądem Apelacyjnym na dzień 23 
sierpnia 2006 r. Jak wynika z jego zeznań, w czerwcu 2006 r. nie przekazał on 
skutecznie tej informacji powodom. Nie mając wiedzy, że informację tę powodowie 
posiadają, obowiązkiem jego było więc zawiadomienie powodów o terminie 
wyznaczenia przez Sąd Apelacyjny rozprawy niezwłocznie po wypowiedzeniu mu 
pełnomocnictwa (co powinno nastąpić przy takim zorganizowaniu pracy, żeby 
korzystanie z urlopu nie wpływało na możliwość i terminowość dokonania tej 
czynności) i to w sposób dający pewność o dotarciu  informacji do powodów. Jeżeli 
adw. Szwarc tego nie uczynił, nie mógł być pewny, że powodowie wiedzą o 
wyznaczeniu przez Sąd Apelacyjny rozprawy na dzień 23 sierpnia 2006 r. i że 

 
5 
wezmą w niej udział osobiście lub w odpowiednim czasie ustanowią innego 
pełnomocnika, który mógłby ich reprezentować na tej rozprawie. W sytuacji, gdy 
sam nie zawiadomił Sądu Apelacyjnego o wypowiedzeniu mu pełnomocnictwa 
przez powodów, powinien upewnić się, czy zawiadomienia takiego nie dokonali 
powodowie i wobec stwierdzenia, że nie uczynili tego, powinien wziąć udział w  
rozprawie i niezwłocznie zawiadomić powodów o treści wyroku zapadłego w wyniku 
rozpoznania sprawy na tej rozprawie, a jeżeli tak nie postąpił –  złożyć w terminie 
przewidzianym przez ustawę wniosek o doręczenie tego wyroku z uzasadnieniem. 
Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez powodów – wobec niezawiadomienia o tym 
Sądu Apelacyjnego – nie było bowiem skuteczne wobec Sądu i nie uniemożliwiało 
działania pełnomocnika przed Sądem, a przeciwnie, zwłaszcza że pełnomocnikiem 
był adwokat, obligowało go do takiego działania, jeżeli jego brak narażał 
mocodawców na ujemne konsekwencje procesowe. 
 
Z drugiej strony, skoro powodowie wypowiedzieli pełnomocnictwo, działając 
w trosce o własne interesy powinni bez nieuzasadnionej zwłoki albo osobiście 
zainteresować się stanem sprawy przez zasięgnięcie informacji w tym względzie 
od dotychczasowego pełnomocnika lub bezpośrednio w sądzie rozpoznającym 
sprawę, albo powinni niezwłocznie  ustanowić nowego pełnomocnika, który miałby 
obowiązek uzyskania informacji o stanie sprawy i w zależności od tych informacji  – 
podjęcia 
odpowiednich 
czynności 
procesowych. 
Mogli 
wszakże 
zasadnie 
oczekiwać, że pełnomocnik, któremu wypowiedzieli pełnomocnictwo, przekaże im 
wszystkie posiadane informacje o stanie sprawy, zwłaszcza o wyznaczonym 
w sprawie terminie rozprawy i potrzebie podjęcia odpowiednich czynności 
lub czynności takie podejmie. 
 
Powyższa 
ocena 
zachowania 
pełnomocnika 
powodów, 
polegająca 
na zaniechaniu działania, do którego pełnomocnik ten był zobowiązany z mocy 
umowy zawartej z mocodawcami i wynikających z ustawy zasad wykonywania 
obowiązków pełnomocnika, których nieznajomością jako adwokat nie może się 
zasłaniać, nakazuje uznać, że niezłożenie w ustawowym terminie (art. 387 § 3 
k.p.c.) przez pełnomocnika powodów wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 23 sierpnia 2006 r. wraz z uzasadnieniem było 

 
6 
zawinione. Wyklucza to możliwość przywrócenia terminu do dokonania tej 
czynności (art. 168 § 1 k.p.c.).  
 
Z wymienionych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. 
postanowił jak w sentencji. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jc