II CSK 164/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o podział majątku wspólnego, w której uczestniczka postępowania złożyła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego. Głównym argumentem za przyjęciem skargi do rozpoznania było występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które uczestniczka sformułowała w trzech pytaniach dotyczących formy i terminu wyrażenia zgody drugiego małżonka na darowiznę z majątku wspólnego, a także dopuszczalnego terminu na podniesienie zarzutu nieważności takiej darowizny. Uczestniczka powołała się również na oczywistą zasadność skargi, wskazując, że sąd drugiej instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów jej apelacji. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypomniał przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym występowanie istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistą zasadność skargi. Analizując przedstawione przez uczestniczkę pytania prawne, Sąd Najwyższy stwierdził, że problematyka zgody małżonka na darowiznę z majątku wspólnego, konsekwencji braku takiej zgody oraz możliwości potwierdzenia czynności prawnej była już wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego, w tym w przywołanych orzeczeniach (np. II CK 273/02, III CZP 1/81, III CSK 36/14). Sąd wskazał, że kwestia potwierdzenia czynności jest faktyczna, a brak reakcji małżonka nie jest równoznaczny z potwierdzeniem. Podkreślono, że do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia umowa ma charakter niezupełny, a po odmowie staje się nieważna ex tunc. Sąd odniósł się również do kwestii przedawnienia roszczeń. Odnosząc się do zarzutu nierozpatrzenia apelacji, Sąd Najwyższy stwierdził, że analiza zarzutów skarżącej w konfrontacji z motywami orzeczeń sądów niższych instancji nie potwierdziła ich zasadności. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przepisów dotyczących zgody małżonka na darowiznę z majątku wspólnego, przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, charakter czynności prawnej niezupełnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z majątkiem wspólnym i darowiznami, a także ogólnych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zgoda drugiego małżonka potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, w sytuacji spełnienia przyrzeczonego świadczenia, może zostać wyrażona w dowolnej formie?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi na to pytanie w kontekście odmowy przyjęcia skargi, ale z uzasadnienia wynika, że kwestia potwierdzenia czynności jest faktyczna i musi mieć oparcie w ustaleniach. Brak reakcji nie jest potwierdzeniem.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że potwierdzenie czynności jest kwestią faktyczną. Brak reakcji małżonka na poinformowanie o czynności nie jest równoznaczny z potwierdzeniem, zwłaszcza w sytuacji konfliktu.
Czy małżonek może wyznaczyć drugiemu małżonkowi termin na wyrażenie zgody na dokonanie darowizny z majątku wspólnego z zastrzeżeniem, że jego bezskuteczny upływ spowoduje uznanie, że doszło do wyrażenia zgody?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi, ale z uzasadnienia wynika, że do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia umowa ma charakter niezupełny, a ustawodawca nie przewidział terminu na potwierdzenie w art. 37 § 2 k.r.o.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustawodawca nie przewidział terminu na potwierdzenie czynności w art. 37 § 2 k.r.o., co sugeruje, że wyznaczenie terminu przez drugą stronę w sposób opisany we wniosku nie jest standardową procedurą i może nie być skuteczne.
Jaki jest dopuszczalny termin na podniesienie zarzutu nieważności darowizny, czy podniesienie zarzutu nieważności darowizny po upływie 2 lat od jej dokonania w sytuacji posiadania przez cały ten okres wiedzy o jej wykonaniu należy uznać za niedopuszczalny?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie udzielił bezpośredniej odpowiedzi, ale z uzasadnienia wynika, że do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia umowa ma charakter niezupełny, a po odmowie staje się nieważna ex tunc. Ograniczenia czasowe mogą wynikać z instytucji przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia umowa jest kulejąca, a po odmowie staje się nieważna ex tunc. Ograniczenia czasowe w rozliczeniach mogą wynikać z przedawnienia, którego bieg rozpoczyna się w chwili określonej w art. 120 § 1 zd. drugie k.c.
Czy sąd drugiej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów apelacji skarżącej?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty skarżącej nie potwierdziły się po konfrontacji z motywami orzeczeń sądów niższych instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że analiza zarzutów skarżącej w kontekście motywów orzeczeń sądów niższych instancji nie potwierdziła zasadności zarzutów dotyczących nierozpatrzenia wszystkich kwestii apelacyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. K. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^4 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.r.o. art. 37 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 37 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Wymaga potwierdzenia umowy zawartej przez jednego z małżonków bez zgody drugiego. Od potwierdzenia zależy ważność czynności. Nie przewidziano terminu na potwierdzenie.
k.r.o. art. 37 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Określa początek biegu terminu przedawnienia roszczenia o zwrot świadczenia.
Argumenty
Odrzucone argumenty
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego • oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na nierozpatrzenie wszystkich zarzutów apelacji
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398^9 § 1 k.p.c.). • Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. • Z potwierdzeniem czynności nie może być zrównywany brak reakcji małżonka na poinformowanie go o czynności przez drugiego z małżonków... • Do czasu potwierdzenia lub odmowy potwierdzenia, umowa ma charakter czynności prawnej niezupełnej (kulejącej), która z chwilą odmowy potwierdzenia staje się czynnością prawną nieważną ex tunc... • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.
Skład orzekający
Marta Romańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących zgody małżonka na darowiznę z majątku wspólnego, przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, charakter czynności prawnej niezupełnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z majątkiem wspólnym i darowiznami, a także ogólnych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną oraz odnosi się do problematyki prawa rodzinnego dotyczącej majątku wspólnego i darowizn, co jest interesujące dla prawników praktyków.
“Kiedy zgoda małżonka na darowiznę nie jest potrzebna? Sąd Najwyższy o majątku wspólnym.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.