II CSK 159/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powoda A. M. od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o specyficznych wymogach formalnych, w tym konieczności złożenia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy bada przede wszystkim przesłanki przyjęcia skargi, a nie jej merytoryczne podstawy. W niniejszej sprawie skarżący przedstawił dwa zagadnienia prawne: pierwsze dotyczące terminu do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji (art. 841 § 1 k.p.c.) oraz drugie dotyczące relacji art. 169 k.c. i art. 930 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że pierwsze zagadnienie nie ma charakteru uniwersalnego i istotnego, a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podobnych kwestiach, wskazując, że termin ten ma charakter materialny i rozpoczyna bieg od dnia faktycznego powzięcia informacji o zajęciu. Druga część pytania została uznana za kazuistyczną. Drugie zagadnienie również nie spełniło wymogów, gdyż nie wykazało kwalifikowanych wątpliwości prawnych ani rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność, której w tym przypadku nie stwierdzono. W związku z tym, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego na rzecz pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej, w szczególności przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania (zagadnienie prawne, oczywista zasadność).
Dotyczy specyficznych zagadnień proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, a nie meritum sprawy o zwolnienie spod egzekucji.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest data, od której powinien być liczony termin na wytoczenie powództwa w trybie art. 841 § 1 k.p.c. – od dnia, w którym osoba trzecia dowiedziała się o naruszeniu prawa, czy od dnia, w którym mogła się o nim dowiedzieć przy zachowaniu należytej staranności?
Odpowiedź sądu
Termin określony w art. 841 § 3 k.p.c. ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu, a rozpoczyna bieg od faktycznego powzięcia informacji przez osobę trzecią o zajęciu jej składników majątkowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podobnych kwestiach, a termin ten rozpoczyna bieg od faktycznego powzięcia informacji o zajęciu.
Czy w przypadku zajęcia przedmiotów zgodnie z art. 929 § 1 k.p.c., termin na wytoczenie powództwa o zwolnienie spod egzekucji powinien być liczony od dnia sporządzenia przez komornika sądowego opisu i oszacowania nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Art. 841 § 3 k.p.c. nie wiąże biegu terminu z sądowym opisem i oszacowaniem nieruchomości; początek tego terminu wyznacza każde zdarzenie świadczące o uzyskaniu wiedzy o zajęciu przez osobę trzecią.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał tę część pytania za kazuistyczną i służącą uzyskaniu odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie za zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia w trybie kasacyjnym.
Jaka jest relacja między art. 169 k.c. a art. 930 § 2 k.p.c. w kontekście nieważności czynności rozporządzającej?
Odpowiedź sądu
Nabycie ruchomości od osoby nieuprawnionej na podstawie art. 169 k.c. jest inną kwestią prawną niż nieważność czynności rozporządzającej na podstawie art. 930 § 2 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący zdaje się nie zauważać odmienności tych kwestii prawnych, co powoduje, że nie budzą one kwalifikowanych wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie, a zatem nie stanowią podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej.
Czy zachodzi oczywista zasadność skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, analiza wniosku nie pozwala na stwierdzenie, że zachodzi przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skromne twierdzenia skarżącego w świetle motywów zaskarżonego wyroku nie pozwalają na przyjęcie, że nastąpiły uchybienia przepisom prawa o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Handlowo - Usługowe "T." M. T. K. T. spółka jawna | spółka | pozwany |
| P. S.A. Spółka komandytowo - akcyjna | spółka | pozwany |
| M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
| A. Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| I. Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^4 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi konstrukcyjne skargi kasacyjnej i obowiązek zawarcia wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci istnienia zagadnienia prawnego, które ma poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołuje zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne i nie zostało dotychczas rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, a jego rozstrzygnięcie jest konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i przyczyni się do rozwoju judykatury.
k.p.c. art. 398^9 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w postaci oczywistej zasadności skargi, wymagającą wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej.
k.p.c. art. 841 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin na wytoczenie powództwa o zwolnienie spod egzekucji, który ma charakter materialny i nie podlega przywróceniu.
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 841 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji.
k.p.c. art. 929 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy opisu i oszacowania nieruchomości przez komornika.
k.c. art. 169
Kodeks cywilny
Dotyczy nabycia rzeczy ruchomej od osoby nieuprawnionej.
k.p.c. art. 930 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności czynności rozporządzającej.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez skarżącego wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. • Brak istnienia zagadnienia prawnego o charakterze uniwersalnym i istotnym. • Istnienie ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego w kwestiach podnoszonych przez skarżącego. • Brak kwalifikowanych wątpliwości prawnych lub rozbieżności w orzecznictwie dotyczących relacji art. 169 k.c. i art. 930 § 2 k.p.c. • Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące terminu do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji. • Argumenty skarżącego dotyczące relacji art. 169 k.c. i art. 930 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. • Cel wymagania przewidzianego w art. 398^4 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. • Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. • Przedstawione zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. • Ta rozbieżność musi być ugruntowana, a zatem muszą się wykształcić odmienne stanowiska prawne. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa.
Skład orzekający
Maria Szulc
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych i merytorycznych skargi kasacyjnej, w szczególności przesłanek przyjęcia jej do rozpoznania (zagadnienie prawne, oczywista zasadność)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zagadnień proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, a nie meritum sprawy o zwolnienie spod egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe wymogi formalne skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy filtruje sprawy.
“Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.