II CSK 154/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wskazane zagadnienie prawne nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy.
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 446 § 3 i 4 k.c. w sytuacji, gdy podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa wynika z art. 417(2) k.c., a poszkodowany zmarł w wyniku zgodnych z prawem działań władzy publicznej. Sąd Najwyższy uznał, że choć w orzecznictwie brak jednoznacznych wypowiedzi w tej kwestii, skarżący nie wykazali związku między wskazanym zagadnieniem a rozstrzygnięciem sprawy.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powodów J. P., K. P. i P. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2014 r. Skarżący domagali się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące zastosowania art. 446 § 3 i 4 Kodeksu cywilnego (k.c.) w sytuacji, gdy odpowiedzialność Skarbu Państwa wynika z art. 417(2) k.c., a śmierć poszkodowanego nastąpiła w wyniku legalnych działań władzy publicznej. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398(9) § 1 k.p.c., podkreślił, że przyjęcie skargi wymaga istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Choć Sąd Najwyższy przyznał, że w orzecznictwie brak jest stanowczych wypowiedzi w kwestii podniesionej przez skarżących, uznał, że nie jest to wystarczająca przesłanka do przyjęcia skargi. Kluczowe jest bowiem, aby zagadnienie prawne wpływało na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy, czego skarżący nie wykazali. Sąd wyjaśnił, że nawet w przypadku odpowiedzialności na podstawie art. 417(2) k.c., powód musi wykazać związek między działaniem władzy publicznej a szkodą, który można uznać za istotną przyczynę sprawczą. W analizowanej sprawie, śmierć męża i ojca skarżących nastąpiła z przyczyn medycznych (niewydolność krążeniowo-oddechowa, choroba serca, cukrzyca), a działania funkcjonariuszy Policji, podjęte w związku z podejrzeniem prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu (choć faktycznie był to stan hipoglikemii), polegały na udzieleniu pomocy i odwiezieniu do szpitala. Sąd uznał, że takie ustalenia faktyczne wykluczają związek przyczynowy między legalnym zachowaniem funkcjonariuszy a śmiercią poszkodowanego. W konsekwencji, odpowiedź na postawione zagadnienie prawna pozostałaby bez wpływu na rozstrzygnięcie, co uniemożliwiło przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy orzekł zatem o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie art. 398(9) § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Takie zastosowanie jest możliwe, jednakże skarżący nie wykazali, aby wskazane zagadnienie prawne miało wpływ na rozstrzygnięcie konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć w orzecznictwie brak jest jednoznacznych wypowiedzi w tej kwestii, kluczowe jest wykazanie przez powoda związku między legalnym działaniem władzy publicznej a szkodą, który można uznać za istotną przyczynę sprawczą. W analizowanej sprawie taki związek nie został wykazany, a śmierć poszkodowanego nastąpiła z przyczyn medycznych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | powód |
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 417 § 2
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 446 § 3
Kodeks cywilny
k.c. art. 446 § 4
Kodeks cywilny
Argumenty
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398(9) § 1 pkt 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Niezależnie bowiem od tego czy rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie dla rozwoju prawa, musi ono przede wszystkim wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której skargę kasacyjną przedstawiono. Przyjmuje się, że pomiędzy szkodą a legalnym działaniem władzy publicznej musi istnieć takie powiązanie kauzalne, z którego da się wyprowadzić wniosek, że szkoda jest wynikiem oznaczonego zachowania. Postępowanie funkcjonariusza powinno pozostawać więc istotną przyczyną sprawczą szkody.
Skład orzekający
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności wymogu wpływu zagadnienia prawnego na rozstrzygnięcie sprawy oraz związku przyczynowego w sprawach oparte na art. 417(2) k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której śmierć nastąpiła z przyczyn medycznych, a działania władzy publicznej były legalne. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa i związku przyczynowego, ale jej rozstrzygnięcie jest proceduralne (odmowa przyjęcia skargi). Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i odszkodowawczym.
“Czy legalne działania policji mogą prowadzić do odpowiedzialności Skarbu Państwa za śmierć? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 154/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. P., K. P. i P. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Łodzi o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I ACa 454/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 398 9 § 1 k.p.c., przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazali istnienie zagadnienia prawnego (art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c.), które sformułowali jako pytanie o „możliwość zastosowania art. 446 § 3 i 4 k.c. w sytuacji gdy podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa wynika z art. 417 2 k.c., zaś poszkodowany w wyniku zgodnych z prawem działań władzy publicznej zmarł”. Analizując wskazaną przez skarżących przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, zgodzić się trzeba z ich stanowiskiem, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego brak w tej materii stanowczych wypowiedzi. Nie jest to jednak okoliczność wystarczająca dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Niezależnie bowiem od tego czy rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia będzie miało znaczenie dla rozwoju prawa, musi ono przede wszystkim wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której skargę kasacyjną przedstawiono. Takiego związku skarżący nie wykazali. Zastosowanie art. 417 2 k.c., jak przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, nie wymaga co prawda udowodnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wykonywaniem władzy publicznej a szkodą, ale nie uwalnia powoda od wykazania powiązań pomiędzy takim działaniem a szkodą. Przyjmuje się, że pomiędzy szkodą a legalnym działaniem władzy publicznej musi istnieć takie powiązanie kauzalne, z którego da się wyprowadzić wniosek, że szkoda jest wynikiem oznaczonego zachowania. Chodzi tu więc o łączność zdarzeń tego rodzaju, że bez określonego działania funkcjonariusza (prawidłowego) nie doszłoby do powstania uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia czy utraty żywiciela. Postępowanie funkcjonariusza powinno pozostawać więc istotną przyczyną sprawczą szkody. Tego rodzaju zabieg interpretacyjny ma w konkretnych okolicznościach stanowić realizację postulatu zadośćuczynienia zasadom współżycia społecznego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1969 r., II CZ 223/69; z dnia 11 września 1968, II CR 325/68; z dnia 20 sierpnia 1968 r., II CR 310/68; z dnia 11 lutego 2004 r. I CK 222/03, nie publ.; z dnia 4 marca 2008 r. IV CSK 453/07, OSNC-ZD 2008/4/122). Mąż i ojciec skarżących zmarł na skutek ostrej niewydolności krążeniowo-oddechowej będącej następstwem ciężkiej choroby serca współistniejącej z przewlekłą cukrzycą. Funkcjonariusze Policji podjęli akcję interwencyjną wobec niego w sytuacji istnienia podejrzenia, że prowadzi samochód pod wpływem alkoholu, tymczasem znajdował się on w stanie hipoglikemii. Funkcjonariusze podjęli czynności stosowne do sytuacji, mąż i ojciec skarżących został odwieziony do szpitala. Tak ustalony stan faktyczny sprawy wyklucza przyjęcie, że legalne, a więc zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym, zachowanie funkcjonariuszy Policji pozostawało w związku ze śmiercią męża i ojca skarżących. Odpowiedź zatem na przedstawione zagadnienie prawne pozostanie bez wpływu na rozstrzygnięcie. W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI