II CSK 143/21

Sąd Najwyższy2021-10-26
SNCywilnezobowiązaniaNiskanajwyższy
skarga kasacyjnaumowa o dziełoart. 636 k.c.wykonawstwo zastępczeodpowiedzialność ubezpieczeniowazagadnienie prawneSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, uznając przedstawione zagadnienia prawne za nierozwiązane i niezasadzone na stanie faktycznym.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu powołał się na dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące interpretacji art. 636 § 1 k.c. w kontekście wykonawstwa zastępczego oraz odpowiedzialności ubezpieczeniowej osób trzecich. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia nie są nowe ani nierozwiązane, a skarżący nie wykazał rozbieżności w orzecznictwie. Ponadto, Sąd uznał, że zagadnienia są nadmiernie osadzone w stanie faktycznym sprawy, co sugeruje próbę kwestionowania oceny prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni prawa.

Powód M.Z. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 października 2020 r., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powód wskazał na dwa istotne zagadnienia prawne. Pierwsze dotyczyło tego, czy uprawnienia zamawiającego wynikające z art. 636 § 1 k.c. (dotyczące wezwania do usunięcia wad i wyznaczenia terminu lub powierzenia wykonania zastępczemu) mają charakter bezwzględnie obowiązujący, czy też mogą być zmienione wolą stron. Drugie zagadnienie odnosiło się do tego, czy osoba trzecia odpowiadająca w ramach odpowiedzialności ubezpieczeniowej jest związana modyfikacjami odpowiedzialności przyjmującego zamówienie wynikającymi z art. 636 k.c. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Sąd uznał, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Po pierwsze, nie są one nowe ani nierozwiązane w orzecznictwie, a skarżący nie wykazał rozbieżności w tym zakresie. Po drugie, Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, w tym wyrok V CSK 535/15, które wskazuje na ścisłą wykładnię art. 636 § 1 k.c. i wymogi dotyczące wezwania do usunięcia wad. Po trzecie, Sąd stwierdził, że zagadnienia są nadmiernie osadzone w stanie faktycznym sprawy, co sugeruje próbę podważenia oceny prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni prawa. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się również innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi, w tym nieważności postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przedstawione zagadnienie nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego, ponieważ nie jest nowe ani nierozwiązane, a skarżący nie wykazał rozbieżności w orzecznictwie. Ponadto, zagadnienie jest nadmiernie osadzone w stanie faktycznym sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie nie jest nowe, gdyż było już rozstrzygane w orzecznictwie, a skarżący nie wykazał rozbieżności. Powołano się na wyrok V CSK 535/15, który wskazuje na ścisłą wykładnię art. 636 § 1 k.c. i wymogi dotyczące wezwania do usunięcia wad. Sąd stwierdził również, że zagadnienie jest zbyt szczegółowo osadzone w stanie faktycznym, co sugeruje próbę kwestionowania oceny prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

P. spółka akcyjna z siedzibą w W.

Strony

NazwaTypRola
M.Z.osoba_fizycznapowód
P. spółka akcyjna z siedzibą w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 636 § § 1

Kodeks cywilny

Wymaga ścisłej wykładni. Warunkiem skorzystania przez zamawiającego z wykonania zastępczego jest wezwanie wykonującego dzieło do zmiany sposobu wykonania i wyznaczenie mu w tym celu odpowiedniego terminu, przy czym wezwanie to powinno wskazywać, jakie działania wykonawcy zamawiający uznaje za wadliwe lub sprzeczne z umową oraz jakiej zmiany (jakich działań lub zaniechań) oczekuje. Możliwe jest też domaganie się ponownego prawidłowego wykonania oznaczonych elementów dzieła.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. (nie są nowe, nierozwiązane, brak rozbieżności w orzecznictwie). Zagadnienia prawne są nadmiernie osadzone w stanie faktycznym sprawy, co wskazuje na próbę kwestionowania oceny prawnej stanu faktycznego, a nie wykładni prawa. Nie zachodzą inne przyczyny uzasadniające przyjęcie skargi, w szczególności nieważność postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja powoda dotycząca istnienia istotnych zagadnień prawnych, które powinny być przedmiotem rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

stotnym zagadniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy... skarżący nie dąży do uzyskania odpowiedzi dotyczącej wykładni prawa, ale przesądzenia tego, czy dokonana przez sądy ocena prawna stanu faktycznego jest trafna.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności dotyczących istoty zagadnienia prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie procedury kasacyjnej i kryteriów przyjęcia skargi do rozpoznania, nie rozstrzyga meritum sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, ponieważ pokazuje, jak Sąd Najwyższy ocenia wymogi formalne i merytoryczne skargi kasacyjnej, zwłaszcza w kontekście istotnych zagadnień prawnych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe wymogi formalne i merytoryczne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CSK 143/21
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski
w sprawie z powództwa M.Z.
‎
przeciwko P. spółce akcyjnej
z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt I ACa (…)
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od M.Z. na rzecz P. spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z   8 października 2020 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występujące w sprawie istotne zagadnie prawne:
1) Czy w wypadku skorzystania przez zamawiającego w czasie trwania stosunku umownego z uprawnień wynikających z przepisu art. 636 § 1 k.c. w związku z wadliwym wykonaniem dzieła przez przyjmującego zamówienie, obowiązki zamawiającego dotyczące uprzedniego wezwania przyjmującego zamówienie do usunięcia wad i wyznaczenia mu dodatkowego terminu pod rygorem odstąpienia od umowy albo powierzenia jej wykonania wykonawcy zastępczemu na koszt i ryzyko przyjmującego zamówienie mają charakter bezwzględnie obowiązujący i muszą zostać bezwzględnie spełnione dla powstania roszczenia zamawiającego o zwrot kosztów wykonawstwa zastępczego czy też uprawnienia do złożenia prawno-kształtującego oświadczenia o odstąpieniu od umowy (
ius cogens
), czy też wymogi te mogą być wolą stron umowy zmienione (
ius dispositivi
) poprzez zgodne odstąpienie przez strony od konieczności wzywania  przyjmującego zamówienie przez zamawiającego do usunięcia wad i wyznaczenia mu dodatkowego terminu na ich usunięcie z uwagi na uznanie przez przyjmującego zamówienie jego odpowiedzialności za wady w wykonanym przez niego dziele  oraz  uznanie przez przyjmującego zamówienie odpowiedzialności za poniesione przez zamawiającego koszty wykonawstwa zastępczego/względnie zasadność złożonego  oświadczenia o odstąpieniu i wynikające z tego po stronie zamawiającego roszczenia?
2) Czy w wypadku, gdy osoba trzecia, odpowiadająca za działania przyjmującego zamówienie w warunkach odpowiedzialności ubezpieczeniowej, niebędąca stroną zawartej między zamawiającym a przyjmującym zamówienie umowy, z której wynikło zdarzenie objęte ochroną ubezpieczeniową, jest związana dokonanymi przez strony umowy modyfikacjami odpowiedzialności przyjmującego zamówienie wynikającymi z art. 636 k.c. i zobowiązana jest w związku z tym spełnić świadczenie gwarancyjne na rzecz zamawiającego, za które to zdarzenie odpowiedzialność ponosi przyjmujący zamówienie?
W odpowiedzi na skargę pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I
stotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c. jest  zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu na okolicznościach mieszczących  się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym wymaganiom. Po pierwsze, przedstawione przez autora skargi kasacyjnej zagadnienia nie mogą być uznane za nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, skoro skarżący przytacza w uzasadnieniu skargi orzeczenia sądów powszechnych i Sądu Najwyższego dotyczące tej problematyki. Autor skargi  nie wskazuje przy tym na rozbieżności w orzecznictwie. Po drugie, w powoływanym w skardze wyroku z 16 czerwca 2016 r., V CSK 535/15, Sąd Najwyższy stwierdził już, że art. 636 § 1 k.c. musi być wykładany ściśle. Ponadto, Sąd Najwyższy wskazał, że warunkiem skorzystania przez zamawiającego z wykonania zastępczego jest również wezwanie wykonującego dzieło do zmiany sposobu wykonania i wyznaczenie mu w tym celu odpowiedniego terminu, przy czym wezwanie to powinno wskazywać, jakie działania wykonawcy zamawiający uznaje za wadliwe lub sprzeczne z umową oraz jakiej zmiany (jakich  działań lub zaniechań) oczekuje. Możliwe jest też domaganie się ponownego prawidłowego wykonania oznaczonych elementów dzieła. Po trzecie, stopień osadzenia sformułowanych zagadnień w stanie faktycznym sprawy wskazuje, że skarżący nie dąży do uzyskania odpowiedzi dotyczącej wykładni prawa, ale przesądzenia tego, czy dokonana przez sądy ocena prawna stanu faktycznego jest trafna. Dotyczy to zwłaszcza pierwszego zagadnienia, skonstruowanego nadzwyczaj szczegółowo i nadmiernie rozbudowanego. Nie taka jest jednak funkcja skargi kasacyjnej.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.). Chybione jest w tym zakresie stanowisko skarżącego dotyczące zaniechania zawiadomienia przez Sąd Apelacyjny stron o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne. Przeczy temu treść skierowanych do stron pism z 28 maja 2020 r. (k.144, 145) i dowodów ich doręczenia (k. 146v, 147v), w tym skarżącemu 12 czerwca 2020 r.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
oraz zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI