II Co 73/17

Sygn. akt II Co 73/17 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski Sędziowie: SO Ireneusz Płowaś SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. z udziałem dłużnika R. C. o egzekucję świadczenia pieniężnego w przedmiocie wniosku dłużnika o wyłączenie od rozpoznania sprawy o egzekucję świadczenia pieniężnego, nadzorowanej przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy ujętej pod sygn. XII Co 5755/16 wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Sądu Rejonowego w Bydgoszczy postanawia: 1/ wniosek w części dotyczącej wyłączenia referendarza sądowego B. F. przekazać do rozpoznania według właściwości Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy; 2/ odrzucić wniosek w pozostałej części. SSO Janusz Kasnowski SSO Ireneusz Płowaś SSO Aurelia Pietrzak II Co 73/17 UZASADNIENIE W sprawie o egzekucję świadczenia pieniężnego z wniosku (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. dłużnik R. C. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy egzekucyjnej XII Co 5755/16 wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, których wymienił z imienia i nazwiska. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przyczyną wyłączenia w stosunku do każdego z sędziów i referendarzy jest utrzymywanie kontaktów towarzyskich z wierzycielem i brak rękojmi niezawisłego rozpoznania sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie wniosek o wyłącznie wszystkich sędziów i referendarzy sądowych Sądu Rejonowego w Bydgoszczy został przedłożony Sądowi Okręgowemu - w trybie art. 52 § 1 k.p.c. - z uwagi na brak dostatecznej liczby sędziów uprawnionych do jego rozpoznania w tym Sądzie Rejonowym. Zasadą jest, że o wyłączeniu sędziego orzeka sąd, w którym sprawa się toczy i dopiero wówczas, gdy ten Sąd nie mógłby wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, takie postanowienie może wydać Sąd nad nim przełożony ( art.52 § 1 k.p.c. ). W tym przypadku taka konieczność nie zachodzi. Potrzeba zapewnienia bezstronności i obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy wymusiła na ustawodawcy przyjęcie, że w niektórych sytuacjach sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznania konkretnej sprawy cywilnej. Zatem w art.48 § 1 i 3 k.p.c. ustawodawca przewidział przypadki, gdy sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania z mocy ustawy. Natomiast w art. 49 k.p.c. dopuścił możliwość wyłączenia sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony: jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Tak samo (dosłownie) uregulował podstawy wyłączenia sędziego na wniosek zainteresowanego w przepisach kodeksu postępowania karnego , a dokładniej w art.41 § 1 k.p.k. Zatem przyjąć należy, że wykładnia obu tych przepisów, na którą nie ma wpływu rodzaj postępowania, musi być taka sama. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania danej sprawy z przyczyn wskazanych w art.49 k.p.c. może dotyczyć jedynie tego sędziego, który został wyznaczony do jej rozpoznania i nie może dotyczyć innego sędziego (czy też innych sędziów), którego (których) nie wyznaczono jeszcze do rozpoznania tej sprawy. Sąd odwoławczy podziela zatem ugruntowane zapatrywanie Sądu Najwyższego wyrażone na tle stosowania art.41 § 1 k.p.k. , a z racji tożsamej regulacji przyjętej w art.49 k.p.c. , zachowującej aktualność w postępowaniu cywilnym, że: wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do udziału w tej konkretnej sprawie, a nawet wszystkich pozostałych sędziów sądu właściwego, aktualizuje się i podlega rozpoznaniu przez sąd przełożony, tylko wtedy, gdy wyznaczony sędzia został następnie wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego tym wnioskiem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10.10.2014r. w sprawie SNO 51/14; z dnia 14.10.2016 r. w sprawie akt II KO 99/16 oraz z dnia 12.12.2014r. w sprawie KSP 13/14, a nadto postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 14.06.2015r. w sprawie II AKo 44/16 i Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 18.09.2014r. w sprawie II AKz 295/14). Zatem wskazanie we wniosku wszystkich sędziów danego sądu nie zmienia tej zasady i nie powoduje wyłączenia innych sędziów od jego rozpoznania. Trudno bowiem racjonalnie uzasadnić celowość rozpoznawania wniosków o wyłączenie sędziów, którym nie przydzielono sprawy do rozpoznania, i którym być może nigdy sprawa nie zostanie przydzielona, bowiem sędzia wyznaczony nie zostanie wyłączony od jej rozpoznania z uwagi na niezasadność wniosku strony zainteresowanej. Dziś za taką wykładnią art.49 k.p.c. przemawia także uregulowanie wprowadzone w § 43 ust.l rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 23.12.2015r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. Z 2015r. poz.2316 ze zm.), że sprawy w wydziałach są przydzielane według kolejności ich wpływu do Sądu, a więc niejako automatycznie (losowo), zgodnie z podziałem czynności w wydziale. W tym przypadku sprawa egzekucyjna tocząca się z udziałem dłużnika R. C. przydzielona została do rozpoznania referendarzowi sądowemu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy B. F. , a zatem wniosek dłużnika o wyłączenie sędziów i referendarzy Sądu Rejonowego w Bydgoszczy od rozpoznania tej sprawy może być rozpoznawany aktualnie tylko co do wyłączenia tego referendarza (poprzez art. 54 k.p.c. ), któremu przydzielona została sprawa do rozpoznania. Dopiero wówczas, gdy referendarz zostałby wyłączony od jej rozpoznania i sprawa przydzielona zostałaby innemu referendarzowi, zachodziłaby konieczność rozpoznania wniosku zainteresowanego w zakresie wyłączenia tego nowego referendarza (sędziego). Tym samym sędziowie i referendarze wymienieni we wniosku dłużnika o wyłączenie, którzy nie zostali wyznaczeni do rozpoznania tej sprawy, mogą rozpoznać wniosek o wyłączenie referendarza B. F. , gdyż wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie ich bezpośrednio nie dotyczy (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21.06.2012 r. w sprawie III KO 34/12 i z dnia 14.12.2016 r. w sprawie III KO 99/16). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy wniosek dłużnika w części dotyczącej wyłączenia od rozpoznania sprawy referendarza B. F. przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy, jako właściwemu (zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 52 § 1 k.p.c. ). W pozostałym zakresie odrzucił wniosek dłużnika, jako niedopuszczalny, z przyczyn wyżej już wskazanych. SSO Janusz Kasnowski SSO Ireneusz Płowaś SSO Aurelia Pietrzak