II CO 64/12

Sąd Najwyższy2013-01-24
SNCywilnepostępowanie cywilnenajwyższy
koszty procesuuchylenie postanowieniaTrybunał Konstytucyjnyustawa o spółdzielniach mieszkaniowychSąd NajwyższySąd Apelacyjnydopuszczalność wnioskuprzekazanie do rozpoznania

Sąd Najwyższy uznał za dopuszczalny wniosek o uchylenie postanowień dotyczących kosztów procesu wydanych przez Sąd Apelacyjny i Sąd Najwyższy, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." złożyła wniosek o uchylenie postanowień Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego dotyczących kosztów procesu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis o obciążaniu spółdzielni kosztami niezależnie od wyniku postępowania za niezgodny z Konstytucją. Sąd Najwyższy, uznając pismo za wniosek o uchylenie postanowienia niekończącego postępowania, uznał je za dopuszczalne i przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." złożyła pismo nazwane "skargą o wznowienie postępowania", wnosząc o uchylenie postanowień Sądu Apelacyjnego (pkt 2 i 3 wyroku z 17 lutego 2011 r., sygn. akt I ACa 53/11 i I ACz 83/11) oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II CZ 87/11), które dotyczyły kosztów procesu. Jako podstawę wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lipca 2012 r. (P 8/12), który uznał za niezgodny z Konstytucją przepis art. 491 zd. drugie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, obciążający spółdzielnię kosztami procesu niezależnie od wyniku. Sąd Najwyższy, analizując treść pisma, uznał je za wniosek o uchylenie postanowienia w rozumieniu art. 4161 k.p.c. Stosując odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania, Sąd Najwyższy uznał, że do rozpoznania wniosku właściwy jest Sąd Najwyższy, ponieważ objęte nim zostały postanowienia obu instancji. Jednocześnie, na podstawie art. 412 § 4 k.p.c., Sąd Najwyższy uznał wniosek za dopuszczalny i przekazał jego rozpoznanie Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zaznaczył, że choć art. 4161 k.p.c. mówi o uchyleniu postanowień niekończących postępowania, to przepisy art. 359 § 2 i art. 403 § 4 k.p.c. dopuszczają również możliwość zmiany takich postanowień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Wniosek o uchylenie postanowień dotyczących kosztów procesu, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jest dopuszczalny, a do jego rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy, który następnie przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pismo strony, mimo nazwy "skarga o wznowienie postępowania", w istocie jest wnioskiem o uchylenie postanowienia niekończącego postępowania (art. 4161 k.p.c.). Zgodnie z przepisami k.p.c. dotyczącymi wznowienia postępowania, do rozpoznania wniosku objętego postanowieniami Sądu Apelacyjnego i Sądu Najwyższego właściwy jest Sąd Najwyższy, który może uznać wniosek za dopuszczalny i przekazać go do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielnia Mieszkaniowa "O."spółdzielniawnioskodawca
G. W.osoba_fizycznapowód
K. W.osoba_fizycznapowód

Przepisy (7)

Główne

u.s.m. art. 491 § zd. drugie

Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r. oraz od 30 grudnia 2009 r., obciążający pozwaną spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

k.p.c. art. 416 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, stosując odpowiednio przepisy o wznowieniu postępowania, należało uznać, że do rozpoznania tego wniosku właściwy jest Sąd Najwyższy, bowiem wnioskiem objęte zostały postanowienia Sądu Apelacyjnego oraz Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 412 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Stosując również odpowiednio art. 412 § 4 k.p.c. należało wniosek uznać za dopuszczalny, a jego rozpoznanie przekazać Sądowi Apelacyjnemu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 491 § zd. drugie

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia 2009 r. oraz od 30 grudnia 2009 r., obciążający pozwaną spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

k.p.c. art. 405 § zd. 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Wniosek objęty postanowieniami Sądu Apelacyjnego oraz Sądu Najwyższego.

k.p.c. art. 359 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesądza o możliwości zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie.

k.p.c. art. 403 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesądza o możliwości zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 8/12 stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu obciążającego spółdzielnie kosztami procesu niezależnie od wyniku. Treść pisma strony pozwanej jako wniosek o uchylenie postanowienia w rozumieniu k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść nie zaś nazwa. wnioskiem objęte zostały postanowienia Sądu Apelacyjnego oraz Sądu Najwyższego

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kosztów procesu w sprawach spółdzielczych, które zostało rozstrzygnięte w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego, co ma istotne znaczenie praktyczne dla wielu spółdzielni i ich członków.

Wyrok TK zmienia zasady kosztów procesu w sprawach spółdzielczych – Sąd Najwyższy przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CO 64/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 stycznia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Henryk Pietrzkowski 
 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 24 stycznia 2013r., 
sprawy z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. 
o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego  
zawartego w pkt. 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 17 lutego 2011r.  
oraz postanowienia Sądu Najwyższego  
z dnia 9 listopada 2011r. (sygn. akt II CZ 87/11) wydanego  
w sprawie z powództwa G. W. i K. W. 
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P. 
o nakazanie złożenia oświadczenia woli, 
 
 
uznaje za dopuszczalny wniosek o uchylenie postanowienia 
Sądu Apelacyjnego, zawarty w pkt 2 i 3 wyroku tego Sądu z dnia 
17 lutego 2011 r., sygn. akt I ACa 53/11 i I ACz 83/11 oraz 
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r., 
sygn. akt II CZ 87/11 i przekazuje rozpoznanie tego wniosku 
Sądowi Apelacyjnemu. 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
W piśmie z dnia 26 października 2012 r. (data prezentaty sądowej) 
nazwanym „skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem 
Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. sygnatura akt sprawy II CZ 87/11” 
pozwana Spółdzielnia wnosiła o wznowienie postępowania zakończonego 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt II CZ 
87/11) i zmianę rozstrzygnięć o kosztach procesu zawartych w powołanym 
postanowieniu Sądu Najwyższego oraz postanowieniu stanowiącym pkt 2 i 3 
wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. (sygn. akt I ACa 53/11 i I Acz 
83/11). 
Pozwana Spółdzielnia zgłoszone żądanie uzasadniła stwierdzeniem, 
że powołane postanowienia Sądu Najwyższego i Sądu Apelacyjnego wydane 
zostały na podstawie art. 491 zd. drugie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. 
o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 
ze zm.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lipca 2012 r., P 8/12 (OTK-A 
2012, nr 7, poz. 85) uznał, że przepis ten - w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 
2007 r. do 29 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 
14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz 
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 235, 
poz. 1617 oraz z 2009 r. Nr 117, poz. 988 i Nr 223, poz. 1779), oraz - w brzmieniu 
obowiązującym od 30 grudnia 2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 
18 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz 
o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 223, poz. 1779), obciążając pozwaną 
spółdzielnię mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, 
jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji 
Rzeczypospolitej Polskiej.  
Zdaniem strony pozwanej w świetle powołanego wyroku Trybunału 
Konstytucyjnego, skarga o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 O charakterze pisma procesowego decyduje jego treść nie zaś nazwa. 
Pismo strony pozwanej nazwane skargą o wznowienie postępowania w istocie jest 

 
3 
– zważywszy na jego treść – wnioskiem, o którym mowa w art. 4161 k.p.c. 
Zgodnie  ze zdaniem drugim tego przepisu, stosując odpowiednio przepisy 
o wznowieniu postępowania, należało uznać, że do rozpoznania tego wniosku 
właściwy jest Sąd Najwyższy, bowiem wnioskiem objęte zostały postanowienia 
Sądu Apelacyjnego oraz Sądu Najwyższego (art. 405 zd. 1 in fine k.p.c.). 
Stosując również odpowiednio art. 412 § 4 k.p.c. należało wniosek uznać 
za dopuszczalny, a jego rozpoznanie przekazać Sądowi Apelacyjnemu.  
Dodać należy, że wprawdzie w art. 4161 k.p.c. mowa jest tylko o możliwości 
uchylenia prawomocnych postanowień niekończących postępowania w sprawie, 
jednak treść art. 359 § 2 i art. 403 § 4 k.p.c. przesądza jednak, że w grę wchodzi 
również możliwość zmiany takich postanowień.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI