II CO 6/08

Sąd Najwyższy2008-08-27
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniapełnomocnictwodoręczeniasąd zagranicznyspadekdziedziczenieochrona prawSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając pełnomocnictwo udzielone wujowi za wystarczające do reprezentowania strony w sprawie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego.

Uczestniczka postępowania A. J. złożyła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że została pozbawiona możliwości obrony praw, ponieważ pisma procesowe doręczano jej wujowi, który nie posiadał pełnomocnictwa do doręczeń. Sąd Najwyższy uznał, że udzielone pełnomocnictwo miało charakter ogólny i obejmowało reprezentację w sprawach spadkowych oraz związanych z dziedziczeniem, w tym w postępowaniu o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, co uzasadniało doręczanie pism pełnomocnikowi.

Skarga o wznowienie postępowania została złożona przez A. J., uczestniczkę postępowania o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego. Skarżąca podnosiła, że pozbawiono ją możliwości obrony praw, ponieważ pisma procesowe doręczano jej wujowi, W. B., który posiadał pełnomocnictwo jedynie do załatwiania spraw spadkowych i reprezentowania interesów spadkobierców, a nie do doręczeń. Sąd Najwyższy analizując treść pełnomocnictwa z 1992 r. uznał, że miało ono charakter ogólny, obejmując szerokie kompetencje do działania w sprawach spadkowych i związanych z dziedziczeniem, w tym kontrolę przedsięwzięć zmarłego. W związku z tym, sądy miały prawo ograniczyć się do powiadamiania pełnomocnika o toczących się postępowaniach. Sąd uznał, że postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, choć nie jest stricte sprawą spadkową w rozumieniu art. 1108 § 1 k.p.c., pozostaje w związku z dziedziczeniem po zmarłym B. R., co mieści się w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. W konsekwencji, skarga o wznowienie postępowania została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pełnomocnictwo o szerokim zakresie, obejmujące sprawy spadkowe i związane z dziedziczeniem, może być uznane za wystarczające do doręczeń w postępowaniu o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, jeśli pozostaje ono w związku ze spadkiem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnictwo udzielone W. B. miało charakter ogólny i obejmowało szerokie kompetencje, w tym reprezentację w sprawach spadkowych i związanych z dziedziczeniem. Postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, pozostając w związku ze spadkiem po B. R., mieściło się w zakresie tego pełnomocnictwa, co uzasadniało doręczanie pism pełnomocnikowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

A. J. (skarżąca)

Strony

NazwaTypRola
A. J.osoba_fizycznaskarżąca
D. R.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. J.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
J. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. J. obecnie R. P.osoba_fizycznauczestnik postępowania
A. R. obecnie G.osoba_fizycznauczestnik postępowania
S. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
M. R.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
W. B.osoba_fizycznapełnomocnik

Przepisy (1)

Pomocnicze

k.p.c. art. 1108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, choć w konkretnych okolicznościach nie stanowi sprawy spadkowej w rozumieniu tego przepisu, pozostaje w związku z faktem śmierci i dziedziczeniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo udzielone W. B. miało charakter ogólny i obejmowało sprawy spadkowe oraz związane z dziedziczeniem. Postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego pozostawało w związku ze spadkiem po B. R. Sądy miały prawo ograniczyć się do powiadamiania pełnomocnika o toczących się postępowaniach.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo udzielone W. B. nie miało charakteru pełnomocnictwa do doręczeń. Doręczanie pism pełnomocnikowi pozbawiło skarżącą możliwości obrony jej praw.

Godne uwagi sformułowania

Określenie „sprawa spadkowa" użyte w treści umocowania, biorąc pod uwagę dalszy ciąg zdania, nie może być ograniczone jedynie do toczących się przed sądami powszechnymi spraw dotyczących stwierdzenia nabycia spadku ewentualnie działu spadku. Wskazana treść jednoznacznie wskazuje na szerokie kompetencje pełnomocnika. Można więc uznać, że mamy do czynienia z pełnomocnictwem ogólnym. W takiej sytuacji Sądy orzekające miały prawo ograniczyć się do powiadamiania jedynie pełnomocnika o toczących się postępowaniach, gdyż pozostawało to w granicach umocowania tego ostatniego. Jest więc „sprawą spadkową" w rozumieniu pełnomocnictwa udzielonego W. B.

Skład orzekający

Zbigniew Strus

przewodniczący

Gerard Bieniek

członek

Elżbieta Skowrońska-Bocian

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pełnomocnictwa ogólnego w kontekście postępowań związanych ze spadkiem i orzeczeniami sądów zagranicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie pełnomocnictwo miało szeroki zakres i postępowanie było powiązane ze spadkiem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z doręczeniami i zakresem pełnomocnictwa, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy ogólne pełnomocnictwo do spraw spadkowych wystarczy do reprezentacji w każdej sprawie związanej z dziedziczeniem?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CO 6/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 27 sierpnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący) 
SSN Gerard Bieniek 
SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (sprawozdawca) 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 sierpnia 2008 r., 
skargi A. J. 
o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 
26 lutego 2003 r., sygn. akt II CK (…) wydanym w sprawie z wniosku D. R. 
przy uczestnictwie A. J., J. R., M. J. obecnie R. P., A. R. obecnie G., S. R., M. R. i M. R. 
o uznanie wyroku sądu zagranicznego, 
 
oddala skargę. 
 
Uzasadnienie 
 
Uczestniczka postępowania o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego A. J. 
złożyła 
skargę 
o 
wznowienie 
postępowania 
zakończonego 
prawomocnym 
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r., II CK 13/03, którym 
oddalono kasację D. R., wnioskodawczyni w tym samym postępowaniu, wniesionej od 
postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 kwietnia 1999 r. Tym ostatnim 
postanowieniem oddalona została apelacja wnioskodawczyni oraz uczestniczki 
postępowania M. R. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 16 lutego 1998 
r. oddalającego wniosek o uznanie pkt 12 orzeczenia Sądu Hrabstwa K. 
Jako podstawę skargi skarżąca wskazała pozbawienie jej możliwości udziału w 
postępowaniu o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego i tym samym możności obrony 
swoich praw prowadzące do nieważności postępowania. Wskazała, że pełnomocnictwo, 

 
2 
uznane przez Sąd Okręgowy, a następnie Apelacyjny oraz Sąd Najwyższy za 
pełnomocnictwo do doręczeń, w istocie takiego charakteru nie miało. Z jego treści 
wynika bowiem, że W. B., wuj skarżącej, został umocowany do załatwiania spraw 
spadkowych po zmarłych H. R. oraz B. R. i reprezentowania interesów spadkobierców 
wymienionych 
wyżej 
osób 
w 
zakresie 
kontroli 
wszystkich 
przedsięwzięć 
i przedsiębiorstw zmarłego. Doręczając zatem pisma procesowe W. B. Sądy pozbawiły 
skarżącą możliwości ochrony jej praw i doprowadziły do tego, że nie była świadoma, iż 
toczy się postępowanie o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego. O fakcie tym, jak 
również o wyniku postępowania dowiedziała się z list siostry w styczniu 2008 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Rozstrzygnięcie dotyczące zasadności skargi o wznowienie postępowania 
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2003 r., II CK (…) 
wymaga oceny pełnomocnictwa udzielonego m.in. przez A. J. W. B. w 1992 r. Z treści 
tego pełnomocnictwa wynika, że mocodawcy, z uwagi na zamieszkanie poza Polską, 
udzielili swojemu wujowi kompetencji do prowadzenia bieżących spraw związanych z 
toczącymi się przed polskimi sądami postępowaniami związanymi z dziedziczeniem po 
B. R. i H. R. Określenie „sprawa spadkowa" użyte w treści umocowania, biorąc pod 
uwagę dalszy ciąg zdania, nie może być ograniczone jedynie do toczących się przed 
sądami powszechnymi spraw dotyczących stwierdzenia nabycia spadku ewentualnie 
działu spadku. Wskazuje na to zakres umocowania: „...do działania, składania wszelkich 
oświadczeń i wniosków przed urzędami, sądami, osobami prawnymi i fizycznymi". 
Wskazana treść jednoznacznie wskazuje na szerokie kompetencje pełnomocnika. 
Trzeba dodać, że pełnomocnictwo obejmuje także „reprezentowanie interesów 
wszystkich spadkobierców B. R. w zakresie kontroli wszystkich przedsięwzięć i 
przedsiębiorstw zmarłego i składania informacji w tym zakresie” jednemu ze 
spadkobierców. Można więc uznać, że mamy do czynienia z pełnomocnictwem 
ogólnym. 
W takiej sytuacji Sądy orzekające miały prawo ograniczyć się do powiadamiania 
jedynie pełnomocnika o toczących się postępowaniach, gdyż pozostawało to w 
granicach umocowania tego ostatniego. Stąd chybione są rozważania skarżącej 
odnoszące się do obowiązku powiadomienia zainteresowanego o wszczęciu 
postępowania, jak również stwierdzenia dotyczące niemożliwości uznania skuteczności 
udzielonego pełnomocnictwa (gdyby założyć, że jest to jednak pełnomocnictwo dla 
doręczeń) w sytuacji, gdy postępowanie o uznane orzeczenia sądu zagranicznego, 

 
3 
jakkolwiek w konkretnych okolicznościach nie stanowi sprawy spadkowej w rozumieniu 
art. 1108 § 1 k.p.c., pozostaje w związku z faktem śmierci B. R. i dziedziczeniem po nim. 
Jest więc „sprawą spadkową" w rozumieniu pełnomocnictwa udzielonego W. B. 
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.