II CO 5870/13

POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2014 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Kulczewska-Garcia (spr.) Sędziowie: SSO Ryszard Małecki SSO Anna Czarnecka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela A. O. przy uczestnictwie A. M. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 21 października 2013 r. w sprawie o sygn. akt II Co 5870/13 postanawia oddalić zażalenie. SSO R. Małecki SSO A. Kulczewska - Garcia SSO A. Czarnecka UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 października 2013 r., sygn. akt II Co 5870/13 Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu oddalił wniosek wierzyciela o nadanie wyrokowi tego Sądu z 24 maja 2013 r., sygn. akt VII Nc (...) klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika D. M. – A. M. . Sąd pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu tego orzeczenia, że mimo wezwania wierzyciel nie wykazał dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstałą z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika; wierzyciel nie sprostał więc wymaganiom z art. 787 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie złożył wierzyciel, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę przez uwzględnienie wniosku. Skarżący podniósł, że małżonka dłużnika odmówiła sporządzenia dokumentu wyrażającego zgodę na zaciągniecie przez dłużnika zobowiązania oraz zlekceważyła wierzyciela. Zdaniem żalącego, A. M. musiała mieć wiedzę, że jej mąż zaciągał u niego pożyczki. Wierzyciel zwrócił też uwagę, że zarówno dłużnik, jak i jego małżonka od 10 lat nie pracują, więc uczestniczka z pewnością pytała męża o źródło pochodzenia środków przekazywanych przez męża na utrzymanie. Skarżący podniósł, że jest pokrzywdzony, musiał ponieść kolejne koszty sądowe a jego dłużnicy nadal nie zwrócili mu pieniędzy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. Wierzyciel przyznał w nim, że nie przedstawił dokumentu urzędowego lub prywatnego, który potwierdzałby, że wierzytelność stwierdzona tytułem egzekucyjnym – wyrokiem z 24 maja 2013 r., sygn. akt VII Nc (...) powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonki dłużnika D. M. – A. M. . Podał wprost, że małżonka dłużnika odmawia sporządzenia i przekazania mu takiego dokumentu. Przesądza to o braku podstaw do uwzględnienia wniosku, skoro art. 787 k.p.c. dla nadania tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim klauzuli wykonalności także przeciwko jej małżonkowi (z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku wspólnego) wyraźnie wymaga wykazania przez wierzyciela dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Przepis ten koresponduje z art. 41 § 1 k.r.o. , zgodnie z którym wierzyciel może żądać zaspokojenia – obok majątku osobistego dłużnika – także z majątku wspólnego dłużnika i jego małżonka tylko wówczas, gdy małżonek zaciągnął zobowiązanie za zgodą drugiego małżonka. Jeżeli więc zgoda taka nie została wyrażona, bądź wprawdzie została, ale wierzyciel nie może jej wykazać w formie wymaganej przez art. 787 k.p.c. , tj. dokumentem urzędowym lub prywatnym, wówczas nie ma podstaw do nadania tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. W niniejszej sprawie wierzyciel nie przedstawił żadnego dokumentu, który potwierdzałby wyrażenie przez A. M. zgody na zaciągnięcie zobowiązania przez D. M. ograniczając się jedynie do sformułowania domniemania, że zgoda taka była wyrażona. Było to jednak niewystarczające, ponieważ art. 787 k.p.c. wyraźnie wskazuje, za pomocą jakich środków dowodowych może nastąpić wykazanie faktu wyrażenia zgody małżonka dłużnika; nie wymienia jako sposobu ustalenia tego faktu domniemania faktycznego. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 18 marca 2011 r., III CZP 117/10, OSNC 2011/11/120 orzekajac, że w sprawie o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika ( art. 787 k.p.c. ) nie jest dopuszczalne stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała za zgodą małżonka dłużnika. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. SSO R. MałeckiSSO A. Kulczewska -GarciaSSO A. Czarnecka