II CO 51/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy alimentacyjnej innemu sądowi, uznając, że wytoczenie przez matkę powoda postępowań o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu.
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o podwyższenie alimentów innemu sądowi, wskazując na toczące się postępowania o ochronę dóbr osobistych pomiędzy matką małoletniego powoda a sędziami tego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, argumentując, że samo wytoczenie takich powództw nie jest wystarczającą podstawą do wyłączenia sądu i mogłoby prowadzić do nadużywania przepisów o właściwości. Podkreślono, że zaangażowanie Rzecznika Praw Dziecka i Prokuratora może zapewnić postrzeganie sądu jako bezstronnego.
Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o podwyższenie alimentów, toczącej się z powództwa małoletniego B. B. przeciwko A. B., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosku był art. 44¹ k.p.c., a powodem obawa o dobro wymiaru sprawiedliwości, wynikająca z faktu, że matka powoda, będąca jego przedstawicielem ustawowym, toczyła postępowania o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom Sądu Rejonowego w S., którzy orzekali lub mieli orzekać w sprawach z udziałem jej syna. Sąd Najwyższy, po rozważeniu argumentów, odmówił przekazania sprawy. W uzasadnieniu wskazano, że przepis art. 44¹ k.p.c. jest wyjątkiem od zasady właściwości i musi być wykładany ściśle. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo wytoczenie przez stronę postępowań o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom, którzy podejmowali czynności procesowe w sprawach z jej udziałem, nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu od rozpoznania kolejnej sprawy. Uznanie takiego argumentu za wystarczający mogłoby prowadzić do zbyt łatwego omijania przepisów o właściwości. Ponadto, nie ma gwarancji, że sędziowie innego sądu nie zostaną objęci podobnymi wnioskami. Sąd Najwyższy zauważył, że zaangażowanie Rzecznika Praw Dziecka oraz Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. w postępowanie może przyczynić się do społecznego postrzegania sądu jako bezstronnego, co wyklucza potrzebę zastosowania art. 44¹ k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, samo wytoczenie takich powództw nie jest wystarczającą podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż mogłoby prowadzić do nadużywania przepisów o właściwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 44¹ k.p.c. wymaga ścisłej wykładni. Wytoczenie powództw o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom nie jest samo w sobie argumentem przemawiającym za wyłączeniem sądu od rozpoznania kolejnej sprawy z udziałem tej strony. Zaangażowanie organów takich jak Rzecznik Praw Dziecka i Prokurator może zapewnić społeczne postrzeganie sądu jako bezstronnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | powód |
| A. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (1)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady właściwości i musi być wykładany ściśle i wąsko. Przesłanką jego zastosowania jest dobro wymiaru sprawiedliwości, którego elementem jest działanie w sposób sprzyjający społecznemu postrzeganiu sądu jako organu bezstronnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wytoczenie powództw o ochronę dóbr osobistych przeciwko sędziom nie jest samo w sobie wystarczającą podstawą do wyłączenia sądu. Uznanie samego tylko wytoczenia powództw przeciwko sędziom za argument dostatecznie przemawiający za wyłączeniem sądu prowadziłoby do zbyt łatwego omijania przepisów o właściwości. Zaangażowanie Rzecznika Praw Dziecka i Prokuratora może zapewnić społeczne postrzeganie sądu jako bezstronnego.
Odrzucone argumenty
Toczące się postępowania o ochronę dóbr osobistych pomiędzy matką powoda a sędziami Sądu Rejonowego w S. naruszają dobro wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
Przepis ten musi być zatem wykładany ściśle i wąsko. Wytoczenie przez stronę przeciwko sędziom, którzy wykonywali czynności procesowe w sprawie prowadzonej z jej udziałem powództw o ochronę dóbr osobistych, podlegających rozpoznaniu przez inny Sąd, niż ten, w którym toczy się kolejna sprawa z udziałem strony, samo w sobie nie jest argumentem dostatecznie przemawiającym za wyłączeniem wszystkich sędziów w sądzie właściwym do rozpoznania takiej sprawy i za przekazaniem sprawy innemu sądowi równoważnemu z powołaniem się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uznanie samego tylko wytoczenia powództw przeciwko sędziom w związku z czynnościami, jakie podejmowali w sprawach z udziałem strony za argument dostatecznie przemawiający za wyłączeniem sądu od rozpoznania kolejnej sprawy z udziałem tej strony, prowadziłoby do zbyt łatwego omijania przepisów o właściwości.
Skład orzekający
Marta Romańska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacji, gdy strona wytoczyła powództwa przeciwko sędziom orzekającym w tej samej lub powiązanej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby wyłączenia sądu poprzez wytoczenie powództw cywilnych przeciwko sędziom.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do prób wyłączenia sędziów i jak ważne jest, aby nie ułatwiać nadużywania przepisów proceduralnych. Pokazuje też konflikt między stroną a sądem.
“Czy można wyłączyć sąd, wytaczając powództwo przeciwko sędziemu? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II CO 51/20 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa małoletniego B. B. przeciwko A. B. o podwyższenie alimentów, sygn. akt VIII RC (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 marca 2020 r., na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 44 1 k.p.c.), odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lutego 2020 r. Sąd Rejonowy w S. wystąpił na podstawie art. 44 1 k.p.c. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa małoletniego B. B. przeciwko A. B. o podwyższenie alimentów do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że pomiędzy powodem w niniejszej sprawie a sędzią tego Sądu K. P. toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w S. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Takie postępowania toczą się także przeciwko innym sędziom orzekającym w Wydziale VIII Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego w S. – E. B. i M. K.. W tej sytuacji rozpoznawanie sprawy alimentacyjnej powoda przez sędziów Sądu Rejonowego w S. może stać w sprzeczności z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Strony nie odniosły się do stanowiska Sądu Rejonowego wyrażonego w postanowieniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 44 1 k.p.c., powołany przez Sąd Rejonowy w S. jako podstawa niniejszego wniosku, wprowadza wyjątek od zasady, że sprawę powinien rozpoznać sąd właściwy, a zatem ten, na który wskazują określone w ustawie przesłanki. Przepis ten musi być zatem wykładany ściśle i wąsko. Przesłanką jego zastosowania jest dobro wymiaru sprawiedliwości, którego elementem jest działanie w sposób sprzyjający społecznemu postrzeganiu sądu jako organu bezstronnego, a zatem takiego, na którego decyzje mają wpływ jedynie czynniki merytoryczne. Strony niniejszego postępowania o podwyższenie alimentów oraz matka powoda, działająca w tej sprawie jako jego przedstawiciel ustawowy zaangażowane są nie tylko w postępowanie, w którym zgłoszony został niniejszy wniosek, ale i w inne postępowania przed Sądem Rejonowym w S. pozostające w związku z władzą rodzicielską nad małoletnim powodem. Matka powoda występowała w tych sprawach z wnioskami o wyłączenie sędziów, a z inicjatywy reprezentowanego przez nią powoda wszczęte zostały przed Sądem Okręgowym w S. postępowania o ochronę dóbr osobistych powoda przeciwko niektórym sędziom prowadzącym postępowania z jego udziałem, po podjęciu przez nich rozmaitych rozstrzygnięć. Dotyczy to także sędziego M. K. , która przez pewien czas prowadziła postępowanie w niniejszej sprawie. Obsada Sądu Rejonowego w S. jest jednak liczniejsza i w Sądzie tym może być wyznaczony skład do rozpoznania także środków zaskarżenia wniesionych w sprawie. Sędzia, któremu przypadło rozpoznanie niniejszej sprawy nie zgłaszał okoliczności uzasadniających jego wyłączenie, a i strony z takim wnioskiem nie występowały. Wytoczenie przez stronę przeciwko sędziom, którzy wykonywali czynności procesowe w sprawie prowadzonej z jej udziałem powództw o ochronę dóbr osobistych, podlegających rozpoznaniu przez inny Sąd, niż ten, w którym toczy się kolejna sprawa z udziałem strony, samo w sobie nie jest argumentem dostatecznie przemawiającym za wyłączeniem wszystkich sędziów w sądzie właściwym do rozpoznania takiej sprawy i za przekazaniem sprawy innemu sądowi równoważnemu z powołaniem się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uznanie samego tylko wytoczenia powództw przeciwko sędziom w związku z czynnościami, jakie podejmowali w sprawach z udziałem strony za argument dostatecznie przemawiający za wyłączeniem sądu od rozpoznania kolejnej sprawy z udziałem tej strony, prowadziłoby do zbyt łatwego omijania przepisów o właściwości sądu. Nie ma zresztą żadnej gwarancji, że sędziowie tego innego sądu nie będą objęci wnioskami o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy albo nie zostaną przeciwko nim skierowane pozwy przez stronę, której sprawę prowadzą. Przedstawicielka ustawowa powoda spowodowała zainteresowanie Rzecznika Praw Dziecka przebiegiem postępowań z udziałem powoda, a oświadczeniem z 24 października 2019 r. udział w postępowaniu w niniejszej sprawie zgłosił Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. (k. 1101). Zaangażowanie tych organów państwa w postępowanie może sprawić, że działanie Sądu w sprawie będzie postrzegane społecznie jako bezstronne. Powyższe okoliczności wykluczają potrzebę zastosowania w sprawie art. 44 1 k.p.c. aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI