II CO 478/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy rozpoznał skargę dłużniczki C. S. na postanowienie Referendarza Sądowego z dnia 11 marca 2024 r. o sygn. akt II Co 478/24, którym nadano klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 17 marca 2008 r. na rzecz wierzycieli A. i R. S. przeciwko dłużniczce C. S. w zakresie obowiązku zapłaty kwoty 69 252,05 zł, oddalając wniosek w pozostałym zakresie i zasądzając koszty postępowania. Dłużniczka zarzuciła naruszenie art. 118 kc poprzez uznanie, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, mimo spłaty kapitału w 2013 r., oraz naruszenie art. 777 § 1 pkt 4 kpc w zw. z art. 782(1) § 1 i 2 kpc poprzez błędne wskazanie obowiązku w zawyżonej wysokości i sprzeczność wniosku z zasadami współżycia społecznego. Sąd uznał skargę za niezasadną. Podkreślono, że postępowanie klauzulowe ma ograniczony zakres kognicji, skupiając się na kwestiach proceduralnych i formalnych wymogach tytułu egzekucyjnego. Sąd (referendarz) nie jest uprawniony do badania prawdziwości twierdzeń ani przeprowadzania postępowania dowodowego w celu ustalenia wcześniejszej spłaty zobowiązania czy przedawnienia, co może być przedmiotem odrębnego postępowania o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (art. 840 § 1 pkt 1 kpc). Badanie przedawnienia w postępowaniu klauzulowym ogranicza się do okoliczności wynikających prima facie z aktu notarialnego. Sąd ustalił, że wierzytelność przedawniłaby się dopiero w marcu 2024 r., a wniosek złożono przed tym terminem. Referendarz prawidłowo oddalił wniosek w części dotyczącej nadmiernych odsetek, oceniając je jako niezgodne z zasadami współżycia społecznego i aktualnymi regulacjami. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOgraniczenia postępowania klauzulowego w zakresie badania przedawnienia i spłaty zobowiązań, a także dopuszczalność oceny wniosku pod kątem art. 782(1) kpc.
Dotyczy specyfiki postępowania o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd (referendarz) w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu może badać przedawnienie roszczenia lub wcześniejszą spłatę zobowiązania przez dłużniczkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie klauzulowe ma ograniczony zakres kognicji i nie pozwala na badanie kwestii materialnoprawnych takich jak przedawnienie czy spłata, które mogą być przedmiotem odrębnego postępowania o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 782(1) kpc.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie klauzulowe skupia się na kwestiach formalnych i proceduralnych. Badanie przedawnienia czy spłaty wykracza poza jego zakres, chyba że okoliczności wskazują na obejście prawa lub sprzeczność z prawem prima facie na podstawie treści tytułu.
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu może być oddalony ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub obejście prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 782(1) kpc, sąd może odmówić nadania klauzuli wykonalności, jeśli wniosek zmierza do obejścia przepisów prawa lub jest oczywiste, że jest sprzeczny z prawem, co może obejmować ocenę nadmiernych odsetek.
Uzasadnienie
Nowelizacja kpc rozszerzyła zakres kognicji sądu w postępowaniu klauzulowym, pozwalając na ocenę wniosku pod kątem sprzeczności z prawem lub jego obejścia, co w tym przypadku pozwoliło na oddalenie wniosku w części dotyczącej nadmiernych odsetek.
Czy akt notarialny zawierający oświadczenie o poddaniu się egzekucji musi precyzyjnie określać obowiązek, który ma być spełniony w toku egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest skuteczne tylko wobec ściśle określonego roszczenia, zarówno co do przedmiotu, jak i podstawy prawnej. Precyzyjne zidentyfikowanie rodzaju świadczeń wyznacza zakres egzekucji i umożliwia obronę dłużnikowi.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że precyzja w określeniu obowiązku w akcie notarialnym jest kluczowa dla skuteczności poddania się egzekucji i późniejszej obrony dłużnika. W tym przypadku, mimo pewnych nieścisłości w kwocie, sam akt notarialny zawierał precyzyjne oświadczenie dłużniczki.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| R. S. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| C. S. | osoba_fizyczna | dłużniczka |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Akt notarialny jest tytułem egzekucyjnym, jeżeli dłużnik poddał się w nim egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie określonych, albo też wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, gdy w akcie wskazano termin wykonania obowiązku lub zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie.
k.p.c. art. 782 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten rozszerza zakres kognicji sądu w postępowaniu klauzulowym, pozwalając na ocenę wniosku pod kątem sprzeczności z prawem lub jego obejścia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 788 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
k.c. art. 125
Kodeks cywilny
Zmieniony przez nowelizację z dnia 13 kwietnia 2018r., określający termin przedawnienia.
k.p.c. art. 840 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wytoczenia powództwa przeciwegzekucyjnego.
k.p.c. art. 767 § 3a
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie klauzulowe ma ograniczony zakres kognicji i nie pozwala na badanie przedawnienia czy spłaty zobowiązania. • Referendarz prawidłowo ocenił wniosek pod kątem art. 782(1) kpc, oddalając go w części dotyczącej nadmiernych odsetek. • Wniosek wierzycieli złożono przed upływem terminu przedawnienia, licząc od daty wskazanej w akcie notarialnym.
Odrzucone argumenty
Roszczenie wierzycieli uległo przedawnieniu, ponieważ dłużniczka spłaciła kapitał pożyczki w 2013 r. • Obowiązek wskazany w akcie notarialnym został błędnie oznaczony w zawyżonej wysokości. • Wniosek wierzycieli jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami.
Godne uwagi sformułowania
Zakres kognicji sądu w tym postępowaniu jest co do zasady ograniczony do zagadnień proceduralnych • Sąd (referendarz sądowy) nie posiada bowiem w tym postępowaniu narzędzi dostępnych w postępowaniu rozpoznawczym - w szczególności w postaci postępowania dowodowego, do wiążącego przesądzenia kwestii dotyczących samej treści tytułu egzekucyjnego • Do stwierdzenia okoliczności wynikających z art. 782(1) § 1 pkt 1 kpc musi dojść prima facie • Podniesienie zarzutu spełnienia świadczenia, czy też wynikającego z wcześniejszej spłaty należności głównej przedawnienia ewentualnych odsetek, może mieć miejsce wyłącznie w toku postępowania o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności.
Skład orzekający
Izabela Śwital
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania klauzulowego w zakresie badania przedawnienia i spłaty zobowiązań, a także dopuszczalność oceny wniosku pod kątem art. 782(1) kpc."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne ograniczenia postępowania klauzulowego, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć dla szerszej publiczności.
“Czy sąd sprawdzi, czy spłaciłeś dług przed nadaniem klauzuli wykonalności? Poznaj granice postępowania klauzulowego.”
Dane finansowe
WPS: 69 252,05 PLN
kwota zasądzona na podstawie aktu notarialnego: 69 252,05 PLN
zwrot kosztów postępowania: 93,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.