II CO 36/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy o zmianę kontaktów z małoletnim innemu sądowi, mimo że w sądzie okręgowym toczą się sprawy przeciwko sędziom tego sądu.
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy o zmianę kontaktów z małoletnim innemu sądowi, powołując się na fakt, że w Sądzie Okręgowym w S. toczą się procesy z powództwa małoletniego przeciwko trzem sędziom tego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, uznając, że sytuacja ta nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., ponieważ sprawy przeciwko sędziom toczą się przed sądem innej instancji.
Sąd Rejonowy w S. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zmiany kontaktów z małoletnim innemu sądowi równorzędnemu. Jako podstawę wniosku podano przepis art. 44¹ k.p.c., wskazując, że w Sądzie Okręgowym w S. toczą się procesy z powództwa małoletniego B. B. przeciwko trzem sędziom Wydziału VIII Rodzinnego i Nieletnich o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Sąd Rejonowy argumentował, że rozpoznawanie sprawy przez sędziego tego Sądu może negatywnie wpłynąć na dobro wymiaru sprawiedliwości i postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy, analizując przepis art. 44¹ k.p.c. (wprowadzony nowelizacją z 2019 r.), który odpowiada art. 37 k.p.k., stwierdził, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” uzasadnia zmianę właściwości sądu jedynie w przypadkach wyjątkowych. Podkreślono, że przepis ten nie upoważnia do rozszerzającej wykładni. Sąd Najwyższy zauważył, że sprawy przeciwko sędziom toczą się przed Sądem Okręgowym, a nie przed Sądem Rejonowym, który wystąpił z wnioskiem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że przytoczone przez Sąd Rejonowy motywy nie pozwalają na kwalifikację uzasadniającą przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i odmówił przekazania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, fakt, że w sądzie okręgowym toczą się sprawy z powództwa małoletniego przeciwko sędziom tego sądu, nie uzasadnia przekazania sprawy o zmianę kontaktów do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeśli sprawy te toczą się przed sądem innej instancji niż sąd występujący z wnioskiem o przekazanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” uzasadniająca przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c. ma zastosowanie w przypadkach wyjątkowych. W analizowanej sytuacji sprawy przeciwko sędziom toczą się przed sądem okręgowym, a wniosek o przekazanie dotyczy sprawy rozpoznawanej przez sąd rejonowy, co nie stwarza zagrożenia dla postrzegania bezstronności sądu rejonowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| B. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| małoletni B. B. | osoba_fizyczna | małoletni |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 44¹
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten pozwala Sądowi Najwyższemu na przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Przesłanka ta ma zastosowanie w przypadkach wyjątkowych i nie podlega rozszerzającej wykładni.
Pomocnicze
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, co zostało przywołane jako analogia do art. 44¹ k.p.c.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1
Przepis wprowadzający art. 44¹ k.p.c.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawy przeciwko sędziom toczą się przed sądem innej instancji niż sąd występujący z wnioskiem o przekazanie. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma zastosowanie w przypadkach wyjątkowych i nie podlega rozszerzającej wykładni.
Godne uwagi sformułowania
względ na dobro wymiaru sprawiedliwości społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni.
Skład orzekający
Władysław Pawlak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki „dobra wymiaru sprawiedliwości” w kontekście przekazania sprawy na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w sytuacjach, gdy w sądzie toczą się sprawy z udziałem sędziów tego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sprawy przeciwko sędziom toczą się w innej instancji niż ta, która wnioskuje o przekazanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii bezstronności sądu i postrzegania wymiaru sprawiedliwości, choć rozstrzygnięcie jest oparte na formalnej analizie przepisów.
“Czy sprawy przeciwko sędziom mogą wpłynąć na bezstronność innych postępowań? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
rodzinne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II CO 36/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku A. B. przy uczestnictwie B. K. o zmianę kontaktów z małoletnim B. B. oraz z wniosku B. K. przy uczestnictwie A. B. o zmianę kontaktów z małoletnim B. B. oraz o pozbawienie władzy rodzicielskiej nad małoletnim B. B. , sygn. akt VIII Nsm (…) na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2020 r., na skutek wystąpienia Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 44 1 k.p.c.), odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2020 r., Sąd w S. powołując się na przepis art. 44 1 k.p.c., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że aktualnie toczą się przed Sądem Okręgowym w S. procesy z powództwa małoletniego B. B. przeciwko trzem sędziom tego Sądu z Wydziału VIII Rodzinnego i Nieletnich o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Dlatego rozpoznawanie sprawy przez sędziego tego Sądu może mieć negatywny wpływ na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności na społeczne postrzeganie Sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wprowadzony z dniem 7 listopada 2019 r. przepis art. 44¹ k.p.c. (art. 1 pkt 14 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustawy, Dz. U. poz. 1469 ze zm.) swoim celem i funkcją odpowiada regulacji znanej w kodeksie postępowania karnego (art. 37). Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego wskazano, że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości będzie uzasadniał zmianę na tej podstawie prawnej właściwości sądu, w tych wszystkich przypadkach, gdy ma miejsce zagrożenie dla postrzegania konkretnego sądu przez lokalną społeczność jako bezstronnego organu wymiaru sprawiedliwości (np. gdy uczestnikiem sprawy jest osoba należąca do lokalnych elit władzy lub biznesu, gdyż osoby takie zazwyczaj mają tak szerokie więzy oficjalne i towarzyskie, że lokalna społeczność przyjmuje za oczywiste istnienie tego rodzaju więzi również z sędziami i pracownikami sądu - niezależnie od sytuacji rzeczywistej; ponadto przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, jako podstawa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu wystąpi, gdy stroną będzie pracownik lub sędzia miejscowego sądu). Tymczasem w uzasadnieniu wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Rejonowy [...] w S. wskazuje, że przeciwko trzem sędziom z Wydziału Rodzinnego i Nieletnich toczą się sprawy o ochronę dóbr osobistych i zapłatę z powództwa małoletniego B. B., ale przed Sądem Okręgowym w S. , a zatem nie przed Sądem Rejonowym w S.. Na gruncie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż przez pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości” należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i zachowaniu bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienia z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 54/18, nie publ., z dnia 25 lutego 2003 r., V KO 3/03, nie publ.), a także sytuację, w której mogą wystąpić okoliczności wpływające na swobodę orzekania lub stwarzające przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (por. postanowienia z dnia 13 lutego 1982 r., IV KO 9/82, OSNKW 1982, nr 6, poz. 33, z dnia 19 grudnia 2006 r., II KO 68/06, OSNwSK 2006, nr 1, poz. 2493). Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia więc zmianę właściwości sądu jedynie w wypadkach wyjątkowych i dlatego wskazany przepis nie upoważnia do rozszerzającej jego wykładni. W konsekwencji, przytoczone przez Sąd Rejonowy w S. motywy na pozwalają na taką kwalifikację, która uzasadniałaby przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI