II CO 3312/22

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie rozpoznał skargę wierzyciela na czynność komornika i orzeczenie referendarza sądowego dotyczące opłaty egzekucyjnej naliczonej w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym przeciwko zmarłemu dłużnikowi. Wierzyciel kwestionował uznanie tego wszczęcia za "oczywiście niecelowe" i naliczenie opłaty w wysokości 1271,50 zł. Sąd Rejonowy, mimo że postanowienie referendarza nie podlegało dalszemu zaskarżeniu, przedstawił zasadnicze motywy rozstrzygnięcia ze względu na rozbieżność z częścią orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd uznał, że śmierć dłużnika przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego czyni je niedopuszczalnym, a nie "oczywiście niecelowym", co jest kluczowe dla oceny opłaty egzekucyjnej. Sąd odwołał się do uchwały SN III CZP 93/10, jednocześnie wskazując na nowsze, ale rozbieżne uchwały SN (III CZP 36/22 i III CZP 21/22), które pogłębiły wątpliwości interpretacyjne. Sąd podkreślił, że pojęcie "oczywiście niecelowego" wszczęcia postępowania powinno uwzględniać także subiektywny element wiedzy wierzyciela o stanie dłużnika, a nie tylko obiektywny fakt jego śmierci. Wierzyciel nie ma ustawowego obowiązku ani łatwego dostępu do rejestrów pozwalających na ustalenie zgonu dłużnika, w przeciwieństwie do komornika. W związku z tym sąd zmienił zaskarżone postanowienie, ustalając opłatę egzekucyjną obciążającą wierzyciela na kwotę 150 zł na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o kosztach komorniczych, uznając umorzenie postępowania z powodu braku zdolności sądowej za mieszczące się w hipotezie tego przepisu. Sąd nie obciążył komornika kosztami postępowania skargowego, uznając, że naruszenie przepisu art. 30 u.k.k. nie miało charakteru oczywistego.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający