II CO 274/20
Podsumowanie
Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, wskazując na brak definitywnego ustalenia miejsca zamieszkania stron.
Sąd Okręgowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej, ponieważ obie strony posiadają obywatelstwo polskie, ale od lat mieszkają za granicą. Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu, stwierdzając, że nie zostały definitywnie ustalone przesłanki właściwości miejscowej, w szczególności miejsce zamieszkania stron w Polsce.
Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Okręgowego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej pomiędzy A. B. a P. B. Obie strony posiadają obywatelstwo polskie, jednak od kilku lat zamieszkują za granicą. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, odwołał się do art. 45 § 1 k.p.c., który stanowi, że w przypadku niemożności ustalenia właściwości miejscowej na podstawie przepisów kodeksu, Sąd Najwyższy oznacza sąd właściwy. Sąd Najwyższy podkreślił, że muszą istnieć przyczyny uzasadniające takie oznaczenie. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powódka przebywała w Polsce w chwili jego złożenia, jednak na rozprawie oświadczyła, że mieszkała w Niemczech. Sąd Najwyższy powołał się na art. 15 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy do końca postępowania. Ponadto, odwołując się do art. 41 k.p.c., sąd wskazał na konieczność ustalenia nie tylko miejsca zamieszkania, ale i zwykłego pobytu stron. Sąd nie podzielił stanowiska, że pojęcie „ostatnie miejsce zamieszkania” dotyczy miejsca wspólnego pobytu małżonków za granicą, gdyż przepis ten odwołuje się do polskiej terminologii prawnej. Wobec braku definitywnego ustalenia przez Sąd Okręgowy przesłanek właściwości, Sąd Najwyższy odmówił oznaczenia sądu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu, jeśli nie zostały definitywnie ustalone przesłanki właściwości miejscowej, w tym miejsce zamieszkania stron w Polsce.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 41 k.p.c. odnosi się do polskiej terminologii prawnej i pojęcie 'miejsce zamieszkania' dotyczy miejsca w Polsce. Brak definitywnego ustalenia tych okoliczności przez sąd niższej instancji skutkuje odmową oznaczenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa oznaczenia sądu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| P. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.
k.p.c. art. 41
Kodeks postępowania cywilnego
Konieczne jest ustalenie okoliczności związanych nie tylko z miejscem zamieszkania, ale również ze zwykłym pobytem stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 45 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.
k.p.c. art. 15 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy.
k.c. art. 25-28
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące domicilium.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak definitywnego ustalenia miejsca zamieszkania stron w Polsce. Pojęcie 'miejsce zamieszkania' na gruncie art. 41 k.p.c. odnosi się do miejsca w Polsce i polskiej terminologii prawnej.
Godne uwagi sformułowania
na gruncie art. 41 k.p.c. pojęcie „ostatnie miejsce zamieszkania” dotyczy miejsca, w którym małżonkowie razem przebywali (zamieszkiwali), niezależnie od tego, czy miało ono miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy w innym państwie. Przepis ten bowiem odwołuje się do terminologii i instytucji prawnej unormowanej w prawie polskim (domicilium, art. 25-28 k.c.), a w konsekwencji pojęcie „miejsce zamieszkania” odnosi się do miejsca położonego w Polsce.
Skład orzekający
Kamil Zaradkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, w szczególności znaczenie miejsca zamieszkania stron."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku definitywnego ustalenia właściwości przez sąd niższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości sądu w sprawach rozwodowych z elementem zagranicznym, co jest częstym zagadnieniem dla prawników rodzinnych.
“Gdzie złożyć pozew o rozwód, gdy strony mieszkają za granicą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt II CO 274/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz w sprawie z powództwa A. B. przeciwko P. B. o rozwód, sygn. akt X RC (…) na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 kwietnia 2021 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w S. wniosku o oznaczenie Sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. UZASADNIENIE Postanowieniem z 26 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy z powództwa A. B. przeciwko P. B. o rozwód. W uzasadnieniu wskazano, iż oboje małżonkowie posiadają obywatelstwo polskie i od kilku lat zamieszkują za granicą. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo. W aktualnym stanie prawnym o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (art. 45 § 2 k.p.c.). Aktualne pozostaje stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym wykazane muszą być przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. W przeciwnym razie Sąd Najwyższy odmawia oznaczenia sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 maja 2018 r., III CO 56/18, niepublikowane). Z uzasadnienia pozwu wynika, iż Powódka A. B. na chwilę jego złożenia przebywała w Polsce. Natomiast na rozprawie 25 listopada 2020 r. oświadczyła, iż w dacie złożenia pozwu mieszkała w Niemczech. Zgodnie z art. 15 § 1 k.p.c. sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy. Ponadto w świetle art. 41 k.p.c. konieczne w sprawie jest ustalenie okoliczności związanych nie tylko z miejscem zamieszkania, ale również ze zwykłym pobytem stron. Nie można przy tym podzielić stanowiska, zgodnie z którym na gruncie art. 41 k.p.c. pojęcie „ostatnie miejsce zamieszkania” dotyczy miejsca, w którym małżonkowie razem przebywali (zamieszkiwali), niezależnie od tego, czy miało ono miejsce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy w innym państwie. Przepis ten bowiem odwołuje się do terminologii i instytucji prawnej unormowanej w prawie polskim (domicilium, art. 25-28 k.c.), a w konsekwencji pojęcie „miejsce zamieszkania” odnosi się do miejsca położonego w Polsce. W niniejszej sprawie wobec braku definitywnego ustalenia przez Sąd Okręgowy w S., czy ziszczone zostały przesłanki z powyższego przepisu należało odmówić oznaczenia sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. ke
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę