II CO 23/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wznowił postępowanie kasacyjne i uchylił własne postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisów, na podstawie których skargę odrzucono, z Konstytucją.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez P. R. w związku z postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r., które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Podstawą wznowienia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. (SK 40/07), który stwierdził niezgodność przepisów k.p.c. (art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) z Konstytucją w zakresie, w jakim pozwalały na odrzucenie skargi kasacyjnej bez wezwania do usunięcia braków. Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TK ma zastosowanie do sprawy i na tej podstawie uchylił swoje wcześniejsze postanowienie.
Sąd Najwyższy w składzie sędziego Krzysztofa Strzelczyka rozpoznał skargę P. R. o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r., które odrzuciło skargę kasacyjną P. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 października 2005 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Najwyższy pierwotnie odrzucił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną wymaganego uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania, zgodnie z art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. P. R. wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c. jako podstawę prawną. Kluczowym argumentem była niezgodność przepisów, na podstawie których odrzucono skargę kasacyjną, z Konstytucją. Sąd Najwyższy przychylił się do tego argumentu, wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. (SK 40/07), który stwierdził niezgodność art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Wyrok ten dotyczył przepisów, które stanowiły podstawę wydania postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c., wznowił postępowanie kasacyjne i uchylił swoje postanowienie z dnia 26 lipca 2006 r. w części odrzucającej skargę kasacyjną P. R., co umożliwiło dalsze postępowanie w sprawie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją, jeśli dotyczy przepisu stanowiącego podstawę wydanego orzeczenia, może być podstawą wznowienia postępowania, również zakończonego postanowieniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c., który dopuszcza wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeśli dotyczy ono przepisu będącego podstawą orzeczenia. W niniejszej sprawie przepis, na podstawie którego odrzucono skargę kasacyjną, został uznany za niekonstytucyjny przez TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
P. R.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| E. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| T. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| F. H. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 4011
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli dotyczy ono aktu stanowiącego podstawę wydanego orzeczenia.
k.p.c. art. 399 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszcza wznowienie postępowania również w razie zakończenia go postanowieniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 3984 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagał zawarcia we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadnienia wskazującego na występowanie przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 3986 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwalał na odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.
k.p.c. art. 3986 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwalał na odrzucenie skargi kasacyjnej w przypadku niespełnienia wymogów formalnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów k.p.c. (art. 3986 § 2 i 3 w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.) z Konstytucją, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 40/07, która stanowiła podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c. w przypadku orzeczenia TK o niezgodności z Konstytucją.
Godne uwagi sformułowania
skarżący spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 3984 § 1 k.p.c. powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i wniosek ten uzasadnić skarga kasacyjna pozbawiona wymaganego właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przepis art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie - bez wezwania do usunięcia braków - skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisów proceduralnych z Konstytucją, a które to przepisy były podstawą wcześniejszego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy orzeczenie zostało wydane na podstawie przepisów uznanych później za niekonstytucyjne, a postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odrzuceniu skargi kasacyjnej bez możliwości jej uzupełnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na prawomocne już rozstrzygnięcia sądowe i otwierać drogę do wznowienia postępowań, co jest istotne dla praktyki prawniczej i ochrony praw jednostki.
“Wyrok TK uchyla decyzję Sądu Najwyższego: czy Twoja sprawa też może zostać wznowiona?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CO 23/08 POSTANOWIENIE Dnia 11 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie ze skargi P. R. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r., sygn. akt II CSK (…) wydanego w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie T. P., M. K., J. H., F. H., P. R., Z. K., J. B. i Z. K. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 grudnia 2008 r., wznawia postępowanie kasacyjne i uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. w części odrzucającej skargę kasacyjną P. R. Uzasadnienie Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie z wniosku E. K. przy uczestnictwie T. P., M. K., J. H., F. H., P. R., Z. K., J. B. i Z. K. o stwierdzenie nabycia spadku, odrzucił skargę kasacyjną uczestnika P. R. od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 21 października 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 3984 § 1 k.p.c. powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i wniosek ten uzasadnić, wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 3989 § 1 k.p.c. i przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle określonej w ustawie przesłanki. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania za pozbawioną wymaganego właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, a w 2 konsekwencji na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Uczestnik postępowania P. R. wniósł o wznowienie postępowania wstępnego w przedmiocie dopuszczalności skargi kasacyjnej i o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. w części odrzucającej skargę kasacyjną uczestnika postępowania P. R. oraz kontynuowanie postępowania wstępnego. Skarżący jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazał art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r., SK 40/07, (Dz. U. z 2008 r. Nr 6, poz. 101) stwierdził, że art. 3986 § 2 i 3 w związku z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie - bez wezwania do usunięcia braków - skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Zgodnie zaś z art. 4011 k.p.c. podstawą wznowienia postępowania może być orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, jeżeli dotyczy ono tego aktu normatywnego, który stanowił podstawę wydanego orzeczenia, przy czym na tej podstawie postępowanie może być wznowione również w razie zakończenia go postanowieniem (art. 399 § 2 k.p.c.). W niniejszej sprawie skarga o wznowienie postępowania dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym, które zostało zakończone postanowieniem w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, wydanym na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., tj. na podstawie przepisów, których niekonstytucyjność została stwierdzona w powyżej powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 4011 k.p.c. w zw. z art. 399 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI