II CO 220/21

Sąd Najwyższy2021-12-23
SNRodzinnerozwódŚrednianajwyższy
rozwódwłaściwość sądusąd najwyższykpcpostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. z powodu niewłaściwego wystąpienia o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy rozwodowej.

Sąd Najwyższy zwrócił akta sprawy o rozwód, zainicjowanej przez A. Ś. przeciwko L. Ś., Sądowi Okręgowemu w Z. Powodem zwrotu było wadliwe wystąpienie sądu niższej instancji o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy wskazał, że postanowienie o zwróceniu się o oznaczenie sądu wymaga szczegółowych motywów i okoliczności, których sąd wnioskujący nie przedstawił w sposób należyty.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, rozpoznając wniosek Sądu Okręgowego w Z. dotyczący oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy o rozwód z powództwa A. Ś. przeciwko L. Ś., postanowił zwrócić akta sprawy. Podstawą zwrotu było stwierdzenie, że Sąd Okręgowy nie przedstawił wystarczających motywów i okoliczności uzasadniających potrzebę wystąpienia o oznaczenie sądu właściwego na podstawie art. 45 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego, sąd występujący z takim wnioskiem jest zobowiązany do szczegółowego uzasadnienia, uwzględniając m.in. miejsce zamieszkania stron i ostatnie wspólne miejsce zamieszkania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że postanowienie o zwróceniu się o oznaczenie sądu musi zawierać rekonstrukcję motywów i okoliczności, co nie zostało spełnione w niniejszej sprawie, skutkując jej zwrotem na podstawie art. 356 w zw. z art. 357 § 1 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Wystąpienie takie wymaga szczegółowego wskazania motywów i okoliczności, których rekonstrukcja nie należy do Sądu Najwyższego, a które sąd wnioskujący jest obowiązany ustalić i ocenić.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 45 § 1 k.p.c. nakłada na sąd występujący z wnioskiem obowiązek przedstawienia przesłanek wskazanych w art. 41 k.p.c., w tym ustalenia miejsca zamieszkania stron i ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania, co wymaga oceny charakteru pobytu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zwrot akt sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. Ś.osoba_fizycznapowódka
L. Ś.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 45 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo, jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 45 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew.

k.p.c. art. 41

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące ustalania właściwości miejscowej, które sąd wnioskujący musi uwzględnić.

k.p.c. art. 354

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący formy wystąpienia sądu.

k.p.c. art. 356

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zwrotu akt.

k.p.c. art. 357 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący skutków zwrotu akt.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe uzasadnienie wniosku o oznaczenie sądu przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, wymaga wskazania motywów i okoliczności, których rekonstrukcja nie należy do Sądu Najwyższego Ustalenie i ocena tej okoliczności należy do Sądu wnioskującego

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty ustalania właściwości sądu i wymogi formalne wniosków do Sądu Najwyższego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia właściwości miejscowej w sprawie o rozwód.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu, co jest ważne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia.

Kiedy Sąd Najwyższy odsyła sprawę z powrotem: pułapki w ustalaniu właściwości sądu.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II CO 220/21
POSTANOWIENIE
Dnia 23 grudnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 grudnia 2021 r.,
na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Z.
akt o sygn. I 2.C
[…]
,
z postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r.
w celu oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy
z powództwa A. Ś.
‎
przeciwko L. Ś.
‎
o rozwód
zwraca akta sprawy.
UZASADNIENIE
Pozwem z 18 maja 2021 r. Powódka A. K. Ś. wytoczyła powództwo przeciwko L. A. Ś. o rozwód. Przewodniczący składu Sądu Okręgowego w Z.  zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie
z art. 45 § 1 k.p.c.,
j
eżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.
Zgodnie zaś z
§ 2 tego przepisu, o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew. W obowiązującym stanie prawnym organem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyższego jest   wyłącznie sąd, a w konsekwencji z wnioskiem na podstawie art. 45 § 1 k.p.c.  powinien wystąpić sąd we właściwej formie, uzasadniając motywy z uwzględnieniem okoliczności i przesłanek wskazanych w art. 41 k.p.c. (art. 354 k.p.c.). Sąd obowiązany jest ustalić w sprawie nie tylko miejsca zamieszkania stron, lecz również to, czy w rozpoznawanej sprawie przynajmniej jedno z małżonków nie ma miejsca zwykłego pobytu w okręgu sądu, w którym małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania (w niniejszej sprawie wymaga to oceny charakteru pobytu wskazanego przez Pozwanego, vide protokół rozprawy z 29 listopada 2021 r., k. 57/v.). Ustalenie i ocena tej okoliczności należy do Sądu wnioskującego na podstawie art. 45 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż  postanowienie o zwróceniu się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, wymaga wskazania motywów i okoliczności, których rekonstrukcja nie należy do Sądu Najwyższego. Nie odpowiada temu wymaganiu rozstrzygnięcie wpisane do protokołu w niniejszej sprawie (art. 356       w zw. z art. 357 § 1 k.p.c.).
W związku z powyższym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę