II CO 21/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi dłużnika na czynność komornika sądowego, który ustalił koszty egzekucyjne w postępowaniu prowadzonym z wniosku wierzycieli W. M., A. M. oraz M. M. (1) przeciwko dłużnikowi M. M. (2). Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne co do kwoty 14.700 zł, która została wpłacona przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi. Następnie komornik ustalił częściowe koszty egzekucyjne w kwocie 2.720,57 zł, obciążając nimi dłużnika. Koszty te obejmowały opłatę stosunkową w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia wraz z podatkiem VAT. Dłużnik w swojej skardze podniósł, że wpłacił kwotę bezpośrednio wierzycielowi, a komornik, mimo braku faktycznego wyegzekwowania świadczenia, naliczył opłatę według stawki dla świadczenia wyegzekwowanego, co było sprzeczne z przepisami i orzecznictwem Sądu Najwyższego. Dłużnik wskazał również na niezasadne doliczenie podatku VAT. Sąd Rejonowy, rozpoznając skargę, uznał ją za zasadną. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2009 r. (III CZP 82/09), zgodnie z którą w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji), a nie 15% (art. 49 ust. 1 tej ustawy), który dotyczy świadczenia faktycznie wyegzekwowanego przez komornika. Sąd obniżył zatem koszty egzekucyjne do kwoty 912,47 zł, uwzględniając 5% opłatę stosunkową wraz z VAT oraz koszty doręczeń. W zakresie żądania zawieszenia postępowania egzekucyjnego, sąd umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, ponieważ nie zawiesił postępowania do czasu rozpoznania skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości opłat stosunkowych przez komorników w przypadku, gdy dłużnik spełnia świadczenie bezpośrednio wierzycielowi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela po wpłacie dłużnika bezpośrednio wierzycielowi. Interpretacja przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka stawka opłaty stosunkowej przysługuje komornikowi w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, gdy dłużnik spełnił świadczenie bezpośrednio wierzycielowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, komornik pobiera opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego (III CZP 82/09), zgodnie z którą opłata 15% (art. 49 ust. 1) dotyczy świadczenia faktycznie wyegzekwowanego przez komornika, a nie świadczenia spełnionego poza egzekucją, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone na wniosek wierzyciela. W takiej sytuacji zastosowanie ma niższa stawka 5% (art. 49 ust. 2).
Czy komornik ma prawo naliczyć podatek VAT do opłaty stosunkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatek VAT może być doliczony do opłaty stosunkowej, zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 września 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów, które określają moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu usług świadczonych przez komornika sądowego.
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie egzekucyjne na czas rozpoznania skargi na czynność komornika?
Odpowiedź sądu
Sąd może zawiesić postępowanie egzekucyjne, ale nie jest to obligatoryjne. W tej konkretnej sprawie sąd nie zawiesił postępowania, w związku z czym rozstrzyganie o jego zawieszeniu stało się bezprzedmiotowe.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 821 § 1 k.p.c., który daje sądowi możliwość zawieszenia postępowania, ale nie nakłada takiego obowiązku. Ponieważ sąd nie skorzystał z tej możliwości, kwestia zawieszenia stała się nieaktualna.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | inne | wierzyciel |
| A. M. | inne | wierzyciel |
| M. M. (1) | inne | wierzyciel |
| M. M. (2) | inne | dłużnik |
Przepisy (10)
Główne
u.k.s.e. art. 43
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Podstawa do pobierania opłat egzekucyjnych przez komornika.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 1
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Określa wysokość opłaty stosunkowej w wysokości 15% wartości wyegzekwowanego świadczenia w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych.
u.k.s.e. art. 49 § ust. 2
Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji
Określa wysokość opłaty stosunkowej w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 k.p.c.
Pomocnicze
k.p.c. art. 767 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Na czynność komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.
k.p.c. art. 767 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Termin na wniesienie skargi na czynność komornika.
k.p.c. art. 823
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów k.p.c. do innych postępowań.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 września 2015 r. w sprawie późniejszego terminu powstania obowiązku podatkowego art. § 2
Określa termin powstania obowiązku podatkowego z tytułu usług świadczonych przez komornika sądowego.
u.p.t.u. art. 19a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przepis dotyczący momentu powstania obowiązku podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik wpłacił kwotę bezpośrednio wierzycielowi, co powinno skutkować zastosowaniem niższej stawki opłaty stosunkowej (5%) zamiast stawki dla świadczenia wyegzekwowanego (15%). • Naliczenie opłaty stosunkowej w wysokości 15% było sprzeczne z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. • Komornik niezasadnie doliczył podatek VAT do opłaty stosunkowej (choć sąd ostatecznie uznał VAT za zasadny w obliczonej kwocie).
Odrzucone argumenty
Komornik argumentował, że spełnienie świadczenia przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi w toku postępowania egzekucyjnego należy traktować jako wyegzekwowane przez komornika, co uzasadnia naliczenie opłaty w wysokości 15%.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie to należy traktować jako wyegzekwowane przez komornika • komornik nieprawidłowo określił wysokość opłaty stosunkowej, ustalając ją w oparciu o art.49 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji • spełnienie świadczenia przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi w toku wszczętego wcześniej postępowania egzekucyjnego oznacza, iż to nie działanie komornika doprowadziło do zaspokojenia wierzyciela, ponieważ stan taki został osiągnięty na skutek pozaegzekucyjnej czynności samego dłużnika.
Skład orzekający
Aleksandra Błażejewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości opłat stosunkowych przez komorników w przypadku, gdy dłużnik spełnia świadczenie bezpośrednio wierzycielowi po wszczęciu postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela po wpłacie dłużnika bezpośrednio wierzycielowi. Interpretacja przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów dotyczących kosztów egzekucyjnych i jak sąd może interweniować w przypadku błędnych naliczeń przez komornika. Jest to praktyczny przykład dla dłużników i wierzycieli.
“Komornik naliczył za wysokie koszty egzekucyjne? Sąd obniżył opłatę o 2/3!”
Dane finansowe
WPS: 14 700 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.