II CO 123/21

Sąd Najwyższy2021-09-16

SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy

sąd najwyższysąd apelacyjnywyznaczenie sądukpcwyłączenie sędziegowłaściwość sądujurysdykcja

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy, uznając, że sam fakt bycia sądem jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości nie uzasadnia wystąpienia o wyznaczenie innego sądu.

Sąd Apelacyjny w [...] wystąpił do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy z powództwa G. T. przeciwko E. [...] sp. z o.o. i innym, wskazując jako przyczynę wyłączenie sędziego R. I. z mocy ustawy. Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu, stwierdzając, że sąd występujący o wyznaczenie powinien umotywować okoliczności uzasadniające takie wystąpienie, a sam fakt bycia sądem jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości nie jest wystarczającą przesłanką.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Apelacyjnego w [...] o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy z powództwa G. T. przeciwko E. [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P., J. K.-M., B. W. i R. I. o zapłatę i nakazanie. Sąd Apelacyjny wystąpił z wnioskiem na podstawie art. 48¹ k.p.c. w związku z wyłączeniem z mocy ustawy sędziego R. I. z uwagi na to, że był on stroną postępowania (pozwanym). Sąd Najwyższy odmówił jednak wyznaczenia innego sądu. W uzasadnieniu wskazano, że sąd występujący o wyznaczenie innego sądu powinien przedstawić motywy uzasadniające takie wystąpienie. Sąd Najwyższy uznał, że wykładnia art. 48¹ k.p.c. prowadząca do uznania, iż sąd jako jednostka organizacyjna wymiaru sprawiedliwości może być stroną w rozumieniu tego przepisu, nie zasługuje na aprobatę. Podkreślono, że przepis ten dotyczy sądu orzekającego, który z uwagi na wyłączenie sędziego nie może rozpoznać sprawy. Interpretacja sugerująca, że sam fakt bycia sądem jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości uzasadnia wystąpienie o wyznaczenie innego sądu, mogłaby prowadzić do wypaczenia sensu ogólnych zasad ustalania właściwości miejscowej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt bycia sądem jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości nie uzasadnia wystąpienia o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 48¹ k.p.c. należy interpretować wąsko, odnosząc go do sądu orzekającego, który z uwagi na wyłączenie sędziego nie może rozpoznać sprawy. Interpretacja szeroka, obejmująca sąd jako jednostkę organizacyjną, mogłaby prowadzić do wypaczenia zasad ustalania właściwości miejscowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wyznaczenia innego sądu

Strony

Nazwa	Typ	Rola
G. T.	osoba_fizyczna	powód
E. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.	spółka	pozwany
J. K.-M.	osoba_fizyczna	pozwany
B. W.	osoba_fizyczna	pozwany
R. I.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis ten dotyczy sądu orzekającego, który z uwagi na wyłączenie sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis) nie może sprawy rozpoznać. Nie odnosi się do sądu jako jednostki organizacyjnej wymiaru sprawiedliwości, która jest stroną postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd występujący o wyznaczenie innego sądu powinien umotywować okoliczności uzasadniające takie wystąpienie. Sama przynależność do sądu jako jednostki organizacyjnej wymiaru sprawiedliwości nie jest podstawą do wyznaczenia innego sądu. Art. 48¹ k.p.c. dotyczy sytuacji, gdy sąd orzekający nie może rozpoznać sprawy z powodu wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Fakt, że sędzia sądu jest stroną postępowania (pozwanym), uzasadnia wystąpienie o wyznaczenie innego sądu.

Godne uwagi sformułowania

nie zasługuje na aprobatę nie wynika z treści powyższego przepisu, iżby miało chodzić o sąd w innym znaczeniu, niż sąd orzekający iudex inhabilis ryzyka wypaczenia sensu ogólnych zasad odnoszących się do ustalenia właściwości miejscowej sądu

Skład orzekający

Kamil Zaradkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 48¹ k.p.c. dotycząca sytuacji, w których sąd może wystąpić o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, zwłaszcza w kontekście wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyznaczeniem innego sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości i interpretacją przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, co jest istotne dla praktyków prawa.

“Czy sąd może sam siebie wyłączyć z rozpoznania sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych

Dogłębna analiza z powołaniem na źródła

Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Wypróbuj Research za darmo

Powiązane tematy

sąd najwyższy sąd apelacyjny wyznaczenie sądu kpc wyłączenie sędziego właściwość sądu jurysdykcja

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II CO 123/21
POSTANOWIENIE
Dnia 16 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kamil Zaradkiewicz
w sprawie z powództwa G. T.
‎
przeciwko E. […] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P., J. K.-M., B. W. i R. I.
‎
o zapłatę i nakazanie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 16 września 2021 r.,
‎
na skutek przedstawienia akt o sygn. I ACo […]
przez Sąd Apelacyjny w […]
‎
celem przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
odmawia wyznaczenia innego sądu do rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 20 maja 2021 r. Sąd Apelacyjny w
[…]
po rozpoznaniu sprawy z powództwa G.T. przeciwko E.
[…]
spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P., J. K.-M., B. W. i R. I. o zapłatę i nakazanie, na skutek wystąpienia Sądu Okręgowego w S. postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r. o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, na podstawie art. 48
1
k.p.c. wystąpił do Sądu Najwyższego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, w związku z wyłączeniem z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 2 k.p.c.) sędziego Sądu Apelacyjnego w
[…]
R. I..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia innego sądu w niniejszej sprawie.
Sąd występujący na podstawie art. 48
1
k.p.c. o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy powinien każdorazowo umotywować w postanowieniu okoliczności, które takie wystąpienie uzasadniają.
W niniejszej sprawie motywy takie nie zostały przedstawione. Natomiast z treści postanowienia z 20 maja 2021 r. wnosić należy, iż w ocenie Sądu Apelacyjnego sam fakt, iż sędzia tegoż sądu jako jednostki organizacyjnej wymiaru sprawiedliwości jest stroną postępowania (pozwanym) uzasadnia wystąpienie o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy.
Wykładnia art. 48
1
k.p.c. prowadząca do uznania, iż sąd, który występuje na mocy tego przepisu do sądu przełożonego, należy rozumieć szeroko, tj. jako jednostkę organizacyjną wymiaru sprawiedliwości, nie zasługuje na aprobatę, a to przede wszystkim z uwagi na to, iż nie wynika z treści powyższego przepisu, iżby miało chodzić o sąd w innym znaczeniu, niż sąd orzekający, a zatem rozpoznający sprawę w ustalonym zgodnie z odrębnymi przepisami składzie, który z uwagi na wyłączenie wyznaczonego na zasadach ogólnych sędziego z mocy prawa (
iudex inhabilis
) nie może sprawy rozpoznać.
Należy przy tym zaznaczyć, że art. 48
1
k.p.c. interpretowany we wskazany powyżej sposób, tj. jako dotyczący sądu będącego jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości, w praktyce mógłby prowadzić do powstania ryzyka wypaczenia sensu ogólnych zasad odnoszących się do ustalenia właściwości miejscowej sądu.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę