II CO 114/21

Sąd Najwyższy2021-09-01
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyznaczenie sądusąd najwyższysąd rejonowywyłączenie sędziegok.p.c.jurysdykcjawłaściwość sądu

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że właściwy jest sąd przełożony, a nie art. 44¹ k.p.c.

Sąd Rejonowy w G. wnioskował o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy o zapłatę, ponieważ pozwaną była sędzia tego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że w takiej sytuacji zastosowanie ma art. 48¹ k.p.c. (wyłączenie sędziego z mocy ustawy), a nie art. 44¹ k.p.c. (wyznaczenie innego sądu równorzędnego). W związku z tym odmówiono przekazania sprawy.

Sąd Rejonowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy o zapłatę, w której pozwaną była sędzia tegoż Sądu. Sąd Rejonowy argumentował, że dobro wymiaru sprawiedliwości i społeczne postrzeganie bezstronności organu wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził, że występuje przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia sprawy przez wnioskujący Sąd, wynikająca z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. (wyłączenie sędziego będącego stroną postępowania z mocy ustawy). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 48¹ k.p.c., Sąd Rejonowy powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 44¹ k.p.c., który dotyczy wyznaczenia innego sądu równorzędnego, i dlatego odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku, gdy pozwanym jest sędzia sądu, do którego wpłynął pozew, występuje przyczyna wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). W takiej sytuacji należy zastosować art. 48¹ k.p.c., który nakazuje wystąpić do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego, a nie art. 44¹ k.p.c. dotyczący wyznaczenia innego sądu równorzędnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że sytuacja, w której pozwanym jest sędzia orzekający w danym sądzie, stanowi przypadek wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, w takich okolicznościach właściwym trybem jest zwrócenie się do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a nie wnioskowanie o wyznaczenie sądu równorzędnego na podstawie art. 44¹ k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
A. […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapowód
K. R.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 48 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia będący stroną postępowania podlega wyłączeniu z mocy ustawy.

k.p.c. art. 48¹

Kodeks postępowania cywilnego

W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego z mocy ustawy, sąd powinien wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 44¹ § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu w sytuacji wyłączenia sędziego z mocy ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której pozwanym jest sędzia sądu, do którego wpłynął pozew, powoduje wyłączenie sędziego z mocy ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). W przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy, właściwym trybem jest wystąpienie do sądu przełożonego o wyznaczenie innego sądu (art. 48¹ k.p.c.), a nie art. 44¹ k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 44¹ k.p.c. do wyznaczenia innego sądu równorzędnego w sytuacji, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd równorzędny, z uwagi na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego występuje przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48¹ k.p.c.

Skład orzekający

Jacek Widło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyznaczenia sądu w przypadku wyłączenia sędziego z mocy ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwanym jest sędzia sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ciekawej kwestii proceduralnej związanej z wyłączeniem sędziego i właściwością sądu, co jest istotne dla praktyków prawa.

Sędzia pozwanym – jaki sąd rozpozna sprawę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CO 114/21
POSTANOWIENIE
Dnia 1 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Widło
w sprawie z powództwa A. […] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
‎
przeciwko K. R.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 1 września 2021 r.,
‎
na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w G.
wniosku o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania
sprawy I Nc […],
odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 30 czerwca 2021 r., I Nc
[…]
, zwrócił się do Sądu Najwyższego o wyznaczenie, na podstawie art. 44
1
§ 1 k.p.c., innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z powództwa A.
[…]
sp. z o.o. z siedzibą w W. przeciwko K. R. o zapłatę (I Nc
[…]
). Wskazał, że pozwana jest sędzią tego Sądu. Rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy, wobec niewielkiej obsady kadry orzeczniczej Sądu powoduje, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd równorzędny, z uwagi na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skoro pozwaną w przedmiotowym postępowaniu o zapłatę jest sędzia Sądu Rejonowego w G. - K. R., to występuje przyczyna niedopuszczalności dalszego prowadzenia tej sprawy przez wnioskujący Sąd, o której mowa w art. 48
1
k.p.c. W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego stroną postępowania, wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.), Sąd Rejonowy powinien, zgodnie z art. 48
1
k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu rejonowego do rozpoznania tej sprawy, a  sąd przełożony powinien wyznaczyć inny równorzędny sąd. Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 44
1
k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 grudnia 2020 r., V CO 169/20).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
ke

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI