V CZ 114/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że przedstawione nowe okoliczności nie spełniają ustawowych przesłanek do wznowienia.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o zasiedzeniu. Skarżąca powołała się na nowe okoliczności faktyczne i środki dowodowe, w tym pismo Agencji Nieruchomości Rolnych. Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności nie spełniają wymogów art. 403 § 2 k.p.c., ponieważ nie były nieujawnione i niedostępne w poprzednim postępowaniu, ani nie podważały podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia. Oddalono również zarzut naruszenia art. 413 k.p.c. dotyczący wyłączenia sędziego.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał sprawę ze skargi M. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. odrzucił skargę o wznowienie jako nieopartą na ustawowej podstawie. M. Ł. zaskarżyła to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. i art. 413 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. wymaga późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podkreślono, że chodzi o okoliczności i dowody w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnione i nieujawnialne. Powołana przez skarżącą okoliczność wynikająca z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych nie została uznana za nowy środek w rozumieniu przepisu, gdyż nie podważała podstawy faktycznej orzeczenia o zasiedzeniu. Sąd wskazał również, że skarżąca miała możliwość działania w poprzednim postępowaniu. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 413 k.p.c., gdyż sędziowie orzekający w sprawie o wznowienie nie uczestniczyli w wydaniu merytorycznego postanowienia z dnia 12 grudnia 2001 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli te okoliczności lub dowody mogły mieć wpływ na wynik sprawy i strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że 'wykrycie' nowych okoliczności lub dowodów w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do faktów i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i nieujawnialnych, a nie do tych, które strona mogła powołać, mając ku temu możliwość. Powołana przez skarżącą okoliczność nie spełniała tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy (w kontekście utrzymania w mocy jego postanowienia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ł. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Kółko Rolnicze w K. | inne | wnioskodawca |
| B. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy | organ_państwowy | podmiot odpowiedzialny za koszty |
| adw. D. B. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 403 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wznowienie postępowania można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 'Wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 413
Kodeks postępowania cywilnego
Sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 3941
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powołane przez skarżącą okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c. (nie były nieujawnione i niedostępne w poprzednim postępowaniu). Wskazane okoliczności nie podważają podstawy faktycznej orzeczenia o zasiedzeniu. Skarżąca miała możliwość działania w poprzednim postępowaniu. Zarzut naruszenia art. 413 k.p.c. jest niezasadny, gdyż sędzia nie brał udziału w wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. poprzez uznanie pisma ANR za nowy środek dowodowy lub okoliczność faktyczną. Naruszenie art. 413 k.p.c. poprzez brak wyłączenia sędziego.
Godne uwagi sformułowania
„Wykrycie” natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Środek ten więc nie podważa podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia, w tym podstawowego ustalenia Sądów meritii o samoistnym posiadaniu przedmiotu sporu przez wnioskodawcę w okresie po 1 stycznia 1965 r.
Skład orzekający
Krzysztof Pietrzykowski
przewodniczący
Jan Górowski
sprawozdawca
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., zwłaszcza w kontekście 'nowych okoliczności' i 'nowych środków dowodowych'."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiedzeniem nieruchomości i brakiem przejęcia jej do zasobu ANR, ale ogólne zasady interpretacji art. 403 § 2 k.p.c. są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych proceduralnie kwestii wznowienia postępowania, co jest istotne dla prawników praktyków, ale brakuje w niej nietypowych faktów czy szerokiego oddźwięku społecznego.
“Kiedy można żądać wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V CZ 114/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi M. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12 grudnia 2001 r., w sprawie z wniosku Kółka Rolniczego w K. przy uczestnictwie B. Ł. i M. Ł. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2012 r., zażalenia M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 kwietnia 2011 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje adw. D. B. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kwotę 600 (sześćset) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej M.Ł. z urzędu. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę M. Ł. o wznowienie prawomocnie zakończonego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2001 r., postępowania w sprawie VI Ca 664/01 o zasiedzenie jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Zażaleniem z dnia 25 lipca 2011 r. M. Ł. zaskarżyła to postanowienie w całości i podnosząc zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. i art. 413 k.p.c. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie” natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Powołana przez skarżącą nowa okoliczność ujawniona po zakończeniu postępowania wynikająca z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie z dnia 17 stycznia 2011 r. nie może zostać uznana za „nowy środek” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wynika z niego bowiem tylko, że działka nr 628 o pow. 1,0280 ha z obrębu K., nie została przejęta do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i z tego względu nie mogła być przedmiotem rozdysponowania przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Środek ten więc nie podważa podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia, w tym podstawowego ustalenia Sądów meritii o 3 samoistnym posiadaniu przedmiotu sporu przez wnioskodawcę w okresie po 1 stycznia 1965 r. Należy dodać, że „nowy środek dowodowy” musi być tego rodzaju, że mógł mieć on wpływ na wynik prawomocnie zakończonego postępowania, co strona żądająca wznowienia powinna wykazać, a czego M. Ł. nie uczyniła. Poza tym wskazana okoliczność nie odpowiada żadnej z określonych w Kodeksie postępowania cywilnego podstaw wznowienia postępowania, a w szczególności należy podnieść, że M. Ł. została wezwana do udziału w sprawie o zasiedzenie we wstępnej jego fazie na rozprawie w dniu 3 marca 1998 r. i była powiadomiona o terminie rozprawy apelacyjnej, po której zapadło zaskarżone orzeczenie, a więc nie była pozbawiona możności działania. Niezasadny jest też podniesiony przez uczestniczkę zarzut naruszenia art. 413 k.p.c., zgodnie z którym sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Merytoryczne postanowienie z dnia 12 grudnia 2001 r., które zakończyło postępowanie, którego wznowienia domaga się M. Ł., zostało wydane przez Sąd Okręgowy, w składzie w którym nie uczestniczyli sędziowie rozstrzygający skargę o wznowienie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Skarga nie dotyczyła sędziego A. W., który nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, lecz brał udział wydaniu wcześniejszego uchylającego postanowienia Sądu Okręgowego zapadłego w sprawie z dnia 4 lutego 1999 r. Powołane w skardze zarzuty nie pozostawały bowiem w związku z jego udziałem w tym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. md
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI