II CNPP 39/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka X. spółka z o.o. s.k.a. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który oddalił jej apelację w sprawie o zapłatę odszkodowania od Zakładu Ubezpieczeń S.A. Spółka dochodziła kwoty 61.120,98 zł tytułem kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu, argumentując, że powinny być one ustalone przy użyciu nowych, oryginalnych części. Sądy obu instancji zasądziły niższą kwotę, uznając, że ze względu na wiek pojazdu (ponad 7 lat), znaczny przebieg (prawie 200.000 km) i wcześniejsze kolizje, naprawa przy użyciu nowych oryginalnych części doprowadziłaby do wzbogacenia poszkodowanego. Sąd Okręgowy ustalił wysokość odszkodowania na 42.537,83 zł, opierając się na opinii biegłego (wariant C), który uwzględniał części oryginalne, ale także używane i tzw. zamienniki. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że sądy niższych instancji prawidłowo zastosowały prawo materialne. Podkreślono, że wysokość odszkodowania powinna uwzględniać niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy, które przywrócą pojazd do stanu poprzedniego, bez wzbogacenia poszkodowanego. Sąd Najwyższy uznał, że ustalenie to, uwzględniające wiek i stan pojazdu, było uzasadnione, a teza o bezwzględnym prawie do odszkodowania obejmującego koszt nowych oryginalnych części, niezależnie od stanu pojazdu, jest zbyt daleko idąca. Oddalono również roszczenie o zwrot kosztów prywatnej ekspertyzy, uznając je za koszt prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę, a nie szkodę powstałą w wyniku zdarzenia komunikacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną w przypadku starszych pojazdów, zasadność zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz w sprawach odszkodowawczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jego zastosowanie w sprawach o zapłatę odszkodowania wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić wysokość odszkodowania za szkodę częściową w pojeździe, gdy naprawa przy użyciu nowych oryginalnych części mogłaby doprowadzić do wzbogacenia poszkodowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość odszkodowania powinna być ustalona z uwzględnieniem niezbędnych i ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy, które przywrócą pojazd do stanu poprzedniego, bez wzbogacenia poszkodowanego. Należy brać pod uwagę wiek pojazdu, jego przebieg, historię uszkodzeń oraz zasadność ekonomiczną zastosowania nowych oryginalnych części.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji prawidłowo oceniły, iż w przypadku starszego pojazdu z dużym przebiegiem i historią szkód, naprawa przy użyciu nowych oryginalnych części mogłaby prowadzić do wzrostu wartości pojazdu, co stanowiłoby wzbogacenie. Dlatego uzasadnione jest ustalenie odszkodowania na podstawie kosztów naprawy uwzględniających części inne niż nowe oryginalne, jeśli takie rozwiązanie przywraca pojazd do stanu poprzedniego i jest ekonomicznie uzasadnione.
Czy koszty prywatnej ekspertyzy zlecanej przez profesjonalnego nabywcę wierzytelności odszkodowawczych stanowią szkodę podlegającą zwrotowi przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty prywatnej ekspertyzy nie stanowią szkody podlegającej zwrotowi przez ubezpieczyciela, jeśli jej sporządzenie nie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania w okolicznościach sprawy, a wynikało z prowadzonej działalności gospodarczej przez cesjonariusza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo, stwierdził, że zwrot kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej przez nabywcę wierzytelności jest możliwy tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było niezbędne. W przypadku przedsiębiorcy trudniej jest wykazać tę niezbędność, gdyż powinien on dysponować odpowiednimi zasobami do oceny szkody. Koszt takiej ekspertyzy jest traktowany jako koszt prowadzenia działalności gospodarczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| X. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowo-akcyjnej w P. | spółka | skarżąca |
| Zakład Ubezpieczeń spółce akcyjnej w W. | spółka | pozwana |
| M. T. | osoba_fizyczna | poszkodowany (przez cesję wierzytelności) |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Określenie sposobu i zakresu odszkodowania (naprawienie szkody, przywrócenie stanu poprzedniego).
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
k.p.c. art. 424 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 424 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie skargi.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania (obejmuje straty i utracone korzyści).
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z opinii biegłego.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawiania dowodów przez strony.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie wysokości odszkodowania powinno uwzględniać wiek, przebieg i historię szkód pojazdu, a naprawa przy użyciu nowych oryginalnych części może prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego. • Koszty prywatnej ekspertyzy zlecanej przez profesjonalnego nabywcę wierzytelności nie stanowią szkody podlegającej zwrotowi, jeśli nie była ona niezbędna do dochodzenia roszczenia.
Odrzucone argumenty
Poszkodowanemu zawsze należy się odszkodowanie obejmujące koszt naprawy pojazdu z wykorzystaniem nowych, oryginalnych części, niezależnie od stanu pojazdu. • Koszt prywatnej ekspertyzy jest niezbędny do weryfikacji stanowiska ubezpieczyciela i sformułowania roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność orzeczenia z prawem w rozumieniu art. 424^1 § 1 k.p.c. winna mieć charakter kwalifikowany, tzn. elementarny, oczywisty i rażący • nie jest wystarczające porównanie wartości części starej, używanej, w stosunku do wartości części zamiennych wykorzystanych przy naprawie, ale ogólna wartość uszkodzonego pojazdu przed powstaniem szkody oraz po dokonaniu naprawy z wykorzystaniem danego rodzaju części zamiennych • naprawa przy zastosowaniu części oryginalnych z logo producenta („O”) doprowadziłaby do wzbogacenia poszkodowanego • koszt sporządzenia prywatnej ekspertyzy nie stanowi zatem elementu szkody, za którą odpowiada pozwany ubezpieczyciel, lecz koszt prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę powodową • zbyt daleko idąca jest teza, iż poszkodowanemu zawsze [...] należy się odszkodowanie obejmujące koszt naprawy pojazdu dokonany z wykorzystaniem części zamiennych nowych, oryginalnych
Skład orzekający
Dariusz Dończyk
przewodniczący
Paweł Grzegorczyk
członek
Roman Trzaskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną w przypadku starszych pojazdów, zasadność zwrotu kosztów prywatnych ekspertyz w sprawach odszkodowawczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jego zastosowanie w sprawach o zapłatę odszkodowania wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zaniżania odszkodowań przez ubezpieczycieli i kwestii, jakie części powinny być brane pod uwagę przy naprawie starszych pojazdów. Jest to temat interesujący zarówno dla prawników, jak i dla właścicieli pojazdów.
“Czy po kolizji należy Ci się naprawa z użyciem nowych części? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy wiek i stan auta mają znaczenie.”
Dane finansowe
WPS: 38 107,39 PLN
odszkodowanie: 19 274,24 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.