II CNPP 30/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga o stwierdzenie niezgodności z prawem została wniesiona przez W.D. przeciwko prawomocnemu wyrokowi Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił jego powództwo o zapłatę odszkodowania za szkodę komunikacyjną. Powód domagał się zasądzenia kwoty stanowiącej różnicę między oszacowanym kosztem naprawy pojazdu a odszkodowaniem wypłaconym przez ubezpieczyciela sprawcy. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego, uznał, że powód nie wykazał wysokości szkody, ponieważ przedstawił jedynie hipotetyczną wycenę naprawy, a nie dowody rzeczywiście poniesionych kosztów. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że niezgodność z prawem w rozumieniu art. 424¹ k.p.c. dotyczy wyłącznie sytuacji rażącego naruszenia przepisów lub oczywistej błędnej wykładni. Wskazał na istniejące w orzecznictwie Sądu Najwyższego rozbieżności co do zasad ustalania wysokości odszkodowania w przypadkach, gdy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu przed wypłatą odszkodowania lub sprzedał pojazd. Sąd Najwyższy stwierdził, że przyjęcie przez Sąd Okręgowy stanowiska zgodnego z jednym z nurtów orzecznictwa, nawet jeśli byłoby ono odmienne od dominującego, nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie zasad niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście rozbieżności orzeczniczych; zasady ustalania odszkodowania za szkodę komunikacyjną w przypadku naprawy pojazdu.
Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące odszkodowań mogą ewoluować.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego co do zasad ustalania wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną, w szczególności w przypadku naprawy pojazdu przed wypłatą odszkodowania, może stanowić podstawę do stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozbieżność w orzecznictwie lub wybór jednej z dopuszczalnych interpretacji przepisów prawa, nawet jeśli okaże się błędna, nie stanowi podstawy do stwierdzenia niezgodności z prawem w rozumieniu art. 424¹ k.p.c., chyba że naruszenie jest rażące lub oczywiste.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność z prawem wymaga kwalifikowanego błędu sądu, a nie zwykłej błędnej wykładni lub zastosowania prawa. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące metod ustalania odszkodowania nie spełniają tego kryterium, jeśli sąd przychyla się do jednej z prezentowanych koncepcji.
Jakie są zasady ustalania wysokości odszkodowania za szkodę komunikacyjną, gdy poszkodowany dokonał naprawy pojazdu przed wypłatą odszkodowania lub sprzedał pojazd?
Odpowiedź sądu
Istnieją rozbieżności w orzecznictwie. Dominujący pogląd dopuszcza żądanie kosztów naprawy metodą kosztorysową, nawet jeśli naprawa została dokonana lub pojazd sprzedany, akcentując, że obowiązek odszkodowawczy powstaje z chwilą szkody. Alternatywny pogląd uznaje, że w przypadku naprawy pojazdu, poszkodowany może dochodzić zwrotu rzeczywiście poniesionych kosztów lub świadczenia pieniężnego metodą różnicową, aby uniknąć wzbogacenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przedstawił dwa główne nurty orzecznictwa: jeden dopuszczający ustalenie szkody metodą kosztorysową niezależnie od faktycznej naprawy lub sprzedaży pojazdu, drugi natomiast wymagający wykazania rzeczywiście poniesionych kosztów naprawy lub zastosowania metody różnicowej, aby zapobiec wzbogaceniu poszkodowanego, zwłaszcza gdy naprawa jest niemożliwa lub następcza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W.D. | osoba_fizyczna | skarżący |
| [...] Zakład Ubezpieczeń spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Określa obowiązek ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej.
k.p.c. art. 424 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje przesłanki skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 424 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje skutki oddalenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zakresu obowiązku naprawienia szkody.
k.c. art. 363 § § 1
Kodeks cywilny
Określa wybór między przywróceniem stanu poprzedniego a zapłatą sumy pieniężnej.
k.p.c. art. 98 § § 1, 11, 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbieżność w orzecznictwie co do zasad ustalania odszkodowania nie stanowi rażącego naruszenia prawa. • Sąd Okręgowy wybrał jedną z dopuszczalnych interpretacji przepisów prawa. • Niezgodność z prawem wymaga kwalifikowanego błędu sądu, a nie zwykłej błędnej wykładni.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy prawa materialnego (art. 361 § 1 i 2 w zw. z art. 363 § 1 w zw. z art. 822 § 1 k.c.) poprzez błędną wykładnię. • Wartość poniesionej szkody należy ustalać według stanu rzeczy z chwili zajścia zdarzenia, a nie według kosztów hipotetycznej naprawy.
Godne uwagi sformułowania
niezgodność z prawem w rozumieniu art. 424¹ k.p.c. nie może być utożsamiana z każdą obiektywną bezprawnością, lecz obejmuje wyłącznie te sytuacje, gdy orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa • Stanowisko sądu przychylające się do jednej z kilku rozbieżnych koncepcji prezentowanych w orzecznictwie lub literaturze, jak również wybór jednej z możliwych interpretacji przepisów prawa, choćby okazała się ona nieprawidłowa, nie może być uznane za kwalifikowany błąd
Skład orzekający
Małgorzata Manowska
przewodniczący
Joanna Misztal-Konecka
sprawozdawca
Marcin Łochowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie zasad niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w kontekście rozbieżności orzeczniczych; zasady ustalania odszkodowania za szkodę komunikacyjną w przypadku naprawy pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem. Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące odszkodowań mogą ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla branży ubezpieczeniowej i poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych – zasad ustalania odszkodowania. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy podchodzi do kwestii rozbieżności w orzecznictwie i co może stanowić podstawę do kwestionowania prawomocnych wyroków.
“Czy rozbieżności w orzecznictwie SN pozwalają na podważenie prawomocnego wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 11 217 PLN
koszty postępowania: 1800 PLN
Zdanie odrębne
Beata Janiszewska
Zdanie odrębne dotyczy wyroku SN z 3 lipca 2019 r., II CSK 308/18, i pośrednio odnosi się do kwestii ustalania wysokości odszkodowania w przypadku naprawy pojazdu.
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.