II CNP 76/11

Sąd Najwyższy2012-03-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
niezgodność z prawemskargapostępowanie cywilnenowelizacjaprzepisy międzyczasowedopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia, ponieważ nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku wyłączyła możliwość wnoszenia takich skarg od orzeczeń innych niż wskazane w ustawie.

Halina K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P., które oddalało jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w T. Sąd Najwyższy, powołując się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 roku, stwierdził, że skarga taka jest niedopuszczalna od orzeczeń innych niż wskazane w art. 4241 k.p.c. Ponieważ ustawa nie przewidziała przepisów międzyczasowych, a skarga stała się niedopuszczalna z dniem wejścia w życie nowelizacji, Sąd Najwyższy umorzył postępowanie.

Skarżąca, Halina K., wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 listopada 2009 r., które oddalało jej zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 7 stycznia 2009 r. Sąd Najwyższy rozpatrujący sprawę na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2012 r. umorzył postępowanie. Uzasadnienie opierało się na zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. nowelizującą Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz Prawo upadłościowe i naprawcze, która weszła w życie 25 września 2010 r. Zgodnie z nowymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie oraz od postanowień co do istoty sprawy wydanych przez sąd drugiej instancji w określonych postępowaniach nieprocesowych. Ustawa nie zawierała przepisów międzyczasowych, co oznaczało, że od dnia jej wejścia w życie skarga stała się niedopuszczalna od orzeczeń innych niż wskazane w art. 4241 k.p.c., nawet jeśli została wniesiona przed datą wejścia w życie nowelizacji. W związku z tym, że skarga Haliny K. stała się niedopuszczalna, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 355 § 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c., umorzył postępowanie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie wywołane taką skargą podlega umorzeniu.

Uzasadnienie

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. zmieniła katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, wyłączając możliwość jej wniesienia od innych orzeczeń. Brak przepisów międzyczasowych oznacza bezzwłoczne stosowanie nowego prawa procesowego, co czyni skargę niedopuszczalną od momentu wejścia w życie nowelizacji, nawet jeśli została wniesiona wcześniej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
Halina K.osoba_fizycznaskarżąca
Miasto Gmina T.instytucjauczestnik postępowania

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 4241

Kodeks postępowania cywilnego

Określa katalog orzeczeń, od których przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 355 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 5192

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 11481 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 11511 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1215 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 4241b

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje możliwość dochodzenia odszkodowania bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 42412

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z 2010 r. wyłączyła możliwość wnoszenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem od orzeczeń innych niż wskazane w ustawie. Brak przepisów międzyczasowych oznacza bezzwłoczne stosowanie nowego prawa procesowego. Skarga stała się niedopuszczalna z dniem wejścia w życie nowelizacji.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym... W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego – iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. Dotyczy to także skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie wymienionej ustawy.

Skład orzekający

Tadeusz Ereciński

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w kontekście nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej nowelizacji i stanu prawnego po 25 września 2010 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego ze względu na interpretację przepisów przejściowych po ważnej nowelizacji k.p.c. Dotyczy fundamentalnej kwestii dopuszczalności środka prawnego.

Nowelizacja k.p.c. zamknęła drogę do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przejściowe.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 76/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 8 marca 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
Prezes SN Tadeusz Ereciński 
 
 
 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 8 marca 2012 r., 
skargi Haliny K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego 
postanowienia Sądu Okręgowego w P.  
z dnia 13 listopada 2009 r.,  
w sprawie ze skargi Haliny K. 
przy uczestnictwie Miasto Gmina T. o wznowienie postępowania  
 
 
umarza postępowanie. 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
Skarżąca wnosiła o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia 
Sądu Okręgowego w P. z dnia 13 listopada oddalającego zażalenie na 
postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia 7 stycznia 2009 r. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W dniu 22 lica 2010 r. uchwalono ustawę o zmianie ustawy – Kodeks 
cywilny, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 155, poz. 1037), która weszła w życie w dniu 
25 września 2010 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy, skarga o stwierdzenie 
niezgodności z  prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków 
sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień 
co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej 
instancji 
w  
postępowaniu 
nieprocesowym, 
w 
postępowaniu 
o 
uznanie 
i stwierdzenie wykonalności orzeczeń sądów państw obcych oraz w postępowaniu 
o uznanie i  stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za 
granicą lub ugody zawartej przed sądem polubownym za granicą (art. 4241, 
art. 5192, art. 11481 § 3, art. 11511 § 3 i art. 1215 § 3 k.p.c.). W wypadku  orzeczeń 
od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z  tytułu szkody wyrządzonej 
przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać 
się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia w postępowaniu 
ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków (art. 4241b 
k.p.c.).  
W wymienionej ustawie nie przewidziano przepisów międzyczasowych, 
co oznacza – zgodnie z zasadą bezzwłocznego stosowania przepisu procesowego 
(por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego, zasady 
prawnej, z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53) – 
iż od chwili jej wejścia w życie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem 
orzeczeń innych niż wymienionych w art. 4241 k.p.c. jest niedopuszczalna. 
Dotyczy   to 
także 
skarg 
wniesionych 
przed 
dniem 
wejścia 
w 
życie 
wymienionej ustawy. 
Skoro skarga stała się niedopuszczalna, wydanie orzeczenia jest 
niedopuszczalne, a postępowanie wywołane tą skargą należało umorzyć (art. 355 

 
3 
§ 1 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 42412 k.p.c.; por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 24 listopada 2010 r., II CNP 59/10, nie publ., z dnia 
24 listopada 2010 r., II CNP 67/10, nie publ., 26 listopada 2010 r., III CNP 49/10, 
nie publ., z dnia 10 grudnia 2010 r., II CNP 73/10, nie publ., z dnia 10 grudnia 
2010 r., II CNP 76/10, nie publ., z dnia 17 grudnia 2010 r., IV CNP 85/10, nie publ., 
z dnia 17 grudnia 2010 r., III CNP 5/10, nie publ.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę