II CNP 71/16

Sąd Najwyższy2017-05-23
SNCywilneochrona posiadaniaWysokanajwyższy
naruszenie posiadaniaochrona posiadaniaskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemSąd Najwyższyrozwódwspółmałżonkowielokal mieszkalny

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, uznając, że zaskarżone orzeczenie nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa, a wykonanie nakazu przywrócenia posiadania w sprawie rozwodowej byłoby niemożliwe.

Powódka złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jej powództwo o naruszenie posiadania lokalu mieszkalnego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ochrony posiadania. Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, podkreślił, że niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany, a w realiach sprawy rozwodowej i małego metrażu lokalu, wykonanie nakazu przywrócenia posiadania byłoby niemożliwe, co uzasadniało oddalenie powództwa.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę B. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 lipca 2016 r., który oddalił powództwo o naruszenie posiadania lokalu mieszkalnego. Powódka, żona pozwanego, z którą toczy się proces rozwodowy, domagała się dopuszczenia do korzystania z lokalu, którego tytuł prawny przysługiwał pozwanemu. Sąd Okręgowy uznał, że w kontekście konfliktu małżeńskiego i ograniczonej powierzchni lokalu, przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, wskazał, że niezgodność orzeczenia z prawem, uzasadniająca odpowiedzialność odszkodowawczą, musi mieć charakter kwalifikowany (rażące naruszenie prawa). Stwierdził, że wybór przez sąd jednej z możliwych interpretacji przepisów nie stanowi takiego uchybienia. Podkreślił również, że wyrokowanie w sprawach posesoryjnych jest celowe tylko wtedy, gdy istnieje możliwość wykonania orzeczenia. W ocenie Sądu Najwyższego, wykonanie nakazu dopuszczenia do współposiadania w tej konkretnej sytuacji byłoby nierealne, a właściwszym rozwiązaniem jest skorzystanie z innych środków prawnych. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania jako oczywiście bezzasadnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrok taki nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli sąd wybrał jedną z możliwych interpretacji przepisów, a wykonanie orzeczenia w danych okolicznościach jest niemożliwe.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany. Wskazał, że wyrokowanie w sprawach posesoryjnych jest celowe tylko wtedy, gdy istnieje możliwość wykonania orzeczenia, a w realiach sprawy rozwodowej i małego lokalu, wykonanie nakazu przywrócenia posiadania byłoby nierealne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi do rozpoznania

Strona wygrywająca

E. J.

Strony

NazwaTypRola
B. J.osoba_fizycznaskarżąca
E. J.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 424⁹

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

Pomocnicze

k.c. art. 344 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ochrony posiadania.

k.p.c. art. 478

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zakresu kognicji sądu w sprawach o naruszenie posiadania.

Konstytucja art. 77 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania za niezgodne z prawem działanie organu władzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niemożliwość wykonania orzeczenia w sprawie posesoryjnej w kontekście konfliktu małżeńskiego i ograniczonego metrażu lokalu. Niezgodność z prawem musi mieć charakter kwalifikowany (rażące naruszenie prawa).

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 344 § 1 i art. 478 k.p.c. przez Sąd Okręgowy, bez wykazania rażącego błędu wykładni lub zastosowania prawa.

Godne uwagi sformułowania

niezgodność orzeczenia z prawem uzasadniająca odpowiedzialność odszkodowawczą ma charakter kwalifikowany zachodzi tylko wtedy, gdy orzeczenie zostało wydane na skutek rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa nie stanowi takiego uchybienia opowiedzenie się przez sąd za jedną z możliwych interpretacji przepisów prawa wyrokowanie w sprawach posesoryjnych jest celowe tylko wtedy, gdy istnieje możliwość wykonania orzeczenia sądu

Skład orzekający

Kazimierz Zawada

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niezgodności orzeczenia z prawem' w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem oraz kryteriów oceny wykonalności orzeczeń w sprawach posesoryjnych, zwłaszcza w kontekście konfliktów rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i nie stanowi bezpośredniego rozstrzygnięcia w sprawie o naruszenie posiadania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z możliwością kwestionowania prawomocnych orzeczeń oraz praktycznych aspektów ochrony posiadania w skomplikowanych sytuacjach rodzinnych, co jest interesujące dla prawników i osób zaangażowanych w podobne spory.

Czy prawomocny wyrok można podważyć? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CNP 71/16
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Zawada
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 maja 2017 r.,
skargi B. J.
‎
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku
Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 lipca 2016 r.,
sygn. akt I Ca […],
‎
wydanego w sprawie z powództwa B. J.
przeciwko E. J.
‎
o naruszenie posiadania,
odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. nakazał pozwanemu dopuszczenie powódki do korzystania z oznaczonego lokalu mieszkalnego oraz do współposiadania przedmiotów urządzenia domowego przez wydanie kluczy do tego lokalu.
Strony są małżeństwem. Tytuł prawny do lokalu - o powierzchni 27 m
2
,  z jednym miejscem do spania - przysługuje pozwanemu. Toczy się proces rozwodowy stron. Pozwany pozbawił powódki współposiadania lokalu.
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego i oddalił powództwo. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że powództwo posesoryjne zmierza do przywrócenia stanu poprzedniego, a w okolicznościach sprawy, uwzględniając konflikt stron i toczący się między nimi proces rozwodowy  oraz powierzchnię lokalu, osiągnięcie tego celu jest niemożliwe.
Powódka w skardze opartej na art. 424
1
§ 1 k.p.c. zarzuciła  niezgodność z prawem wyroku Sądu Okręgowego, a mianowicie z art. 344 § 1 i art. 478 k.p.c. Podniosła, że okoliczności, na które powołał się Sąd Okręgowy wydając wyrok, są  bez znaczenia w świetle wymienionych przepisów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarówno w piśmiennictwie, jak orzecznictwie (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2008 r., I CNP 27/08, LEX nr 457829), przyjmuje się, że niezgodność orzeczenia z prawem uzasadniająca odpowiedzialność odszkodowawczą ma charakter kwalifikowany i zachodzi tylko wtedy, gdy orzeczenie zostało wydane na skutek rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa, tj. uchybień odnoszących się do regulacji prawnych istotnych i nieuzasadniających odmiennych ocen. W szczególności nie stanowi takiego uchybienia opowiedzenie się przez sąd za jedną z możliwych interpretacji przepisów prawa. Taka wykładnia art. 424
1
§ 1 k.p.c. jest zgodna z art. 77 ust. 1 Konstytucji (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 września 2012 r., SK 4/11). Przeciwny pogląd zagrażałby wartościom takim, jak: stabilność obrotu prawnego, swoboda sądu w ocenie materiału dowodowego i stosowaniu prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r., III CNP 42/08, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., I CNP 121/08).
Według art. 424
9
k.p.c.,  Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania, jeżeli jest ona oczywiście bezzasadna. Skargę uważa się za oczywiście bezzasadną, gdy z jej treści, bez głębszej analizy  wynika, że nie może być uwzględniona.
Twierdzenia powódki, skarżącej wyrok Sądu Okręgowy z dnia 20 lipca 2016 r., o naruszeniu przepisów  art. 344 § 1 i art. 478 k.p.c. nie zawierają argumentów,  które pozwalałyby – wstępnie oceniając - zasadnie wnioskować, że   wyrok ten jest  dotknięty kwalifikowaną sprzecznością z prawem w  przedstawionym wyżej znaczeniu.  W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów - zasady prawnej - z dnia 20 września 1988 r., III CZP 37/88, Sąd   Najwyższy wskazał, że  wyrokowanie w sprawach posesoryjnych jest celowe  tylko  wtedy, gdy istnieje możliwość wykonania orzeczenia sądu.  Zaskarżony wyrok pozostaje w zgodzie z tym stanowiskiem. Uwzględniając okoliczności sprawy, wykonanie wyroku nakazującego dopuszczenie do współposiadania na podstawie art. 344 k.c. byłoby nierealne, nawet przy znacznie dokładniejszym niż w wyroku Sądu Rejonowego sformułowaniu sentencji. Właściwsze w takich okolicznościach w celu ochrony interesów rozwodzącego się współmałżonka wyzutego z  współposiadania mieszkania jest skorzystanie z innych środków prawnych bardziej dostosowanych do takich okoliczności.
Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI