II CNP 7/13

Sąd Najwyższy2013-09-20
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
spółdzielcze własnościowe prawo do lokaluopłaty za lokalstwierdzenie niezgodności z prawemskargaSąd Najwyższypostanowienie o przysądzeniuomyłkasprostowanie

Sąd Najwyższy oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku, uznając, że obowiązek ponoszenia opłat związanych z lokalem powstał z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu prawa, mimo późniejszego sprostowania oczywistej omyłki.

K. K. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił jego apelację w sprawie o ustalenie braku obowiązku zapłaty opłat za lokal spółdzielczy. Skarżący argumentował, że błąd w postanowieniu o przysądzeniu prawa rzeczowego uniemożliwił mu objęcie lokalu, a tym samym powinien być zwolniony z opłat do czasu sprostowania błędu. Sąd Najwyższy uznał, że nabycie prawa i obowiązek ponoszenia opłat nastąpiły z chwilą uprawomocnienia się pierwotnego postanowienia, niezależnie od późniejszego sprostowania omyłki.

Skarżący K. K. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł., który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego. Sprawa dotyczyła żądania ustalenia, że powód nie jest zobowiązany do zapłaty kwoty 2.961,56 zł z tytułu opłat związanych ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. Skarżący podnosił, że oczywista omyłka w postanowieniu o przysądzeniu prawa rzeczowego (błędny adres lokalu) spowodowała niemożność wprowadzenia się do lokalu, a tym samym nie powinien ponosić opłat do czasu sprostowania tego błędu. Sąd Najwyższy, analizując stan faktyczny, ustalił, że nabycie własnościowego prawa do lokalu nastąpiło z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu z dnia 31 stycznia 2008 r., tj. 13 marca 2008 r. W tym dniu powstał również obowiązek ponoszenia opłat wobec spółdzielni. Sąd uznał, że późniejsze sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. (zmiana adresu z "ul. R. 29" na "ul. R. 21") nie wpływało na moment powstania obowiązku ponoszenia opłat. Podkreślono, że czym innym jest nabycie prawa, a czym innym możliwość jego wykonywania, np. objęcia lokalu we władanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego nie był sprzeczny z prawem, ponieważ wydano go po rektyfikacji postanowienia, a samo postanowienie, nawet po sprostowaniu, wywierało skutek konstytutywny od chwili uprawomocnienia. W konsekwencji skargę oddalono jako nieuzasadnioną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek ponoszenia opłat powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu prawa rzeczowego, a późniejsze sprostowanie oczywistej omyłki w tym postanowieniu nie wpływa na moment powstania tego obowiązku.

Uzasadnienie

Nabycie prawa rzeczowego następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu. W tym momencie powstają również związane z tym prawem obowiązki, w tym obowiązek ponoszenia opłat. Sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu ma charakter deklaratoryjny i nie zmienia skutków prawnych, które już nastąpiły.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

Spółdzielnia Mieszkaniowa "T."

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaskarżący
Spółdzielnia Mieszkaniowa "T."spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 424¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 424¹¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem jako nieuzasadnionej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 350 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do sprostowania oczywistej omyłki w orzeczeniu.

k.p.c. art. 999

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postanowienia o przysądzeniu własnościowego prawa do lokalu.

k.p.c. art. 352 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutku konstytutywnego postanowienia o przysądzeniu prawa rzeczowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie prawa rzeczowego następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu. Obowiązek ponoszenia opłat związanych z prawem rzeczowym powstaje z chwilą jego nabycia. Sprostowanie oczywistej omyłki w postanowieniu ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na skutki prawne, które już nastąpiły.

Odrzucone argumenty

Błędne oznaczenie w postanowieniu o przysądzeniu prawa rzeczowego (adres lokalu) uniemożliwiło wprowadzenie się do lokalu i powinno zwalniać z obowiązku ponoszenia opłat do czasu sprostowania. Wyrok Sądu Okręgowego był sprzeczny z prawem, ponieważ naruszał przepisy dotyczące skutków prawnych postanowienia o przysądzeniu.

Godne uwagi sformułowania

Nabycie własnościowego prawa do lokalu przez powoda nastąpiło w chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu tego prawa. W tym dniu powstał też po stronie skarżącego (nabywcy prawa) wobec spółdzielni obowiązek ponoszenia opłat związanych z tym prawem. Czym innym jest możliwość nabycia ograniczonego prawa rzeczowego (...), a czym innym możliwość wykonywania uprawnień wynikających z tego prawa m.in. w postaci objęcia lokalu we władanie.

Skład orzekający

Zbigniew Kwaśniewski

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku ponoszenia opłat związanych z nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zwłaszcza w kontekście błędów w postanowieniach sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z błędnym oznaczeniem adresu w postanowieniu o przysądzeniu prawa rzeczowego i jego późniejszym sprostowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z nabyciem nieruchomości i obowiązkami z tym związanymi, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i spółdzielczym. Nie jest to jednak przypadek o szerokim zainteresowaniu publicznym.

Kiedy powstaje obowiązek zapłaty za lokal? Sąd Najwyższy wyjaśnia skutki błędów w postanowieniach.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CNP 7/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2013 r., skargi K. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 4 czerwca 2012 r., wydanego w sprawie z powództwa K. K. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "T." o ustalenie, oddala skargę. 2 UZASADNIENIE Powód K. K. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 4 czerwca 2012 r., w którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 10 listopada 2011 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo powoda wytoczone pozwanej spółdzielni Mieszkaniowej, uznając za nieuzasadnione żądanie powoda o ustalenie, że na powodzie nie ciążyło zobowiązanie do zapłaty kwoty 2.961,56 zł z tytułu opłat związanych ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu w okresie określonym w pozwie. W ocenie skarżącego, wskazany wyrok Sądu Okręgowego jest sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c., ponieważ narusza art. 999 k.p.c. w zw. z art. 350 § 1 k.p.c. Błędne oznaczenie w postanowieniu o przysądzeniu prawa rzeczowego (własnościowego prawa do lokalu) spowodowało niemożność wprowadzenia się powoda do tego lokalu przy zachowaniu jednak obowiązku ponoszenia opłat związanych z własnościowym lokalem spółdzielczym. Zdaniem skarżącego, do czasu sprostowania postanowienia o przysądzeniu własnościowego prawa do lokalu postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2008 r. nie był on zobowiązany - wbrew stanowisku Sądu Okręgowego - do ponoszenia wspomnianych opłat. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie sygn. akt III Ca …/12 wynika, że w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2008 r. przysądzono skarżącemu własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr 49 przy ul. R. w Ł. w toku postępowania przetargowego (k. 22-23 akt), znajdującego się w zasobach pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej. Powód (jako nabywca licytacyjny) uiścił całą cenę nabycia prawa. W dniu 8 sierpnia 2008 r. wydano postanowienie prostujące oczywistą omyłkę m.in. w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2008 r. w ten sposób, że w miejsce „ulicy R. 29” wpisano - „ulicy R. 21” (art. 350 § 1 k.p.c.). Sąd Okręgowy trafnie przyjął w zaskarżonym wyroku, że nabycie własnościowego prawa do lokalu przez powoda nastąpiło w chwili 3 uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu tego prawa z dnia 31 stycznia 2008 r., tj. w dniu 13 marca 2008 r. W tym dniu powstał też po stronie skarżącego (nabywcy prawa) wobec spółdzielni obowiązek ponoszenia opłat związanych z tym prawem. Sytuacja taka nie uległa zmianie w związku z omyłką zaistniałą w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy trafnie przy tym zauważył, że czym innym jest możliwość nabycia ograniczonego prawa rzeczowego (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu), a czym innym możliwość wykonywania uprawnień wynikających z tego prawa m.in. w postaci objęcia lokalu we władanie. Postanowienie o przysądzeniu w swej pierwotnej wersji (przed sprostowaniem spowodowało także ten drugi skutek dla skarżącego. Nie można jednak twierdzić, że kwestionowany wyrok Sądu Okręgowego z dnia 4 czerwca 2012 r. był sprzeczny z prawem w rozumieniu art. 4241 § 1 k.p.c., ponieważ do wydania tego wyroku doszło po rektyfikacji postanowienia z dnia 31 stycznia 2008 r. o przysądzeniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a postanowienie to - także po jego rektyfikacji (art. 352 § 1 k.p.c.) wywierało skutek konstytutywny w postaci nabycia prawa rzeczowego od chwili jego uprawomocnienia, tj. od dnia 13 marca 2008 r. W tej sytuacji należało oddalić skargę jako nieuzasadnioną (art. 42411 § 1 k.p.c.). jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI