II CNP 57/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji, uznając, że postępowanie w sprawie skargi na przewlekłość ma charakter incydentalny i nie kończy postępowania w sprawie.
Skarżący P.G. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter incydentalny i jednoinstancyjny, a orzeczenie w nim zapadłe nie kończy postępowania w sprawie. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, odrzucając skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 424(1) § 1 k.p.c., ponieważ nie dotyczyła ona orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Skarżący P.G. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2005 r., które odrzuciło jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 lipca 2005 r. Postanowienie Sądu Okręgowego dotyczyło odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie wydane w postępowaniu zainicjowanym skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd Apelacyjny uzasadniając odrzucenie zażalenia, wskazał, że ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843) przewiduje postępowanie o charakterze incydentalnym, jednoinstancyjnym, które nie kończy postępowania co do istoty sprawy. Przyjęcie modelu dwuinstancyjnego prowadziłoby do nadmiernego wydłużania postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem, podkreślił, że jest to nadzwyczajny środek zaskarżenia, wymagający ścisłej wykładni. Zgodnie z art. 424(1) § 1 k.p.c., skarga przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie zapadłe w postępowaniu ze skargi na przewlekłość nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie, gdyż nie zamyka ono drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji. W związku z tym skarga wniesiona przez P.G. została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 424(8) § 1 w związku z art. 424(1) § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oceniając wniesienie niedopuszczalnej skargi jako nienależyte udzielenie pomocy prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje od orzeczenia zapadłego w postępowaniu ze skargi na przewlekłość.
Uzasadnienie
Postępowanie ze skargi na przewlekłość ma charakter incydentalny i jednoinstancyjny, a orzeczenie w nim zapadłe nie kończy postępowania w sprawie w rozumieniu art. 424(1) § 1 k.p.c. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest dopuszczalna tylko od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.G. | osoba_fizyczna | skarżący |
| J.W. | inne | Komornik Sądowy |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 424¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona krzywda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Pomocnicze
k.p.c. art. 4248 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Ustawa regulująca postępowanie w sprawie skargi na przewlekłość, które ma charakter incydentalny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie ze skargi na przewlekłość ma charakter incydentalny i jednoinstancyjny. Orzeczenie zapadłe w postępowaniu ze skargi na przewlekłość nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje tylko od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie uregulowane tą ustawą ma charakter incydentalny w ramach postępowania co do istoty sprawy Oparto je na modelu postępowania jednoinstancyjnego Niweczyłoby to sens i istotę takiego postępowania Jest to specjalny procesowy środek prawny, jeden z nadzwyczajnych środków zaskarżenia Ta wyjątkowość musi prowadzić do ścisłej wykładni norm regulujących skargę Kategoria orzeczeń „kończących postępowanie w sprawie” nie jest nowa Nie należą do orzeczeń kończących postępowanie w sprawie takie orzeczenia, które zamykają tylko pewien fragment sprawy, rozstrzygają kwestię wpadkową bądź też kończą postępowanie pomocnicze lub przygotowawcze Do tej ostatniej grupy należy zaliczyć orzeczenie zapadłe w postępowaniu zainicjowanym tzw. skargą na przewlekłość postępowania Jest postępowaniem jednoinstancyjnym Orzeczenie zapadłe w takim postępowaniu nie należy do orzeczeń kończących postępowanie w sprawie, gdyż nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia niedopuszczalnego w świetle obowiązujących przepisów należy ocenić, jako udzielenie pomocy prawnej w sposób nienależyty
Skład orzekający
Elżbieta Skowrońska-Bocian
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że orzeczenia w sprawach o przewlekłość postępowania nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie w sprawie, a co za tym idzie, nie można od nich wnosić skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego nadzwyczajnego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego dopuszczalności w kontekście postępowań incydentalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w kontekście postępowań incydentalnych, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Kiedy nie można skarżyć orzeczenia o przewlekłość? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CNP 57/06 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 września 2006 r., skargi P.G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2005 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie ze skargi P.G. na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez J.W. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., sygn. akt [...], odrzuca skargę. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 października 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie wniesione przez skarżącego P.G. na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 11 lipca 2005 r. odrzucające jego zażalenie na postanowienie zapadłe w postępowaniu zainicjowanym skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Apelacyjny zauważył, że treść ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843) nie pozostawia wątpliwości, iż postępowanie uregulowane tą ustawą ma charakter incydentalny w ramach postępowania co do istoty sprawy. Oparto je na modelu postępowania jednoinstancyjnego. Przyjęcie innego rozwiązania i ukształtowanie postępowania jako dwuinstancyjnego stwarzałoby realne niebezpieczeństwo nadmiernego wydłużania postępowania w sprawie skargi na przewlekłość. Niweczyłoby to sens i istotę takiego postępowania. Sąd Apelacyjny odwołał się do orzeczeń Sądu Najwyższego, w których prezentowane było analogiczne stanowisko. P.G. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 4 października 2005 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nową instytucja funkcjonującą w polskim porządku prawnym od dnia 6 lutego 2005 r. Jest to specjalny procesowy środek prawny, jeden z nadzwyczajnych środków zaskarżenia mający na celu stwierdzenie, że prawomocne orzeczenie sądu drugiej instancji, wyjątkowo także sądu pierwszej instancji, jest niezgodne z prawem, mimo że zostało już poddane kontroli jurysdykcyjnej. Ta wyjątkowość musi prowadzić do ścisłej wykładni norm regulujących skargę. 3 Przepisem zakreślającym granice funkcjonowania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest art. 4241 k.p.c. Zgodnie z § 1 tego artykułu skarga przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona krzywda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Z treści przywołanego przepisu wynika, że jedną z przesłanek dopuszczalności skargi jest wymóg, aby dotyczyła ona orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Kategoria orzeczeń „kończących postępowanie w sprawie” nie jest nowa. Ustawodawca wyróżniał ją już wielokrotnie (por. np. art. 394 § 1 k.p.c., art. 3981 § 1 k.p.c. czy nieobowiązujący art. 392 k.p.c.) i wielokrotnie pojęcie to było interpretowane przez Sąd Najwyższy. Nie ulega wątpliwości, że takimi orzeczeniami są wyrok i postanowienie co do istoty sprawy wydane w postępowaniu nieprocesowym, a także nakaz zapłaty. Ponadto postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie jest takie postanowienie, które trwale zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji (tak uzasadnienie uchwały 7 sędziów SN z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00, OSNC 2001, nr 2, poz.22). Nie należą do orzeczeń kończących postępowanie w sprawie takie orzeczenia, które zamykają tylko pewien fragment sprawy, rozstrzygają kwestię wpadkową bądź też kończą postępowanie pomocnicze lub przygotowawcze. Do tej ostatniej grupy należy zaliczyć orzeczenie zapadłe w postępowaniu zainicjowanym tzw. skargą na przewlekłość postępowania. Trafnie wskazał Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że postępowanie uregulowane ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843) ma charakter postępowania wpadkowego (incydentalnego) toczącego się w ramach postępowania co do istoty sprawy. Jest postępowaniem jednoinstancyjnym (zob. uchwała SN z dnia 28 czerwca 2005 r., III SPZP 1/05, Biuletyn SN 2005. nr 6, poz. 20 oraz postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2005 r., SPK 19/05, OSNKW 2005, nr 7-8, poz. 67). Orzeczenie zapadłe w takim postępowaniu nie należy do orzeczeń kończących postępowanie 4 w sprawie, gdyż nie zamyka drogi do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji. Z tej przyczyny od orzeczenia zapadłego w postępowaniu wywołanym tzw. skargą na przewlekłość postępowania nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skarga wniesiona podlega więc odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 4248 § 1 w związku z art. 4241 § 1 k.p.c.). Nie został uwzględniony wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej, gdyż wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia niedopuszczalnego w świetle obowiązujących przepisów należy ocenić, jako udzielenie pomocy prawnej w sposób nienależyty.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI