IV CNP 36/15

Sąd Najwyższy2015-12-04
SNRodzinnekontakty z dzieckiemŚrednianajwyższy
kontakty z dzieckiemniezgodność z prawemskargaSąd Najwyższypostępowanie nieprocesowealimentyopiekaprawo rodzinne

Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o wykonanie kontaktów z dzieckiem, uznając ją za niedopuszczalną.

Uczestniczka postępowania wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, które oddaliło jej zażalenie na postanowienie nakazujące zapłatę za niewykonanie kontaktów z dzieckiem. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i dochodziła odszkodowania. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że jest ona niedopuszczalna w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym wykonania kontaktów z dzieckiem, ponieważ postanowienia w tym zakresie nie kończą postępowania co do istoty sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt X Cz 101/13. Postanowienie to oddaliło zażalenie K. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, które nakazało jej zapłatę 1900 zł za niewykonanie obowiązków wynikających z ugody dotyczącej kontaktów z małoletnią córką. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. (art. 598¹⁹, 598¹⁸ w zw. z 570, 578¹ § 1 i 2 w zw. z 364 § 1, 517 w zw. z 357 § 2 k.p.c.) i domagała się stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, wskazując na poniesioną szkodę w kwocie 1900 zł. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo (uchwałę III CZP 25/13 i postanowienie II CNP 5/15), wyjaśnił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który nie prowadzi do uchylenia ani zmiany orzeczenia, a jedynie do stwierdzenia jego bezprawności dla potrzeb ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa. W postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z art. 519² k.p.c., prejudycjalne stwierdzenie jest możliwe tylko co do prawomocnych postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie dotyczące wykonania kontaktów z dzieckiem, w tym postanowienia o zagrożeniu karą i nakazaniu zapłaty, ma charakter sui generis, ogranicza się do fazy wykonawczej i nie kończy postępowania w sprawie kontaktów. W związku z tym, postanowienie przewidziane w art. 598¹⁶ k.p.c. nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie co do istoty sprawy i pozostaje poza zakresem art. 519² § 1 k.p.c. Dlatego też skarga została uznana za niedopuszczalną i odrzucona na podstawie art. 424⁸ § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna w przypadku postanowień wydanych w postępowaniu nieprocesowym dotyczącym wykonania obowiązków w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, ponieważ postanowienia te nie kończą postępowania co do istoty sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym służącym jedynie ustaleniu odpowiedzialności Skarbu Państwa. W postępowaniu nieprocesowym dopuszczalność takiej skargi ograniczona jest do postanowień kończących postępowanie co do istoty sprawy (art. 519² k.p.c.). Postanowienia wydawane w ramach postępowania o wykonanie kontaktów z dzieckiem (w tym postanowienie o nakazaniu zapłaty) mają charakter wykonawczy i nie kończą postępowania w sprawie kontaktów, dlatego nie mieszczą się w katalogu orzeczeń, co do których można wnosić o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi

Strony

NazwaTypRola
K. M.osoba_fizycznauczestniczka postępowania
R. M.osoba_fizycznawnioskodawca
K. M.osoba_fizycznamałoletnia

Przepisy (15)

Główne

k.p.c. art. 424 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 598 § 19

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 598 § 18

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 570

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 578 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 364 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 517

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 357 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 417 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 519 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 589 § 15

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 598 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 598 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 598 § 20

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienia wydane w postępowaniu o wykonanie kontaktów z dzieckiem nie kończą postępowania co do istoty sprawy i nie podlegają skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Odrzucone argumenty

Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.c. i dochodziła odszkodowania z tytułu niezgodności z prawem postanowienia sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia postępowanie nieprocesowe sui generis postępowanie rozpoznawcze, ograniczające się do fazy wykonawczej nie kończą jednak postępowania w sprawie kontaktów z dzieckiem

Skład orzekający

Maria Szulc

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem w sprawach dotyczących wykonania kontaktów z dzieckiem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju postępowania i środka zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem rodzinnym i środkami zaskarżenia, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Czy można skarżyć postanowienie o kontaktach z dzieckiem o niezgodność z prawem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

rodzina

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CNP 36/15
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc
w sprawie ze skargi uczestniczki postępowania
o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia
Sądu Okręgowego w Bydgoszczy
‎
z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt X Cz 101/13,
w sprawie z wniosku R. M.
‎
przy uczestnictwie K. M.
‎
o zobowiązanie do wykonywania kontaktów z małoletnią K. M.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 4 grudnia 2015 r.,
odrzuca skargę.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 maja 2013 r. sygn. X Cz 101/13 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy oddalił zażalenie K. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy nakazujące jej zapłatę na rzecz wnioskodawcy R. M. kwoty 1900 zł z tytułu niewykonania obowiązków określonych w ugodzie zawartej przed tym sądem w zakresie jego kontaktów z dzieckiem.
W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 598
19
, art. 598
18
w zw. z 570 k.p.c., art. 578
1
§ 1 i 2  w zw. z 364 § 1 k.p.c. oraz art. 517 w  zw. z 357 § 2 k.p.c. i wniosła stwierdzenie niezgodności zaskarżonego orzeczenia z tymi przepisami wskazując, że poniosła szkodę w kwocie 1900 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem  zaskarżenia, a jej uwzględnienie nie pozwala na uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia a jedynie na prejudycjalne stwierdzenie bezprawności judykacyjnej dla potrzeb ustalenia ewentualnej odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 417
1
§ 2 k.p.c.). W postępowaniu nieprocesowym uzyskanie prejudykatu jest możliwe tylko co do orzeczeń wymienionych w art. 519
2
k.p.c., a więc prawomocnych postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie wydanych przez sąd drugiej instancji.
Zagadnienie charakteru postępowania objętego przepisami art. 589
15
-598
21
k.p.c. oraz dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie o nakazanie zapłaty określonej kwoty pieniężnej osobie, która nie wykonuje lub niewłaściwie wykonuje obowiązki w przedmiocie kontaktów z dzieckiem była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w uchwale z dnia 22 maja 2013 r., III CZP 25/13 (OSNC z 2013 r., nr 12, poz. 140) oraz postanowieniu z dnia 8 maja 2015 r., II CNP 5/15 (nie publ.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jest to
sui generis
postępowanie rozpoznawcze, ograniczające się do fazy wykonawczej i składające się z dwóch etapów - pierwszego, w którym sąd orzeka o zagrożeniu karą osobie, nie wykonującej obowiązków wynikających z orzeczenia lub ugody i drugiego, w którym nakazuje tej osobie zapłatę określonej sumy pieniężnej. Postanowienia wydane w obu etapach nie kończą jednak postępowania w sprawie kontaktów z dzieckiem, bo do jego umorzenia dochodzi, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienie się ostatniego postanowienia nie wpłynął kolejny wniosek w tym przedmiocie (art. 598
20
k.p.c.).
Podzielić trzeba pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 maja 2015 r., iż wskazana w przytoczonej uchwale natura postanowień mających na celu wykonanie obowiązków związanych z kontaktami z dzieckiem nie pozwala na przyjęcie, że postanowienie przewidziane w art. 598
16
k.p.c. jest orzeczeniem samodzielnym, lecz zakwalifikować je trzeba jako postanowienie nie kończące co do istoty postępowania w sprawie, a więc pozostające poza kategorią postanowień, o których mowa w art. 519
2
§ 1 k.p.c.
Z tych względów skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 424
8
§ 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI